Pathian cu Thangthat Si Ko Seh!

Matthai 21:9 A hmai i a kalmi hna le a hnu in a zulmi hna cu an bu ning piin an au i, “David fapa cu thangthat (hosanna) ko u! Bawipa min in a rami cu Pathian nih thluachuah pe ko seh, Pathian cu thangthat (hosanna) ko u,” tiah an ti.

Palm Sunday kan phanh tikah kan chim tawnmi le kan theih tawnmi cu “Bawipa nih a/n herh” timi hi a si. Jesuh nih, “Kan Bawipa nih a herh” tiah nan va ti hna lai tiin a zultu pahnih cu a fial hna. An rak pek sianh tak ko hna. Cu ti cun, Jesuh cu laa note kha aa cit i Jerusalem ah a lut. Jesuh nih laa i cit in Jerusalem a luhnak kong hi thawngtha cauk pali nih an chim cio (Matthai 21:1-11; Marka 11:1-11; Luka 19:28-40; Johan 12:12-19). An chimmi belte ah dannak tete cu an um. Tahchunnak ah, Matthai nih cun “laa le a fate” tiah a ti lio ah Marka le Luka nih cun “laafa” tiah an chim. Johan nih cun “Kan Bawipa nih a herh” tiah Jesuh nih a zultu pahnih a thlah hna nak kong a tial lo. Laa aa cit ti lawng a tial. Cun, Johan lawnglawng nih kuhchuk hnah kha an i put i Jesuh cu an don tiah a chim.

Zei bantuk in an chim hmanh ah, thawngtha cauk pali nih an chim ciomi cu Jesuh cu Jerusalem ah laa aa cit i a lut, tihi a si. Nihin cu Palm Sunday a si bantuk in Jesuh nih Jerusalem ah laa i cit in a luhnak kong ah kan hmuhmi le a hmaizarh ah a cangmi chungin thil pathum langhter ka duh.

I

Jesuh nih laa note aa cit tikah mipi nih lam ah khan an puan an phah i, a cheu nih thinghnah kha an phah piak. Hika ah thil pahnih ruah awk an um.

Pakhatnak, rangtum cit loin laa aa cit. Hlan lio chan ah, uktu bawi pawl nih khua chungah an luh tikah rang an i cit theu. Teinak a hmutu, ral a tei tu an si langhternak ah a si. Khua chung i an hung luh tikah mipi nih an don tawn hna i, thangtthatnak an pek tawn hna. Sihmanhselaw, Jesuh nih cun laa aa cit. Phundang in chim ahcun, porhlawtnak le uanthlarnak he Jerusalem hi a lut lo. Laa cu a lung a nem tiah ruahmi a si. Laa aa citmi nih hin siangpahrang a si ti zong a langhter fawn. Tahchunhnak, Solomon nih cun David i laa kha i cit in Gihon ah siangpahrang cang dingin a kal (1 Siang 1:33, 38). Jesuh nih cun laa cit in Jerusalem khua chungah a luh tikah ral a teitu siangpahrang le ralbawi bantuk in a lut lo. Laa cungin toidornak le lungnemnak he a ra. Daihnak a ratpitu a si nak a langhter. Isa 9:6c nih “Daihnak bawi a si lai” a timi kha a tling.

Pahnihnak, lam ah puan le thinghnah an phah piak. Hi lio caan ah “puan” hi anmah minung ai ah ruah a si i Jesuh kalnak lam ah an phah piak tikah na minung kan si, ti an langhternak a si. Tahchunhnak, Biakam Hlun ah Jehu siangpahrang kha mipi nih an puan an rak phah piak (2 Siang 9:13). Cun “thinghnah” hi Pathian biak dingah an kal tikah an i ken tawn. Atu cu an ken sawhsawh si loin Jesuh caah lam ah an phah.

Kannih tah zeitin dah kan don ve? Bawipa hmai ah toidornak he kun in kan nunnak kha puan bang phah i, Bawipa ka nunnak hi nangmah nih uk ko, ti ve hna usih.

II

Jesuh cu mi tampi nih an zulh i “Hasanna! David Fapa cu thangtthat ko u!” tiah an au. Hosanna timi hi Greek holh a si i, Aramaic holh an lehchinmi a si. Aramaic ahcun hosa‘na ti a si. Cu zong cu Hebru holh in an i lakmi a si i, Hebru ahcun hosi‘a-na ti a si. A sullam cu “Kan khamh tuah!” tinak a si. Asinain, Jesuh chan a phanh tