Minung lungput

Nihin cu rian kan tuannak ah kan pu bik a raa i Bible cawnpiak nak nazi cheu a rak kan ngeih piak. A mah hi rithai nak nih an nunnak a hrawh cang mi hna le chungkhar harnak a tongmi hna, lampawng ah inn ngei lo in a ummi hna, tirawl ei awk a ngei lo mi hna le va le nih nu pi le velh ruangah maw, dawtlo ruangah maw inn chungkhar ah a him lo mi hna nih an fuh i an mah pawl cawm ken nak a tuah tu an si.

Zarhchiar te hi nili ni caan pohah Bible cawnpiak nak a kan ngeih tawn. Academic tlai ngai in a kan cawn piak bal lo nain a kan cawnpiak mi tete hi nitin nunnak caah cawnawk tlak ngaingai a si tiah ka ruah. Nihin cu Bawi Zisuh vailam an tah lio i a pawng i an tah ve mi hna mifir pahnih lungput kha a kan cawn piak. "A cangmi thil pakhat a si ko. Cu a cang mi thil pakhat cu mi pahnih nih an hmuh tikah an hmuhning a lolo taktak. Cu hmanthlak nih cun minung kan sining a langhter a ti." Harnak ton ciocio zongah, nomhnak ton ciocio zongah kan hmuh ning aa lo lo ngai ngai hna. Thil a cangmi nih a chuah ter mi si lo in zei tin dah cu thil a cang mi cu kan cuanh ti tu hi a rak bia pi deuh.

Laimi pipu chanmi vuleicung kaadang nak a sual hleimi an raksi lo

Part II

[P.29]

Pyihtaung su Myanmar naingan ti chim le ttialcu a sau deuh caah atawi nak in Unite Kingdom cu U.K. an ti bantuk, United States of America cu USA ti bantuk a tawi nak in kawh ning khin Union of Burma cu U.B. ti khawh mi asi ko. UN ah U.B. ti in a tawinak in peek khawh mi a si. Cu tik ah Union of Burma ti a um ah cun rampak asi lo ti ramdang mi zong nih hngalh khawh awk a um ter kho deuh ngai. An mah Kawlmi zong nih Kawlrambupi chung ah ramkulh pa riat komh asi mi hi a ramdang sin ah an chim duh lo, asi khawh chung in Pyihtaungsu tibia chimduh lo in an pheh I, Burma ,Myanmar ti longkhaan I chimter duhngai. Cu nak cun Kawlram bupi chung ah miphun 135 an um ti kha vuleicung ah a thanh I democracy a ttanh mi Kawlpawl zong nih Kawlram bupichung ah miphun 135 kan um ti cu an i-hman terduh ngai.

Cuchung ah Kawlram bupichung mitam taktak nih vuleicung kaa dang ram ah ramkomh ti tik ah zei tin dah an i-uk phung asi i rampak ti tik ah zei tin dah an i-uk phung ti kha an theih ti lo. Ramdang mi nih an ramchung zeitin dah uknak an tuah ti mi kha mipi nih an thei ti lo. Kawlrambupichung ah ralkap cozah nih ramdang ah cuti cun rambupi uknakphung cu asi, rampak uknak phung cu cu tin asi timi ca ttial tu kha an tleih thawng an thlak hna. Ram bupi komh ning uknak cu ram mi i-tthen tthek dih nak, rambupichung in tlangcung mi nih independent in umnak asi ti kha lih in heh tiah tadinca le cauk kip in an ttial, an tar mi kha lih in an nawlh lengmang ah cun a zum kho mi an umko ti Hitler bia bantuk khan theih midang a um lo tik ah cun ralkap cozah tuahmi bantuk cio hin ramdang ah an rammi kha cozahpi uknak a tlai mi hna nih cun an mipikha an hrem phung hna an tuah cio phung asi ti khan Kawlrambupi chung mipi thinlung chung ah um lak in an hlen khawh hna.

Pakhatpa nih sakuh rap arak chiah mi ah sakuh aa awk . Sakuh cu a cawl lengmang I a dongh ma-rawt ah a hri cu achah khawh cang. A sina in a tha abat tuk cang caah a lung adong I acawl ti lo. Rapchia pa nih arap cu a va ven I sa kuh cu cawl lo te in a a mit a ttheh lengmang ko kha a hmuh. Cu ka cun tan bo in thi lak a tuk chih. Sakuh raphri a zoh I a po dang a hridang in arak um cang I sakuh nih a hri arak chahcang kha a hmuh. Cu tik long ah sakuh nih rap hri arak chah hi a theiti lo hi ti a hngal tthan. Sakuh nih rap hri ka chah I ka tli kho cang ti arak thei ti lo. Cu caah rapnih afawih rih ko I ka cawlzong ah san a tlai ti lo tiah lungdongh in rak um lo in rapchiapa arakrat hlan ah a rak tli kho diam cang seh law athi hnga lo mi rap hri arak chah mi theih lo in rap nih a ka fawih a ka ttem ttawn rih ko rua a ti ruang ah a thi hnga lo mi a thih khi a si.

Cu bantuk in Kawlram mipi zong uknak kong athei mi vialte an hung thi dih cang I, kum 50 chung ralkap cozah nih hruhkhor phiahding long mipi thluak ah lih bia an rawn mi cu ihruh pidih ding in atu 2008 uknak phunghram nih cun rambupi mi thawhchuak kho ti lo in ralkap a uk lio mi pawl ca long rian ttuan piak nak ding uk nak phunghram cu an vun ttial khawh cu asi.

Kum 1962 lio uknak phung hramkong a thei mi nun lio chan ah bia tak in komh mi Kawlram bupi uknak phunghram kha a min he aa zul kho ding in ramkomh mi uknak puitling phung in remh awk tlangcung hruaitu nih an vun khin tik ah U Nu hruainak in dirh mi Kawlmi cozah nih ramkomh uk nak phung taktak in uknak phunghram upadi remh ding vun zulh a zalh. Cu tik ah Ne Win nih can ttha ah aa lak I, U Nu le a wankyi hna kutchung in ram uknak nawl cu da-miah ttaih hriamnam hmuahchih in a rak chuh hna cu asi [Page 30 ah peh te ding ]

Theihternak- A cunglei cabia hi Laimi kan pa Pu Lian Uk nih Lai forum le Rungcin ah a rak thlah mi kan rak tar mi a si..

Mi Va Soi Hlah

Chin Internet Ministry Caan hmannak (25th October, 2009) Caan tlaitu : Ngun Thawng Lian, Japan Thawngtha chimtu : Rev. James Tin Kung, Australia Bawipa Dawtnak, Velngeihnak le Daihnak cu CIM chungtel dihlak cung ah a thar in hmun tthan ko seh. Psalm 33:18 "Bawipa nih amah a ttihmi cu a zohkhenh hna i a fekmi a dawtnak aa bochan mi cu him tein a um ter hna". Nihin thawngtha bia akan chimtu cu CIM zong ah kan ibochan mi le Western Australia ah Pastor a ttuan lio mi Rev. James Tin Kung asi. Akonglam tawi: Rev. James Tin Kung cu Hniarlawn khuami Rev. Nawl Tling le Pi Sung Ci fapa a si. Rev. Nawl Tling hi kan Laimi lakah Baibal sianginn kum tling tein a awng hmasa bik a si. 1921 Baibal sianginn a dih hnu ah 1982 tiang kum 61 Pathian rian a rak tuanmi hnu 1984 kum ah Pa Pathian sinah aa din cang. Cawnnak lei le rianttuannak: Falam ZTC in B.Th, Insein MIT in B.D, Hong Kong in M.Th a lim. 1990 ah Mie Peng ah Youth pastor le Hniarlawn ah pastor, 1994 in 2008 tiang LBC ah pastor, 2008 in a tu tiang Western Australia Chin Christian Fellowship ah pastor a tuan lio mi a si. A nupi Iang Tin Par he fapa pahnih Thawng Hnin Thang le Van Dawt Kung an ngeih hna. Atu bantuk in thawngtha bia a kan cawmpiak nak cung ah lomhnak nganpi kan nei. (Rev. James Tin Kung) Thawngtha bia kan ihrawm hlan ah 'Bawipa ta an si' Pathian thangtthatnak hla ngai ta hna usih. Rev. James Tin Kung: Lawmhnak Bia: CIM caan hmannak ah nan ka tenh ve caah kaa lawm. “Mi Va Soi Hlah” Baibal: Matthai 7:1-5 Mi va soi hlah tihi mirang holh in “Don not judge” ti a si. Mi bia va ceih hlah ti a si hnga. Grik holh in Grino ti a si i “Mi kong va ceih hlah,” ti zong in leh khawh a si. Asinain mi kong hi a tha lei in chim khawh zong a si caah “mi va soi hlah,” tihi a hman bik mi cu a si. Mi kan soi tikah phun hnih in kan sunghnak a um. Kan soimi nu/pa cu kan soinak a theih tikah kan i rem kho ti lo. Kan soinak a theih ahcun kan cungah a thin a hung. Cu pin ah Pathian nih mi kan soi ruangah bia a kan ceih lai. Mi kan soi tikah kan soimi nu/pa nih a hngal lo men lai. Sihmanhsehlaw Pathian nih a theih. A theih lawng a si lo. Bia a kan ceih ding kha a poimi cu a si. Mi kan soi hna tikah kan karlak ah idawt lonak thil tampi a chuah lengah Pathian sin in biaceihnak kan in ding hi kan caah a poimi cu a si. Nihin kan relmi kan Baibal nih a kan cawnpiakmi cu, “Pathian nih an soi nakhnga lo mi va soi hlah,” a ti. Matt 23:13-26 ah, Jesuh nih Farasi pawl fak ngai in a soi hna. Soi cu a tha kun maw ti khawh a si. Jesuh nih a soimi hna pawl hi Pathian lam ding chungin anmah an pial lawng siloin midang zong kha lamping a pialtertu an si caah a si. Anmah kha a ding bik le a hman bik ah an iruat i midang a ping in an cawnpiak hna nak kha langhter a herh. Jesuh nih, “Vancung pennak cu mi kha nan kharkanh hna, asinain nanmah cu na lut duh tung lo i luh a duhmi zong kha nan awnh fawn tung hna lo,” a ti (Matt 23:12). Bawi Jesuh nih Matt 18:15 ah, “Na unau pakhatkhat nih na cungah sualnak a tuah ahcun, amah sinah cun va kal law a sualnak cu va chim,” a ti. Mi sin ah siloin amah sin tu ah na kal lai i a palhnak tu khan a va chimh lai a ti. Kan Laiholh ah hin mi soi hi biadang in congawih ti a si. Cong ti cu rua in tuahmi a si i thlaimi fungte khi a si. Mah rua in tuahmi cong cu mi hngawng ah va oih khi a chim duhmi cu a si. Midang cung i tahnak kan hmanmi in Pathian nih kan cungah a hman ve lai tihi a kan cawnpiakmi a si. Mi a soimi cu Pathian biaceihnak a ing lai. Pathian biaceihnak kan in nakhnga lo midang soi lo ding hi a kan cawnpiakmi cu a si. Zeicahtiah Pathian lawng hi minung biaceihtu cu a si. Mi mit chungah hmunthur a hmutu nih khan coihpiak a duh. Asinain amah mit chungah khan hmunthur a um caah midang mit chung i hmunthur kha a hmu kho lo i a coih kho lo. Mi mithnawm va coihpiak ding ahcun mah mithnawm kha chuah hmasa a herh. Mi vialte hi Pathian hmai ah mi tlinglo le misual lawngte kan si. Luka 18: 9-14 ah, Bawi Jesuh nih minung pahnih thlacamnak a kan cawnpiakmi hi zoh hmanh usih. Pakhat cu Farasi a si i pakhat cu Ngunkhawi khawltu a si. Anmah kha ka tha bik tiah aa ruat i midang kha zei a rel lomi hna sinah hi tahchunhnak bia hi a chim tiin a thawk. Farasi pa cu a dir i hi bantukin thla a cam. “Maw Pathian kei cu Midang bantukin hak a kaumi, lih a chimmi, nu le pa sualnak a tuahmi ka si lo caah nangmah cu kaan lawmh,” a ti. Cun khi ngunkhuai kholtu pa bantuk zong ka si lo caah kan lawmh fawn. Zarh khat chungah rawl voi hnih ka ul i ka hmuhmi vialte cheuhra cheukhat kan pek,” tiah a ti. Farasi Farasi Bu hi naing-nganzi (politic) in a rak ithawk tiah ruahnak a um. Hasmonean ramuknak chan ah an tlangbawi sang Jonathan chan (BC 160-143) in a thawk tiah an zumh. Hi can hi Palestine ram cu Greek kut tangah a um. Cu lio caan ah Judah miphun lakah mi cheukhat “Israel caah mi raltha” timi an rak um i an min ah Hasidim asiloah Hasideans ti an si. Cu Hasideans chungin Farasi hi a chuakmi a si. Cu Bu cu Ngang-ngaan-zi (Politic) bu asinain Judah mi biaknak lei hruaitu Rabbi Hillel (60 BC- AD 10?) chan ah biaknak lei Bu ah a cang. Farasi pawl hi “Ka caan vialte hi Nawlbia hlathlainak ah ka hman lai,” tiin tette pathum hmai ah biakamnak a tuahmi an si i biaknak lei ah aa pemi an si. Judahmi dihlak chungah Farasi 6,000 hrawng an um. Farasi cu Judah miphun lakah biaknak lei ah cun mithmai ngei le upat pekmi minung an si. Nawlbia hi kan zulh i a hman bik in a fiantertu kan si tiah anmah le anmah aa ruatmi an si. Farasi min hi Aramaik holh Perusim in a ra tiah zumh a si i a sullam cu “aa thenmi” tinak a si. Chiatnak lei siloin thatnak lei i aa thenmi tiah an i ti. Nihin kan Baibal relmi Farasi mipa zong cu nawlbia a zulmi a si. Biaknak lei le nunzia lei ah aa zuam ngaimi a si. Hi pa hi Biakinn ah thlacam ah a ra nain thla a cam lo. Midang bantukin a sualmi ka si lo ti kha a chimmi cu a si. Bawipa damnak na ka pek caah kaa lawm ti cu a si bak lo. Midang bantukin a sualmi ka si lo caah kaan lawmh a ti. A sual lonak kong tu kha Pathian a chimhmi tu a si. Midang bantukin hak a kaumi, lih a chimmi, nu le pa sualnak a tuahmi kan si lo caah kan lawmh. Khi ngunkhuai khawltu bantuk ka si lo caah kaan lawmh a ti fawn. Zoh hmanh u! A pawng i thla a ra cam ve mi ngunkhuai khawltu pa kha a hei thuat tak. Biakinn chung i kan rung luh tikah a hodah kan hmuh hmasa bik? Isaiah 6 kan zoh tikah Isaiah cu Biakinn chung i a luh tikah a hmuh hmasa bikmi cu Pathian a si. Amah cu, “A thiang, a thiang, a thiang, Lianngan Bik Bawipa cu a thiang,” an timi kha a si a ti. A pahnihnak i Isaiah nih a hmuhmi cu amah le amah kha a si. “E law, mah hi ka si ko cang! Ka lo ko cang. Ka ka in a chuakmi bia hi bia sual lawngte an si,” a ti. Nihin Biakinn chung kan rung luh tikah ahodah kan hmuh cio? Bawipa kan hmu cio maw? Kan pawng ummi kan hawi nu kan hawi pa dah kan hmuh hna? Kanmah tah kan i hmu kho cio maw? Kan hawi nu/pa nakin a thiang deuh le a tha deuh in kan ihmu maw? Isaiah nih cun “E law, misual tuk ka si, ka ka in a chuakmi bia hi bia sual lawngte an si,” a ti. Farasi pa nih hi bia hi a chim rih: “Zarh khat chungah voi hnih lengmang rawl ka ul i chawva ka hmuhmi vialte cheuhra cheukhat kan pek,” a ti. Thatnak a tuahmi kha Pathian sinah report a va tuah. Hihi ka tuah hih tiah Pathian kha thawng a thanh. Ngunkhuai khawltu: cu lamhla piin a dir i van lei hmanh zoh ngam loin a tang aa cum i, Maw Pathian, kei misual cungah zangfahnak ngei ko,” tiah a ti. Ningzak tein a um. Mi hmaikhap lo a um. Mi hmanh a zoh ngam lo. Ngunkhuai Khawltu pawl hi Ngunkhuai an kholh ruang lawng ah siloin Rom miphun he an tuanti caah Judahmi nih cun an huat tuk hna. Miphun zuartu ah ruah an si i a thiang lomi riantuanmi ah an ruah hna. Rom miphun nih zakhat ah 12.5 hi an kholhter hna nain anmah zal sanh caah a hlei in an kholh fawn. Cucaah ngunkhuai khawltu pawl cu an rum tuk tawn. Rom cozah nih cu zat nan pek lai tiah an timi kha kum dih hlan ah an pek paoh ahcun zeizat an kholh hna zong ah a poi in an ruat lo. Cu lio chan ah tadinca a um lo, telephone a um lo, thirhri (wireless) a um lo caah zapi sin ah thawngthanh le theihter khawh a si lo. Cucaah mizapi nih hin zeizat set dah pek awk a si ti zong hi an hngal kho lo i hlen khawh lengmang an si. Ngunkhuai hi phunhnih in a um. Phunkhat cu pek ding a zat khiahpiak a si. Hi chungah hin minung ngunkhuai a um i pa an si ahcun kum 14 in 65 tiang a simi nih pek awk a si i nu an si ahcun kum 12 in kum 65 a simi nih pek a si. Vawlei ngunkhuai a um i rawl a si ahcun cheuhra cheukhat an pek. Mitsurhang le chiti a si ahcun cheunga cheukhat an pek. Tangka hmuhmi chungin pek awk a um rih i cucu zakhat ah phar khat pek a si. Phun hnihnak cu thil ngunkhuai a si. Lam hman man ngunkhuai a um, tilawng dinhnak hman man ngunkhuai a um, chawdawrnak hmun hman man ngunkhuai a um. Hi pawl ngunkhuai phun ah hin hlennak le miaknak a tamnak bik a si. Cawleng man ngunkhuai a um, a lengke man ngunkhuai a um, a hnuktu caw man ngunkhuai a um. Thil cawk man ngunkhuai a um, ramdang thil zuar man ngunkhai a um, ramdang in thil luhpi man ngunkhuai a um. Ngunkhuai khawltu pa nih khan a hopaoh kha lam ah a dirter khawh i a thil kha a cek khawh i a duh zat ngunkhuai a lak khawh. Cucaah ngunkhuai khawltu pawl cu mi inn an baoh lo, an fir lo nain mithat lainawng le mifir tluk ah an ruah hna. Midang nih misual tuk ah an ruahmi ngunkhuai khawltu pa cu Biakinn ah thlacam ah a ra ve. Biakinn chungah hmanh ah a lut ngam lo, a kam in a dir. Van lei hmanh a zoh ngam lo i a lu aa khun. A tang aa cum i, “Maw Pathian kei misual cungah zangfahnak ngei ko,” a ti. A ngaingai ahcun thlacam hi zangfah hal a si. Pathian sinah hal a si. Hi pa nih Biakinn i a hmuhmi cu amah kha a si. Misual a si kha aa hmuh. Matt 18:23-35 ah hitihin a kan cawnpiak. Vancung pennak cu hi bantuk hi a si. Siangpahrang pakhat nih a sal hna riantuannak kha zoh aa tim. A sal pakhat kha a sinah an rak ratpi i cu pa nih cun tangka talen thong hra a bat. Cu sal nih cun a leiba chamnak kha a ngeih lo caah a bawipa nih cun cu pa cu a nupi he a fale he a ngeihmi thil vialte he leiba cham nakding ah cun sal ah zuar siseh, tiah a ti. cu salpa cu a bawipa hmai ah cun a khuk aa bil i, “zangfahnak tein ka ngang rih ko. Cham dih kaan zuam ko lai,” tiah a nawl. A bawipa nih cun a zaangfah i cucaah a leiba cu a ngaihthiam i a kalter. Mipa cu a va chuak i a sal hawi pakhat, tangka tlawmte a batu kha a va fuh. Amah cu a or in a dih i, na ka batmi kha ka cham dih tiah a va ti. A sal hawi nih cun a khuk aa bil i ka ngang rih sawh cham dih kaan zuam lai a ti. Sihmanhsehlaw a duh lo, thong ah a leiba a cham dih hlan tiang a thlak. Cu thil cu a dang sal a hawile nih khan an hmuh tikah an thin a hung i an bawipa sinah khan an va kal i an va chimh. Cucaah an bawipa nih cu sal cu a auh i, “sal tha lo na ka nawl caah na ka batmi vialte kan ngaihthiam dih. Na cung i zangfahnak ka ngeih bantukin pei na sal hawi cungah na ngeih ve awk a si cu tiah a ti. An bawipa cu a thin a hung tuk i a leiba a cham dih hlan tiang thong ah a thlak, a ti. Siangpahrang nih a ngaihthiammi sal pakhat i a leiba cu talen thonghra a si. Talen thonghra hi tulio dollar million pakul tluk a si an ti. Cu sal a hawi sal pakhat nih a batmi cu kan Baibal ah “tangka tlawmte” a bat a timi hi Grik Baibal zoh tikah “hekaton denaria” ti a si i denari zakhat tinak a si. Denari pakhat cu kha lio chan ah minung pakhat nih nikhat an hlawhmi a si. Cucaah denari 100 cu ni zakhat hlawh a si tinak a si. Talen pakhat ah denari thong ruk a um. Talen thonghra cu denari sing zaruk a si. Dollar in chim ahcun danari zakhat hi dollar kul tluk khi a man cu a si. Tu lio chawman in tuak tikah Talen thong hra cu US dollar million thong hra tluk a si. Dollar million thonghra tluk leiba a ngeimi pa nih a bawipa cu ngaihthiam a hal tikah a ngaihthiam nain amah tu nih cun dollar 20 tluk a bami a hawipa tu cu ngaihthiam a duh lo. Pathian nih a kan ngaihthiamnak cu a ngan tuk nain kannih midang kan ngaihthiammi hna cu a tlawm tuk mi a si. Matt 7:12 ah Bawi Jesuh nih a kan cawnpiakmi cu, “Mi nih ka cungah tuah hna seh ti na duh bantuk khan midang cung zong ah va tuah ve u,” a ti. Gal 6:7 nih, “Mi nih a tuhmi cu a zuun ko lai,” a ti. Misoinak thlaici kan tuh ahcun Pathian biaceihnak cu kan in ko lai. “Do not judge” ti hi a bia hman ning hi mirang holh ahhin “present imperative” an ti. Tuah cuahmah liomi thil kha ngol tinak a si. Imperative ti cu cawnpiak sawsawhmi khi a si lo. Tuah hrimhrim dingmi thil khi a si. Mi va soi hlah tiah a kan cawnpiami hi a tu bak ah zulh a kan fialmi khi a si. Mi soi kan hman ahcun pumpak in miphun damlonak tiang a chuak kho mi a si. Pathian nih an soi nakhnga lo mi va soi hlah. Bawipa Nih Kan dihlak caah thlachuahnak kan pek piak ko seh. Theihternak A cunglei thawngtha chimmi hi CIM nih a thlah mi kan tar chin mi a si.

Blog kan tharchuah pah cang lai

Thlahnih dengmang chung blog kan thar chuah kho lo. A ruang cu a kan tawlrel pi tu bik saya Bibik hi a dawtmi he kawlram lei ah an i nuamh tuk lio a si i a tawng kho ti lo. Pa Pum hi lunglen phun in i lak dawh a si ca a tial kho bak ti lo. Kei hi August 27.2009 khan darling sin ka phan ve i internet kan ngei ti lo. Mi inn ah email hmanh va check chom a si. Nizan ceo ah khan internet kan lak khawh ve i riantuan dinh caan ti bantuk ahcun blog ah catial khawh pah ka rak i zuam cang lai. Kan hawi Bibik zong a tlung deng ding a si cang. A rak kan leng tawn tu u le nau hna rel awk ngei lo in caan zeimaw zat kan in chiah hna caah rak kan ngai thiam hram uh tiah kan nawl hna.

US lei riantuan bel cu a har ko. Nazi 8 chung bak dir si kaw inn ka phak cun ih lengmang ka duh ko i a zei a si khom ah kan ruahnak tete tal langh khawh ter tawn kan rak zuam lai. Biaral kah in Dr. S.Ngun Ling MIT ah Principal tuanding ti thawng pang nihin ceo ah Laiforum ah ka rel i cu kong theih cu a nuam tuk hringhren. Laimi kan chan tho ve cang ko lai tiah zumhnak le bochannak ka ngei ko. Pathian nih lam hruai seh law fim chim hram ko seh.

Pathian nih in hal seh law zeitin dah na leh hnga?

Na nunnak a dih i na hei thi. Na thlarau cu Vancungkhua ah sertu Pathian he an vai tong. Pathian nih-
1. Ka fa vawlei nanun lio ah thluachuah tampi he na nunlam kan hruai i ka rak in zoh khenh. Nang ka caah zeidah na rak tuah?

2. Ka fa vawlei na nunlio ah mizaw, fak tampi na pawngah an rak um i an cungah zangfah nak voi zeizat dah na rak ngeih?

3. Ka fa chawleva tampi le satil arva tampi ka rak in pek i na minung hawi caah nang zeizat dah na rak hman ve?

4. Ka fa chungkhar tha thluachuah ka rak in pek i an daw biktu nu le pa zong ka rak in pek an caah nang teh dawtu na rak si kho ve maw?

5. Ka fa nacung i minih thatlo nak an rak tuah mi cu na rak i cinken peng, nangmah nih micungah na rak tuahmi that lo nak teh naa cin ken ve maw?

Nang zeitin dah na leh ve hnga?????

Ka Professor pa Biacah

Sianginn ka hun dih. Ka professor pa cu ka tlun deuh vak hlanah khualtlawng ding a si caah a rianlak ah breakfast ei a ka sawm i khual a tlawn deuh hlanah kan i tong. Bia tampi a ka cah. A ka chimh mi tampi lak ah ka vun uar khun mi vun tial ka duh.

Rian i nautat hlah; Kei cu ka pawngmi pawl nak in cawnnak sang deuh a ngei mi ka si caah mah rian te hna cu ka tuan ding a si lo tiah rian nautat mi va ngei hrimhrim hlah tiah a ka cah. Na pawngkam nih, na chungkhar le na riantuan ti pawl nih an in fial ah cun le a herh a siahcun hmun zong va phiak ko, rawl zong va chuang ko. Rian pohpoh hi tih zah u pat ding an si. Rian kan tihzah a si ahcun rian nih a kan tih zah caan a phan te ko lai a ti. Tangka mit au in riantuan vaa thok hmasa hlah. Tangka duh ruang si lo in rian duh ruangah rian va tuan law tangka cu na sinah a ra te ko lai a ti.

Lungdong cia in zeihmanh vai ot hlah; Thachait nak he riantuan naa ot lai lo a ti. Zei na ton poh ah nangmah nak chia a tongtu minung tampi an rak um cia i nangmah hnak thiltha zong a rak tongtu an rak um cia cang ti zong hi philh hlah a ka ti. Cun nunnak timi hi harsat nak lei lawnglawng in ruah lo ding a si. Vanchiat nak voikhat na ton tik ah Pathian nih na cungah voi hra thiltha a tuah mi kha va ruat than tawn a ka ti.

Cawnnak neih cu Luatnak lam hruaitu a si; Cawnnak nih a kan temtawn ding a si lo kan cawnnak a san deuhdeuh tik ah luatnak lam ah a kan hruai deuhdeuh awk a si a ti. Cawnnak nih hrenmi si lo in cawnmi hmangin luatnak lam a zul tu si vai zuam a ti.

Capo

Voikhat cu Khrihfabu pakhat ah pumhnak program chungah hlasa dingin nutung nu pakhat a rak dir. Hla a sa tawnmi a si ko nain thiam vun i coh a duh rua le hla a sak hlan teah cun "Ka hlasak dingmi cu Pathian Dawtnak timi hla a si lai. Ka aw a that lo caah ka aw si lo in ka sak dingmi ka hlabia te hi tha ten rak ka ngaih piak u law thazang rak i lak cio uh" tiah mipi cu request a tuah hna ti si. Cu lio ah cun tarpa pakhat nih Biakinn kil lei te khin thangnawn in a vun timi cu, " Aw...cu tluk na aw a thatlo ahcun a sak cun sa hlah a rel khan rel law a hlabia zong kannih tar pawl nih cun fiang ten kan theih khawh deuh lai cuh.. ...."tiah a rak ti an ti.

Biakinn chung pumhlio ah ngut a hmang tuk mi pa pakhat (Kawi Hnok) kha pumhnak tuahlio ah tha lo lak ten a rak ngu ve hoi ai. An pastor pa nih thawngtha a chim pah cun a zoh lengmang ko le a cil ka ri zong ai thlor dih tiangin a rak ngut ko kha a hei hmuh. Thawngtha chimlio i cu tluk lawmmam i ngut cu a khuaruah a har tuk lawmmam i tutan hi cu pumhnak program a dih bak in ka ton lai i a ngutnak a ruang hi ka hal tuah lai tiah a lungchung cun aaruat pah i thawngtha chim cu a peh thluahmah ko an ti. A ngumi pa kong cu a ruat tung, a ngut lio le a hmuh peng fawn cun pumh dih tikah a hal te dingmi bia le ai ruah pah ve tik ah thawngtha a chimmi a vai vuan ai. Zei kong a chim ai thei ti loh. A thinlung chungah "ngut" timi bia lawngte cu a um cang. Cu tik ah cun a chimmi thawngtha he ai pehtlai lo mi ...a vun chim sual ai..Zisuh Khrih thla a cam lio ah Peter le zultu hna nih an hngak kho ti lo i an rak ngut tak dih. Zisuh cu thlacam nak in a rak chuak i a zultu pawl an ngut kha a hmuh hna tikah a thinhun ai celh ti lo i ...a ti i pulpit cu phung tiah a vun cumh pah cun "Kawi Hnok ..ziah cutluk lawmmam in na ngut," tiah Zisuh nih a hal a ti i a ngu mi pa min cu a chim sual ai. Angu tuk mi pa zong cu lau tuk lawmmam kaw a thutnak cun hmawhmang lo in a tho i "Saya pa.....kan nu hi a tlokciar tuk lawmmam le inn ka ih ah hin zeitik hmanh ah ka mitkuh a cim bal lo caah ka pa inn a si mi Biakinn chung lawnglawng ah hin dai tee le thinthi ten kai hngilh khawh hi a si." a ti an ti.

CIM Caanhmannak (23rd August, 2009)

Caantlai tu : Ngun Thawng Lian, Japan Thawngtha chimtu: Rev. Sui Hmung Lian, Ichikawa, Japan Bawi Krih ah Zumtu Nu le Pa hna, Kan Bawipa Zisuh minin nan kut kan tlaih hna. Pathian Dawtnak, Velngeihnak le Daihnak cu Zumtu nan dih lak cung ah a thar in hmun tthan ko seh. Psalm 128:1,2 "Bawipa a ttihmi cu mi lunglawm an si. Rian na ttuan tikah nangmah pawcawmnak khin na hmuh lai i na lung aa lawm lai i khua awng na pem lai." I Peter 5:6 "Cu caah cun atthawng mi Pathian kuttoi ah toidor tein khuasa ulaw amah nih a caan a rem ati tik ah an hlorh te hna lai." Nihin thawngtha bia a kan chimtu Rev. Sui Hmung Lian hi Kawlram, Tthilin peng ah khin caan saupi thawngtha bia chim in Kawlmi hna sin ah rian a rak ttuan mi asi. Pathian lamhruai nak thawngin atu cu Japan ah a um i Myanmar Christian Mission Center, Tokyo ah Associate Pastor a ttuan lio asi. Laitlang a khua cu Lungcawite asi. Thawngtha bia chimtu cung ah lunglomhnak nganpi kan nei. Thawngtha bia kan ihrawm hlan ah 'Ka thinlung mit au ter' ti mi Pathian thangtthat nak hla ngai ta hna u sih. Rev. Sui Hmung Lian: Moses Nawlbia hna le profef hna cawnpiaknak kha hrawh awkah a ra, tiah ka ruat hlah u. Annih kha hrawh awkah siloin, an cawnpiaknak kha tlinter awk tu ah ka ra." Matthai 5:17 Bawikhrih ah ka dawtmi unau le nifar hna, Judahmi hna hmai ahcun, Jesuh cu nawlbia hrawktu ah an hmuh. Judahmi hna nih Jesuh le Paul an mawchiat hna nak bik cu an Sabbath ni ah mi zawmi hna an damter caah a si. Bawi Khrih vulei ah a ratnak amuru cu Pathian he kan i pehtlainak ding caah a si. Biakam thar Matthai ah a kan khamhtu Jesuh chuahkehnak kong le Judahmi hna a chimh lengmang tikah Palestin Judahmi hna sinah kuatmi cakuat a si. Cu caah Baibal thar ahhin Baibal hlun tampi a telve ti hi, zumtu hna nih kan philhlo ding a herh ngai ko. Nawlbia Pahra Exodus 20: 3-17,le Deuteronomi 5: 1-21 ahhin fiangdeuh in rel khawh a si. Nawlbia pakhatnak in palinak tiang hi, Pathian an biaknak konglam he a pehtlaimi a si i panganak in pahranak tiang hi, an nunphung he a pehtlaimi cawnpiaknak a si. Judah nunphung le an philosophy iruahti dingah cun a sautuk lai caah kan Lairam nunphung tu hi,Jesuh bia ningin i ruahti dingah sawm kan duh hna. Khrihfa kan si hlanah Laimi kan nunphung: Ramukbawi upatnak or Khuabawi upatnak Kan pipu hna chan ahcun a kan uktu hna cu an min hmanh an thut thiamlo nain khuapi tein an upat i, a bia an ngaih hna caah an thil tuahmi poh cu hlawh tlinnak an rak ngei. Laimi kan nunphung cu pakhat le pakhat a rak upatmi miphun kan rak si hna. Pakhat le pakhat kan i upat long ah mi phundang zong nih an kan upat ve lai ti a rak si. Ka dawtmi unau hna, Kan nunphung dawhte hi, Jesuh nih a tlinter ve ko lai lo maw? Khrihfa kan si hnu ah tah kan nunter chinchin a herh lo maw? Nihin ah pakhat le pakhat kan i upat cio hna maw? Kan i tihzah cio hna maw? Thlachiat a ruatmi le Adinfelmi miphun kan rak si. Kan pipu chan ahcun i sikvelh le lainawn a um sual hmanh ah kan nunphung tein remhnak rak tuah tawn a si. Kan nun phung dawhte nih thil tampi a rak tuah kho. Cucu thlachiat a ruatmi miphun kan rak si caah a si. Kan pipu chan ahcun inn leng kan chuakh tikah tawh zong hrenh a rak um lo. Cun rawlbuk zong khualeng ah le inntang ah a rak chiah tawnmi kan rak si hna. Atu Khrihfa kan si hnu ah pakhat le pakhat kan i zumkho ti hna lo. Zeiruang ah dah a si hnga ti hi, biatak tein kan ruahthan a hau cang. Ahrawmmi miphun kan rak si. Mi pakhat nih a ngeimi kha inchungkhar, cinla rualchan, a khuapi in le atlang ningpi in a hrawmmi kan si. Cu long siloin a miphunpi in a hrawmmi kan si. Hi kan nunphung dawhte hi, Jesuh nih a tlintermi a si. Kan Lai nunphung dawhte a simi, holh le ca, fenh le eih, bia le hla vialte cu Khrih nih a nunter caah atu kan chan zongah kan hmang peng dingmi a si. Mr.Winston Churchill nih, Aluanciami le Asiliomi kan ralter ahcun hmailei kan hmuh laimi akan thlau lai a ti. Paul nih, Jesuh Khrih cu nawlbia donghnak a si a ti.(Rom 10:4). Cu caah zumhtu hna caah nawlbia kan thlalang a si. Lam a kan hmuhsaktu a si. Nawlbia nih a kan uk ding a si lo. Pathian a dawtnak le a sunparnak a kan theihter chinchinnak tu a si. Pathian nih thluachuah kan pe piak ko seh. Theihternak- A cunglei thawngtha chimmi hi CIM caanhmannak kan tar mi a si.

Thitumh Lunglomh Pinak

Nihin ni ah Sertu Bawipa hmai le mipi hmaiah pahnih si ti lo in pumkhat si cang ding in biakam nak a sertu, Biaknak-Hmurka blog a tuahtu kan hawitha a si mi Saya Thomas Cung Bik le a hnakruh Sayamah Fom Men nantuah mi a thiangmi thitumh nak ah kan in lomh pi hna. Bawipa nih tartlung tiang lungthin, ruahnak hmunkhat ah in ser ko hna seh. Fanu, fapa tha in pe hna seh law vanthluachuah, leithluachuah zungzal a dongmi le thluachuak mi chungkhar, midang caah dornak chungkhar nuam, rawltam ti hal mi paw a khim tertu hna le rethei mi hna nun lam nomh tertu chungkhar in si ter zungzal ko hna seh tiah nan hawi le nih Biaknak-Hmurka blog in thla kan in cam piak hna. A thiangmi thitumhnak nan tuahmi ah kan in lomh pi hna.

Kandawt tuk Titung i

Kandawt tuk ti tung i dawtmi duhnak theih i zuam lo.
Kandawt tuk ti i mah duhmi lawng tuah lengmang.
Kandawt ti i dawtmi duhnak tlinter i timh tung lo.
Kandawt ti tung i mah siarem ning poh i nun peng fawn.
Kandawt ti fawn i mah orka zulh lawng i nun peng cu.
Dawtmi dawt si lo in mah le mah i dawt a si ka ti.

Mileng 6000 Tlinnak

Hawidawt hna Biaknak hmurkaa i a rak leng mi kan mileng 6000 nan tlinnak a si. A kan leng tawntu nan dih lak cungah kan i lawm. Pathian nih nan riantuan, kawlhawh nak cio ah a dong lo mi a thluachuah he lam in hruai zungzal ko hna seh. Biaknak-Hmurka blog kong he pehtlai in nan hmuh ning tete zong rak tial ve u law tiah kan in sawm hna.

Bibik nih an puaiah Biaknak-Hmurka i a rak lengtawn tu vial te an sawm dih hna. Yangon lei ah a ra laimi zarhte ni cu sazawh dingin rak i thawh cio ve te uh.

Prophet Rian Tuantu Nu: Numit in Mark 14:3-9 Relnak 5

Biatlang Kawmnak

Zisuh Khrih sining an tialnak Mark, Matthai, Luke le Johan thawngtha hna kan rel tik ah ruahnak, hmuhning aa dang cio mi minung hna nih an tialmi an si bantuk in an i khahlo nak tete tampi hmuhkhawh an si ko. A sinain elawk thalo in a lang ko micu nu hna hi Zisuh Khrih a nunlio in a thih hnu tiang ah a bawmtu le a thawngtha karhzai nak caah riantuan tu an si cio nak kong tu hi cu hlangfang ten an kan chim lo nain a thlam in cun an telh dih cio mi a si. Nu an si ruangah zei rel deuh lo ruangah an tuanbia a langh tuk lonak a si kho. Cu bantuk thiamthiam in an riantuan mi hi a tetuai tuk tiah an ruah caah an rak tial lem lonak a si kho fawn. A sinain hi tuanbia nih fiangten a langhter ko mi cu minih zei i rak rel tuk lem lo mi pawl an riantuan nak nih hin thil lianngan hna an rak chuah pi i an rak langh ter tawn ko ti hi a si.

Nihin laimi lak zongah nubu riantuan nak hi a tetuai tuk mi a lo nain dinlo ten a cawl cang peng ve mi an si. Sifak, ngaktah hna pawkhim tertu le lungrethei mi hna a hmutu zong nu hna hi an si deuh ko. Cucaah a kong kan tial mi nu rian tuannak cu Prophet nu riantuan nak tiah a min langh hmanh hlah seh law prophet rian tuantu nu taktak a si ko. Rethei ngai i can a hmang mi hna kan nu le nan riantuannak cu Zisuh Khrih nih zihmui a toihtu nu sinah a chim bantuk in Vawleicung khuazakip i thawngtha an chimnak hmun pohah theihhngalh peng si zungzal ko seh.

Prophet Rian Tuantu Nu: Numit in Mark 14:3-9 Relnak 4

Mark 14:3-9 nih Zeidah a kan Chimh?

Rawl an ei lio ah khan minu pakhat a runglut: Mark cauk nih cun Simon, thinghmui pa innah rawl an einak hi si dawh in a chim. A sinain Johan cauk chung ahcun hi lio caan hi Mary te inn ah si dawh in a langh ter. Hi ka zawn ahhin Johan thawngtha tialtu hi hman dawh deuh in a um. Zei catiah Zisuh Khrih chan lio ahhin khual an ngeih tikah an inn i a luh cangka a si lo ah rawl einak i a thut tik ah zihmui cu inntek nih an rak toih tawn hna an ti. A sinain W.L.Lane nih a ti ve ning ah cun puai can a phak tikah upat pek an duh mi hna kha Judah miphun pawl nih zihmui an toih tawn hna a ti. Mark 14:1 kan zoh tikah Lanhtak puai le Thilnu phulhlo changreu puai nihinh lawng aa duh cang a ti mi kan hmuh. Cucaah Mark tialning zong hi an phung ning si dawh a si ve thotho ko. Mark le Johan thawngtha tialtu hna nih a hmunhma le an langhter ning aa lo lonain an chim veve mi cu Zisuh Khrih cu rawl a eilio ah pakhat nu nih Zihmui a toih titu cu fiangten an langh ter veve ko.

Zihmui thabik phun a rak i put;Bible thiampawl nih an zumh ning ahcun hi zihmui phun ni nard zihmui phun a si lai an ti. India ram nih an tuah mi a si an ti. Pliny the Elder i a chimning ah cun hi bantuk zihmui phun hi chungkhar ro a si a ti. An pi le nih an nu le sinah an roh tawn hna i an nu le nih an fanu le sinah an roh chin tawn hna an ti. An chan lio ah hin denarri 300 man a si i denarri pakhat cu pacak mi nih nikhat rian a tuan man he aa tluk mi a si an ti. Cucaah hi nu nih hin a kumkhat riantuan mi man he aa tluk mi zihmui thabik cu a dawtmi a Bawipa caah a hman tinak a si.

Thawlkha a khuai i Zisuh lu ah khan a bungh; Mi sawsawh i an ruah mi nih an inn ah an tlun hna ahcun zeimaw zat lawng an thuh tawn hna. A sinain mi lianngan deuh ah an ruah mi hna tu cu a caah thawlchung zihmui cu a dihlak in an hman tawn an ti. An ruahning ahcun a hmedeuh mi caah a lianngan deuh mi ca i hman cia mi cu hmanthan phung a si ti lo tiah an rak ruah. Hi nu nih hin cu zihmui cu a za ten a bungh a ti tik ah Zisuh Khrih hi mi lianngan a si nak kha a langhter mi a si lai tiah micheu nih cun an ruah. Cheukhat ve i an zumhnak ahcun a thawl a khuai timi hi zeidang a si lo Zisuh Khrih a thih lainak ding kong a langh ter chung mi a si tiah an ti ve. Zei catiah cun zihmui an rak hmanning zoh tik ah si dawh bik a si lai tiah an ruah. Zihmui cu mi ruak tuammuai nak caah a hlei in an hman tawn an ti. Ruak ah an thuh tawn hna. Thlan i an chiah tik hna ah a dur cu an khuai ta tawn i mithi pum an chiahnak thlan ahcun an chiah chih tawn an ti.

An chimning cu aa lolo ngai hna nain a pahnih in si dawh an si veve ko. Zeicatiah Zisuh cu Pathian fapa a si i a lianngan mi pa a si. Cu lawnghmanh si lo in misual kan aiah thihnak tiang a ing tupa a si ko. Cucaah a min tial hmanh a tong lo minu nih a tuah mi thil hi tha ten kan zoh tikah Prophet rian a tuantu nu a si tiah kan ti khawh. Prophet nu tiah minbunh a tong lo mi nu a si ko nain a ngai te tiah cun Zisuh Khrih a sining taktak le a tuar laimi kong a rak thei chungtu a si ko.

Cherhchan- 1. William Barclay, The Daily Study Bible: The Gospel of Mark (Bangalore: Theological Publications inIndia,1975),326.
2. William L.Lane, THe New International Commentary on The NT: The Gospel of Mark (Grand Rapids: William.Eerdman Publishing Company, 1974), 492.
Thaizing ah biatlang kawm nak ka rak tar than te lai.

Prophet Rian Tuantu Nu: Numit in Mark 14:3-9 Relnak 3

Biakamhlun Chungah Chiti/Zihmui thuh an hmunning

Israel miphun hnanih chiti/zihmui thuh an ruahning hna lakah a tanglei pawl hi langhter ka duh mi an si;
1. Minung a si lo ah thilri a thiang tiah an ruahmi pawl thleidan nak ah an rak thuh tawn hna. (Gen 28:18; Exo 30:22).
2. Siangpahrang pawl an thuh hna. (Biacaihtu 9:8; IISam 2:4; ISiang 1:34)
3. Tlangbawi caah thleidan nak hmelchunh nak tuahnak ah an rak hman. (Exo 28:41)
4. Prophet caah (ISiang 19:16)
5. A thaingmi thil tiah ruahmi (Exo 30:32-33)
6. Pathian nih mithmaitha a pekmi a si ti langhter nak caah (Ps 23:5; 92:10)
7. Pathian nih aa tinhmi rian pa khatkhat tuannak caah timhtuah nak (Ps 105:15; Is 45:1)
8. Pathian thlarau nih a umpi i a hmanmi a si ti langh ternak caah (ISam 10:1,9; 16:13; Is 61:1; Zech 4:1-4)

Thaizing leiah Mark nih mi nu nih Zisuh chiti a thuh a ti tikah kan caah zei dah sullam a ngeih ti hi thaizing ah ka rak peh than te lai.

KAN FANU KAN FAPA HNA HI PATHIAN SIN AH KAAP HNA USIH

Caan tlaitu ………………………... Siang Dun

Thawngttha chimtu ……………….. Pastor Lawm Cung Nung

Zumtu hawidawt hna,

Thawngttha theihduhnak he CIM ah na rak chuah caah Pathian nih na duhnak an theih piak hrimhrim lai tiah zumhnak kan ngei. Pathian cu a ttha hringhran. Damnak a kan pek. Nunnak a kan pek. Ei kho ding kho in a kan chiah. Kan herhmi a kan pek fawn. Thawngttha chimtu tthattha zong a kan pek fawn. Tuchun thawngttha a kan chimtu Pastor Lawm Cung Nung, MICC Church Pastor, Fort Wyne , IN, USA, cungah lawmhnak kan chim. Thawngttha chimtu hi kawlram ah a umlio ah hmunkip (state 7 le division 7) cul in thawngttha a rak chimmi a si. Cun Malaysia a umlio zong ah vawlei rian a ttuanak in, Pathian rian a ttuan can a sau deuh. Pathian nih an chungkhar in USA ah um kho ding in lam a hruai hna. Fort Wyne, IN ah an um. Upatnak he dong hna usih, Pastor Lawm Cung Nung.

KAN FANU KAN FAPA HNA HI PATHIAN SIN AH KAAP HNA USIH

BIBLE caang thim; Psalm 127 : 3,4,5.

Fa le hi Bawipa sin in hmuh mi ro an si. Thlawchuah a kan pek mi an si. Mipa nih a no lio ah angeih mi fa le hna cu ralkap kut chung cantiang bantuk ansi. Cubantuk cantiang athal bawmkhat in a ngei mi cu mi lunglawm asi.

Bia domh nak : Malaysia ka rak um lio ah hi sermon te hi seihnam ah ka rak tial cang na in atu America ka phak hnu ah athar in van tial than ka duh. Kan nih chung hi pathian lam hruai nak thawng in kan phak bal lo mi le kan hmuh bal lo mi America ram cu kan hung phan ve i America ram cu ka khuaruah a har ko. A khuapi hna le a chung thil hna an van ka zoh pi i ka mit ai let i ka thawchuah hna hi a hman tawn loh. Kan pa le le kan u le hna i van ram a chang an rak ti mi kha arak si taktak ko. An ram i ka uar cem mi cu miphun thleidan nak le minautat nak arak um lo mi hi asi. Hiram hi cu pathian nih thlawchuah a rak pek mi le arak sersiam mi ram hrimhrim asi ko.

Asinain America ram i ka thin a phan cem mi cu kan fanu kan fapa hna kong ah hin asi. Kan phak hlan i arak phan cang mi hna cheukhat fa le hna ka hmuh tik hna ah nu le pa chimh an ngaih lo ning , chawnh biak zong i an thlum al lo ning, tlabelbul in an um ning, an lung a khon ning, ramdang sital kan cawng ve an ti i , i hrukaih dan an thiam lo ning hna hi ka hmuh tik ah hin aziah America kan phak chan cu fa le ruah ah asi tung, ka fa le hna an u pat tik ah hi tihin maw an si ve lai ti ka ruah ah hin zan hmanh ah kaa hngilh kho tawn lo i ka ngaih a chia tawn. Zeiruang ah dah asi hnga tiah khua ka van ruat tawn. A phi ka hmuh mi cu nu le pa nih kan fa le kan kah nak hna hi kan i palh deuh rua tiah ka hmuh. Kan bible rel mi ah khan van lut hna usih law , 1. Fa le hi pathian sin in hmuh mi ro an si tiah ati. Asi tak tak. Nu le pa nih zeitluk hmanh in i zuam len ko usih law pathian nih a kan pek lo ah cun fa nu fa pa hna hi hmuh khawh an si lo. Pathian ro a si tiah a ti. Saya Van Thang te nupa cu an nu pa in midawh an si, mi cathiam zong an si, a neih zong an nei. Sihmanh sehlaw fa an ngei kho lo. Saya Van te nih a ti tawn mi cu fa kan duh ning hi cu a chuah ka in a hruut mi zong si ko seh fa a si poh ah cun kan i lungsak ko hnga ati. Sihmanhseh law a hruut mi zong cu pathian nih a pe hna lo i an ngei kho lo. Millioner mirum zong pathian nih a pek hna lo ah cun fan an ngei kho hlei lo. Cucaah kan fa le hi pathian sin in kan hmuh mi ro hrim an si ko. Kan bible nih cun hngakchia chimhrin cu isum hlah, fung in na tuk ah cun athi lai lo tiah a kan cawn piak.

(phungthlukbia 23:13) hngak chia chimh an ngaih lo tik ah fungtuk a kan fial. Asinain nitlak lei ram ah cun kan fa le hi nu le pa nih fungtuk khawh an si fawn loh. Fungtuk van timh ah 911 kan hmeh lai an kan ti fawn. 911 hmeh cu saya te nih siangin ah an cawnpiak hna i an thiam dih fawn. fung i vun tuk le an nu an pa thong ah a tla ding kan si fawn. Hngakchia fungtuk cu kan bible cawnpiak ning he aa kalh mi ko a lo hoi. Cucaah kan fa le an ziaza athat khawh nak ding caah le lamding an zulh khawh nak ding caah nu le pa nih zeitin dah kan tuah lai ruah ngai a hau cang.

Kawlram i kan rak um lio ah an ti tawn mi cu hiti ning te hin kawl cozah nih hi hnu kum 20 an kan uk ah cun kan chin miphun hi 80% cu kan tlau lai an rak ti tawn. Mi ramdang kan um tik ah hiti ning te hin kan fa le kan thlahdorh hna ah cun hi hnu kum 20 ah cun zeidah an lawh te lai ti cu cuanh khawh si ko. Kei cu ka fa le fung in tuk nak nawl ka ngeih lo caah hiti hin ka tuah. Pathian nih fanu pa thum a kan pek i a nu nih a pawi hna thla khat an si hin zan ih lai ah an nu paw cung ah ka kut ka chuan i Pathian sin ah an chuah hlan tiang zan chiar pathian sin ah ka ap hna. An hung chuak i an chuah ka in an lucung ah kut chuan in pathian kut ah ka ap hna. An hung ngan i Sunday school ah ka kai ter hna. An ban in ka hruai hna i biak in ah ka kal pi hna. Cucu lawng cu ka tuah khawh mi a si. An cutzat tik ah cun pathian nih lam aa hruai hna lai tiah ka zumh i ka hna a hung ngam than.

Mipa nih a no lio ah a ngeih mi fa pa hna cu ral kap kut chung cantiang bantuk an si tiah a ti. Pathian nih kan fa le hi cantiang he a tah chunh . zeicadah cantiang he hin a tah chunh hnga? Cantiang cu a thawng mi ral tei cu a si. Cantiang nih ral a tei tik ah a kap tu nih tei nak le min that nak an hmuh tawn. Cuvebantuk in cantiang a si mi kan fa nu kan fa pa le hna hi zei hmun ah dah kan kah hna lai? Hmun tha i kah hi a herh hringhran ko. Sunday school ah kap hna usih. Biak in ah kap hna usih. Crusade le pathian bia a um nak hmun ah kap hna usih tiah kan sawm hna. Nitlak lei ram ah hin nuhmui nu nih fapa te a ngeih ti asi. A fapa te cu a dawt tuk ti asi. A si na in a nu nih cun a kah nak aa palh ve. Siang inn kai a hrokhrawl zong ah asii loh, kuak a zuk zong ah a sii loh, zuu a din zong ah, phe aa kah zong ah , leng i duh poh i a chuah zong ah a sii loh ti a si. Nikhat cu lai a nawng ti asi . palik nih an tlaih i thong ah an thlak. Court ah an khin. Biaceih tu nih tedan a pek ti a si. A thih lai ah na duh mi chim an ti i ka duh mi cu a ka hring tu ka nu ka auh piak uh tiah a ti hna ti asi. A nu cu an auh piak i a fa pa nih cun “ ka nu raka naih deuh ati i a nu nih cun a vun naih i a fapa nih cun a nu hnakhaw cu bul ko in a tam ti asi. A pawng i a um mi palik le biaceih tu cu an khuaruah a har tuk i ziah hitihin na sual mi na that i atu nangmah thah ve ding na si cang, na thih lai ah na nu hnakhaw na tam fawn tiah an ti. A leh mi hna cu mi a that tu hi keimah ka si loh ka nu hi asi. Ka hmet lio te in pei hmun tha ah a ka kah lo cu, sual nak zei ka tuah poh ah a ka sii loh, biak inn zongah a ka kal pi bal loh, Sunday school zong a ka kai ter bal loh, curuang ah cun mi ka thah nak hi a si. Mi a that tu tak cu ka nu hi a si. Curuang ah cun ka nu cung ah hin ka lung a fak tuk i ka thih lai ah a hnakhaw ka tam nak hi a si tiah ati ti asi. Cucaah nu le pa hna nang le kei zong nih pathian sin in kan hmuh mi ro fa nu fapa hna hi kah nak hmun kan i palh ve a si ah cun kan fa nu kan fa pa hna hi nu le pa caah ro si lo in kan hnakhaw bul lak in a kan tam tu hna an si ve sual ko lai. Cucaah cun kan fa nu kan fa pa hna hi an chuah hlan te in pathian sin ah kap cio hna usih tiah bawikhrih min in ka sawm hna. Bawipa nih a bia thlawchuah nak kan pek piak ko seh. Kaa lawm.

Pastor Lawm Cung Nung

MICC Church

Fort wney , IN

Theihter Nak- A cunglei thawngtha hi CIM ah Pastor Lawm Cung Nung nih (16/08/2009) ah a tar mi kan lak mi a si.

Prophet RIan Tuantu Nu: Numit in Mark 14:3-9 Relnak 2

Hi nu hi a hodah a si?

Thawngtha cauk pali hnanih mah nu kong hi an tial dih cio (Lk 7:36-38; Mt 26:6-9; John 12: 1-3). Asinain an langhter ningtu aa dang cio. Luke thawngtha chungah cun mah nu hi misual nu tiah a tial i Mathai le Mark thawngtha tialtu pawl tu nih cun a ho a si kha an langh ter veve lo. A sinain John thawngtha tial tu pa tu nih cun hi nu hi Mary a si tiah fiang ngai ten a tial. Phundang ngai in catialtu nih a tial rih mi cu Zisuh a lu ah si lo in a ke ah zihmui a toih i a sam in a hnawh tiah a ti. Cun a hmunhi thinghmui zawtnak in a rak zaw mi pa Simon in ah si lo in Mary le a u nu Martha le an tapa Lazaruh an umnak inn si dawh in a tial. Biahalawk a um kho mi cu Mark thawngtha cu thawngtha pali lak ah tial hmasabik mi a si tiah ruah a si nain zei ruangah dah hi nu min hi tial a si hnga lo ti hi a si.

A dang cio in thawngtha pali hnanih an langh ter cio caah a ho set a si ti cu fiang ten kan thei kho lo nain nu a si titu cu faing ten an langhter dih mi a si. German Feminist theologian minthang Elisabeth Shussler Fiorenza nih cun a min a langh lo nak hi Mark cauk cu pa nih a tial i pa nih edit (an zohthan mi) a si caah nu pakhat a min hi biapi ah an chiah lonak a si lai a ti. Zisuh Khrih a zuartu Judas Iscariot (Mk 14:10) hmanh a min tial a si lio ah a mah nak in thil lianngan tukmi a tuahtu hi nu a min tial lo a si mi hi pa kutchuak Bible a sic aah a si a ti.
Chirhchan-1. John Drane, Introducing the New Testament (Oxford: Lion Publishing, 1999), 198.
2. Elisabeth Shussler Fiorenza, In Memroy of Her (New York: Crossroad Publishing Company, 1994), xliii.

Prophet Rian Tuantu Nu: Numit in Mark 14:3-9 Relnak 1

Biahmaithi
Hlanlio Prophet pawl i an rian lak ah a lang bikmi le a biapi bik mi cu thil a sining i hmuh le tuah hi a si. Cu lawng si lo in a si lai dingmi a chimchung tu a siloah a hmuchungtu an si. United Nation nih 1980 kumah khan dothlat nak pakhat an tuah i an hmuh mi cu vawlei cung rian cheuthum chungah cheuhnih a tuantu cu nu an si a si nain vawlei cung rumnak le ngaihchiah 1% lawng hi nu nih an co fawn an ti. Tahchunh nak ah S.Korea ramah chungkhar le pawngkam minung caah riantuan tu 40 billion cu nu an si i pa cu 20 billion lawng an si. Germany ramah 70 billion cu nu an si i pa hi 38 billion lawng an i tel, Sweden ramah hin 2.4 billion nu an i tel i pa cu 1.3 billion lawng an si tiah Son Dung-Soo nih a tial. Mah nu nih a tialmi chung hin kan hmuh khawh micu nu hi rethei ngai in nitin rian an tuan ve ko nain cu an rian cu hmuhpiak le theihhngalh piak an si tuk lo ti hi a si. Mark 13:3-9 i a kong an tial mi nu zong hi Prophet rian biapi ngai a tuan mi nu a rak si ko nain a riantuan mi hi theih hngalh pi tuk mi rak si lem hlah sehlaw a lo. A Bible chungning in kan zoh ahcun;

Zisuh cu Bethany khua thinghmui pa Simon inn ah rawl a hrawng. Rawl an ei lio ah khan minu pakhat a rung lut i lungraang thawl kha a khuai i Zisuh lu ah khan a bungh..."Hihi philh hlah uh: Vawlei cung khuazakip i thawngtha an hcimnak poh ah hi nu nih a tuah mi hi a mah philh lo nak caah an chim camcin lai." tiah a ti (Mark 14:3-9)

Nihin lainu tampi zong chungkhar ah, Khrihfabu caah le khua le ram miphun caah luhlinh tein rian an tuan ve ko nain caan tampi cu hmuhpiak an si ve lo. Cucaah hi capar nih langhter aa tinh mi cu a lang lem lo mi rian a tuantu nu hna hi Prophet an si nak kha Mark 14:3-9 chirhchan lak in tial le langhter ka duh mi a si.

Chirhchan-1."Propher," New Bible Dictionary, 976.
2. Son Dung-Soo, "Partnership Between Women and Men: Centering Around Sex and Work Relation, " Community of Women and Men (Bangalore: Ecumenical Christian Center, 1993), 57-58.

Kan pehthan te lai (Mah article hi 2004-2005 cacawn kum CCC Annual Magazine ah ka rak tial mi a si)

Thin a Phang Ko

Tulio hrawng cu kei ka umnak ram lei cu H1N1 zawtnak a karh ning a rang tuk i a tu ahhi minung 5000 leng an zaw cuahmah cang. Hostel a ummi kan si caah a hleice in thin a phang chinchin ko. University program in ralrin nak an tuah. University Clinic kan kal poh ah kan phak le cang ka in mask i bunh dih ding in an kan fial. Kan umnak Hostel cio ah mask an kan chiah piak i ralring te um ding in thawng an kan thanh peng. A tu zong hi ka umnak hostel pawng pahnih cu ceilak te an zaw ti a si. Kan vak hna i kan vun lawi bak hin hostel hngak pawl nih meithal bantuk te khin kan cal ah an vun kan ceuh i "Na dam ko lut ko," an kan ti hnu lawngah a sawng chungah luh khawh a si.

Minung lei cun mah bantuk caan ah hitluk in ralrin nak a ngeimi le rammi hna a dawmi ram hna i kan um hi cu Pathian dawtnak a si kan ti ko bu ah kan nunnak taktak hi cu minung fimnak nih a tlai kho lo ti cu kai faing ko. Pathian lawnglawng kan nunnak nei tu a si ko. Tihphan nak chungah thinphang ngai in um ko hmanh ning law Bawipa nih a ka ven ko lai ti ruahchan nak dah lo cu hna ngamnak pe kho tu thil hi vawlei cungah hin cun a um hrimhrim lo.

Laimi le Zu

Miphun hawile hna, Zu kong hi Laimi kan issue nganbik ah ruah cio mi a si. Ceih pah lengmang mi zong a si. A caan lio te a si ca ah January 2009 ah rak thlah cia mi siaherhnak he vun thlah tthan a si.

Laimi hi zu nih zeitluk in dah a kan hrawh, sal ah a kan ser, a kan thah cang ti hi theih cio mi a si cang. Kan ral nganbik le kan miphun a kan hrawk dih kho tu hrimhrim a si a fiang chin lengmang ko cang. Tutan ZU ruangah ngaihchiatnak a tongmi unau chungkhar hna cung ah kan biak Pathian nih kan umpi cio ko seh. Kum 2000, 2001 hrawngah zu dohnak kong hi tampi rak iceih a si cang. Micheu nih zu cu vawlei pumpi nih an din cio mi a si ca ah miphun dang hna bantuk in dinzia thiam tu kan hau ve an ti. Micheu nih Zu hrimhrim kan khap lai i kan tong lai lo, kan ram ah kan tuah/ser/chuang lai lo. Kan luhpi lai lo. Cucu lamtthabik a si ko ti a si ve. a phuthumnak micheukhat nih kan Hruhnak (ignorance) ruang ah hitluk in zu kan duh le kan rit hi a si.

Cucaah social value le integrity pawl hi Laimi nih fakpi in kan i cawnpiak i kan fim (hruh tilo) ahcun zu hi mahle fimnak, hngalnak cio in kan hlawt te ko lai ti a si ve. America a phanmi hna Laimi chung ah siseh, Australia le Norway a phanmi hna Laimi lak chungin siseh hawikom ka chonh hna lio ah a tanglei biahalnak hi ka hal cio hna. 1. Ramdang nan umnak ah a harbik tiah na ruahmi? 2. Ramdang nan umnak ah a nuam/tthabik tiah na ruahmi? 3. Ramdang nan umnak ah a herhbik tiah na ruahmi? An bialehnak cio ah an chimmi aa khat cio dih. 1. A harbikmi cu Laimi kan tampah ve cang i kan hrut tuk. Lailei khuasak in kan sa. Kan umnak ram khuasak in ka sa lo. 2. A nuambikmi cu mah le ttuantawk te in nifa kan eidin khawhmi le eidin kong ah lungre theihnak a um ti lo. Cupin ah ti, mei, lam a tthat hi a si. 3. A herhbikmi cu Laimi nih fim kan herh tuk.

Pu Van Thawng Cung nih ZU doh lawng in a za lai lo, HRUH zong kan doh chih a hau a timi hi a khenbak tiah ka ruah. Malaysia i kan sining, America , Canada le ramdang dang vialte i Laimi kan nunning le ZU kan dinning, zudinnak nih a chuahpi mi sungh zatlaknak vialte hi kan hruh ruang ah a si bik ko. Acung i ka chim cang bantuk in fim ve usihlaw zurit hi fial zong ah kan duh ti lo ding khi a si. Atu lio ramleng khua kan saknak cio, acung i langhtermi le kan tonmi vialte hi Lairam in iphorh cia mi lawngte a si. Lairam i kan ngeihcia mi theipar lawngte a si. Ramdang phak lio ah a ngakchia rihmi fale, ramdang ah hrinmi fale vialte an upat tik ahcun hi bantuk kan buaipi mi zuritnak hi a um ti lai lo tiah ka zumh. Zeicahtiah chankhat chung kha fimnak society ah um a si cang lai ca ah hruhnak (theihlonak) kha ngeih a si ti lai lo. Laimi nih ZU kan doh tikah ramchung le ramleng in ruah awk a um tiah ka ruah. Ramleng cu acung i ka chimcia bantuk hin chankhat a dih tik ahcun fale vialte nih zurit hi an nun ah a um ti lai lo ti hi ruahchankhawh ngai a si ko. Ramchung lei belte ah kan dohmi ral hi ihmaithlak a herh deuh mi a si. Ramchung ah hi ral hi kan tei lo ahcun a ralai mi chan vialte zong atu nak in fakdeuh in a kan hrawhhral chin rih ko lai. Kumkhat kumhnih lawng doh ding ral a si lo. A chan in dohding ral a si i dohdan, dohning, dohnak hriamnam hna zong a chan in tuahding (project nganpi) a si. Lairam ah Thangtlang khuapi ahcun ZU an khapkhawh, an dohkhawh kan ti lai. A tawinak in chim ahcun cozah nih myone kip ah zu license an tuah i tangka an hmuhnak a simi phaisa zat kha Krifabu dihlakkomh (Thangtlang khuapi nih) in cozah ah an pek. Zu zuar a um ti lo, zuri mi an um tikah fakpi in dan an i tat tikah zu an ri ngam ti lo, an zuar ngam ti lo. America ah zurit hi cozah upadi nih a duh lo. Singapore zong zurit ahcun thongthlak le an ram cio ah kuat a si ca ah zu a ri pengmi Laimi zong rit tiang zu an ding ngam lo. Cucaah Thantlang khuapi ah an tuah bantuk hin Lairam khuakip ah a fekmi, a tthawngmi rianttuannak hi kan herh. Ramchung lawngin an tikhawh lai lo ca ah ramleng in phaisa thazaang le ruahnak in bomh a herh. Laimi le Lairam ZU nih a kan hrawhtuk ning hi uknak lei lutlai hna zong nih an theihtuk mi le doh an izuam mi a si ko. Haka khuapi zong ah ramkulh lutlai nawlpeknak (order) in zu an rak khap i an rak hrawh bal ko. Khuate kip zong ah zu luhpi lo ding le chuan/tuah loding tuah cio a si ko nain kumkhat hnih hnu ah ZU tuah tthan tthiamtthiam a si ko. ZU sal sinak in kan luat kho hlei lo. Hi bantuk in khap le hrawh lawng hin a za lai lo. ZU sal sinak in kan luat kho taktak fawn lai lo.

Abiapi bik cu kan HRUHNAK ral doh hmasa tu a si. Hi HRUHNAK ral dohnak ding ah a tungtlangpi in ka ruahmi cu: 1. Kan HRUHNAK raldoh hi No. 1, ZU raldoh hi No. 2 ah chiah ding. Hi ral hna kan teikhawhnak ding a phunphun in lam ttha kawl ding.2. ZU le Zudinnak, Zuritnak ruang i a chuakmi chiatnak, zatlaknak vialte lamkip in Research tthate in tuah i cucu Laimi tambik biaruahnak kip Laiforum, Rungcin tbt ah thlafatin thlah ding. Laiholh, English le aherh ti sicun Kawlca zong in tar ding. 3. Acung No. 2 nak hi tling deuh le kau deuh in Research tuah. Tthenkhatnak ah Laimi nih fim kan hauh ning. Kan zatlang nun remh le tharchuah lengmang le zulh a herhning.

Tthenhnihnak ah ZU le Zudin/ritnak nih Laimi a kan hrawhning vialte. Hi kong hi Cauk in chuah in Lairam le ramleng Laimi sin ah zuar ding. Lairam khuakip ah ukhnih cio alak in pek i relter hna ding. Hi bantuk in Cauk in rel a si i Forum ah rel a si ahcun chankhat chungah thlennak cu a um hrimhrim ko lai. HRUHNAK kan kaltak lai ca ah kanmah lila nih kan tuahmi le kan chuahpimi ZU ralpi zong tei a si lai.

Laiforum ah nan unau,

Luke Sui Kung Ling

Theihternak- A cunglei cabia hi Rev.Luke Sui Kung Ling nih Laiforum ah a rak thlah mi ka hun tar mi a si.

Daw Aung San Suu Kyi Kumkhat le a cheu Hren a si than lai

Insein biacaih zung biacaih nak in nihin ah kan pi cu kum thum thongthlak ding a si mikha Than Shwe nih a cheu a zangfah. A ruang cu;
- Kawlram luatnak lam ah nunnak pekin hruaitu Gen.Aung San fanu a si caah.
-Ram daih nak zoh chihin
-Minung ciocio zangfah nak thinlung in
-Pakhat le pakhat karlak ah remlo nak a chuahnak hnga lo ding caah.
- Democracy lamlei kalnak ah dawntu si loding in.
kum khat le a cheu thlakding in tiah MRTV nih thawng a thanh.

A mah he a umti mi nu fa(Daw Khin Khin Win le Ma Win Ma Ma) hna zong kumkhat le cheu inn ah khumh ve ding in an caih ve hna. American ram mi Daw Aung San Suu Kyi inn i a thli ten a lut mi John Wiliam Yetaw cu (rianhrang le thong kum 7) tlak ding in an caih.

Kan umnak cio in kan ram caah thla cam cio hna u sih. Nihin kan ram dir hmun ah cun mitha zong chiatter a si i michia zong that co, thiamco ter an si ko hih.

Chan he aa thlengmi a Phipekning

Kan pule chan ah cun an lenmi nungak nih a lengtu tlangval hna i an kuakpihrum cu a dawp piak tawn hna. Vaal ran cu a zuuknak (a taw) leiin a pek tawn hna. Nain, a thimmi tlangval tu cu a lu leiin an pek hna. Cucu ‘kan duh’ ti langhternak a si. Tuchan holh cun 'a phipek' a rak si.

Kan Pale chan ahcun an duhmi nungak nih a lu a suk ahcun ‘kan duh ve ko’ tinak a rak si. Cucu a phipek a rak si ve.

Atu kannih chan tu ahcun an thimmi tlangval cu a Phone no. le email id an pek hna. 'Kan duh, kan zumh ko' tinak ah an emial password zong an pek hna. Cucu tuchan a phipek ning a si ve.

Theihternak- A cunglei cabia hi Seihnam Editor Tlangval Mang Hram Kung nih Thlangleisang, Thantlang biaruah nak ah a rak tial mi a si.

Pathian Thawnnak

Caan tlaitu: Siang Dun
Thawngttha chimtu: Pastor Peter Darkham Thangngan

Zumtu hawi dawt hna,

Dawtnak in a kan zohkhenh i damnak le nunnak le nifa kan nunnak ah a kan umpitu le lam a kan hruaitu Pathian kan thangtthat. Pathian vel cu a lianngan hringhran ko. CIM hmang in, thawngttha kan ihrawm tti khawh caah Pathian kan thangtthat. Phungchimtu Pastor Darkham Thangngan cung ah lawmhnak kan chim. Zophei Christian Church, Indianapolis, USA ah pastor a ttuan liomi a si. Phungchimtu kut ah caan kan pek cang.

Pathian Thawnnak

Isamuel 17:12-47

Biahmaithi : Minung kan nunnak ah hin thawnnak hi kan herh ngaingai. Thawnnak a herh lo mi a ho hmanh kan um lo. Kan thawnning belte aa phun dang cio hna. A rawlei a tidin a tha i vitamin a tling deuh mi hna khi an thazang zong a thawng deuh hrimhrim ve. Cucu thazang lei thawnnak asi i fimthiamnak lei in thawnnak, biachim khawhnak leiin thawnnak, zumhnak (Thlarau lei thawnnak) te pawl zong a um ve len.

Goliat nih a vang dir i tluang a khon poh ah hin Saul ralkap pawl cu an tihtuknak ah an ther i an zam dih tawn.(v.24) Israel ralkap pawl hi ralram an kal poh ah hin raithawinak an tuah hmasa lengmang. Abaraham Pathian, Isaac Pathian, Jacob Pathian, kan pupa hna Pathian nih a kan um pi ko ti an theih ko nain cuarpar tanlo mi Goliat an tih tuknak ah hin an ek le an zun tiang hna i ceh dawh an si. Zeiruangah dah hi tluk lawmmam in an tih? An pupa Pathian nih a um pi hna lo maw?

Van le vawlei sertu Pathian nih a kan um pi ko ti theih tung i tihnak a ngei mi zumtu kan um sual maw???? Mi ralchia nih vanram an phan lai lo tiah Cathiang nih fiangtein a kan chimh ko caah (Bia 21:8) mi ralchia cungah Pathian Thlarau a um kholo tinak asi. Pathian nih a kan um pi ko tiah kaa in chimh tung i nunnak taktak nih a tih than mi kan um ahcun cucu hmurkaa longin Pathian a ngei mi kan si lai i nunnak ah Patihan biatak angei lo mi kan si lai cu a fiang ko. Cucaah ni hin kan miphun chungah hin Biaknak phung kha a leng leiin in fek tein i tlaih i a chung thawnnak taktak kha a ngei lo mi hna kan si sual lai phang a um tuk hringhran.

David tleirawl te nih ka pupa hna Pathian nih a ka um pi ko ti kha fiangtein a theih tikah Goliat cu keimah nih ka doh lai tiah Siangpahrang sinah ralthat ngai in a chim ngam.(V.32,37) Tihnak a pel te hmanh a ngeih lomi kha siangpahrang nih a hmuh tikah a khuaruah a har tuk. Asi ne ahcun Siangpahrang a raltuknak thil thuam cu i thuamh tuah an vun ti i an hruk ter tikah a kal pi kho ti lo.(V.38,39) Siangpahrang sinah kaa ziak lo, keimah thilthuam tein ral cu doh ko ning tiah a ti i amah ngeih mi thuam te khan ral cu a doh ve.(V.40) Mah nih ngeih lo mi mah ta a si lomi i thuamh cu mual pho nak asi ko. “Billy Graham nih Aizawl ah phung a chim i mipa pakhat nih a phung chim mi cu record a tuah dih i mah cucu adihlak in biafang pakhat hmanh tlolh loin a zah i phungchim an thiah nak ah a chim than ve. Mipi cu an samfa pakhat hmanh a cawl lo. An mit ku in a lak hna i an i hngilh tak dih. Cu tikah mipi cu a hro hna, zeiruangah dah nan i hngilh dih, nan pianthar lo, mah hihi keimah chimh mi asi lo hih, Billy Graham chimmi dahkaw ka chim cu tiah a ti hna.”Billy Graham nih Pathian Thlarau thawnnak in a chim tikah mi tamtuk nih piantharnak an hmuh. Sihmanhsehlaw Billy Graham bia lila cu Pathian Thlarau thawnnak a ngei lo mi nih an chim tikah santlaihnak zeihmanh a ngei lo. Mit kuh nak ah aa cang than. Cucaah Pathian Thlarau thawnnak hi mah nih ngeih tung lo ah cun ningzahnak lehlam asi. i hlan chung khawh asi lo. Corinth Cakuat i holh theih lo kan ti mi khi a ngei lomi caah cun holh khawh asi ve bak lo. Pathian Thlarau a ngei lo mi nih cun a thawnnak cu ngeih khawh asi ve bak lo. Pathian Thlarau a ngei mi nih cun zeimaw tal cu a thawnnak kan ngeih ve hrimhrim awk asi. Zei thawnnak hmanh a ngei lo mi kan si sual ah cun ruah awk tam pi a um lai.

Goliat nih a mah thawnnak a van i bochan i a rak i hro cer tikah a rauh hlanah sungh zatlaknak nih a phanh colh ve. Israel Pathian zeirel lo in bia a chim i a mah thawnnak bochan in aa hrocer i tluang a khon tikah a nungmi Pathian nih rian a tuan colh ve. Lai lei khua te pakhat ah …..pakhat pa nih lo a thlo i a dih dengmang ah tappi kauh tia long a tang. Suimilam pakhat hlanah hei thlawh dih ding khi asi. Cucu a ngol i thaizing caah aa chiah. A hawi le nih ka kuai na lo cu na dih maw an ti i, ka dih dengmang, tappi kauh tia long a tang, thaizing cu Pathian pasarih hmanhnih ka tlaih hna sehlaw an ka tlaih kho lai loh, ka dih diam lai a ti hna. Thaizing cu a hung chuak i lo thlawh cu a vun i thawk. Belh pakhat te tlaih a vun timh ah khin rul nih a kut ah cun a cuk i a nun chung lo cu a dih kho ti lo. Pathian min chalh in biachim te hna hi tih an nung tuk. i ralring lo in kaa chungin a chuak mi poh chim sawhsawh hi mual pho nak asi fawn.

Goliat hi a angki, a bawngbi, a kuthrolh, a kedan, a luchin, a tangphaw te hna hi thir longte an si dih. Cuai a zaza in an rit. A fei hmanh hi cuai 15 a rit cang. A hmai fang te long hi langh dawh asi. Hi ti in zohnak in cun a him taktak ko. Zeihmanh nih tongh khawh ding cu asi hrim lo. Amah thawnnak aa bochan mi hi a mawh ve hrim lo. Sihmanhsehlaw Pathian Thlarau nih a um pi lo cangah cun a ngeih mi hriamnam hi a mah thihnak ah aa cang than ko. Goliat hi pe 9 a sang i David cu zu thah in a thah ding khi asi. Samson zong kha Pathian Thlarau thawnnak nih a kaltak cang hnu ah cun a hmasa I a thawnnak vialte nih a kaltak dih ve cang. Minung ruahnak in cun David nih Goliat thah lai hi cu a si kho lo mi asi. Sihmanhsehlaw IJohn 4:4 ah “Zeicahtiah nan chung I a um mi Thlarau kha vawilei mi a si mi hna chung I a um mi thlarau nak in a thawng deuh” ati. Pathian Thlarau thawnnak nih David a um pi tikah cun teinak nganpi a pek. David nih a ngeih mi te kha Bawipa nih a hman piak tikah teinak a chuah pi.

Cucaah kan ngeih mi te kha Bawipa nih hman a duh peng ko. Mi ta i hlan chom hi mualpho nak asi ko. Kan ngeih lomi kha a ngeimi bantuk in i um ter zong hi mualpho nak asi ve. Pathian Thlarau thawnnak cu kan fim kan thiam kan thawn kan ngeih ruangah siloin a mah Pathian he kan I pehtlaihnak cungah aa hngat mi asi. Zumtu pakhat cio kan cungah hi tei nak hi a um ding hrimhrim asi. Zumtu pakhat cio nih kan thawn ah cun Khrihfabu pi cu thawn loin a um kho hrim hrim ve lailo. Zumtu cio nih zeiruang ah dah hi Pathian thawnnak hi kan ngeih khawh lo?????? David tluk, Samson tluk, Paul le Peter tluk in kan va thawn khawh lo hmanhah zawmaw tal cu kan ngeih ve hrimhrim awk asi. Maw Bawipa, pumpak cio, Khrihfabu cio nih na Thlarau thawnnak, revival kan herh ko...

Bawipa nih thluachuahnak kan pekpiak ko seh………….Amen.

Peter Darkham Thangngan

Indianapolis

Theihter Nak-CIM (9/8/09) ni caanhman nak kan rak tar mi a si.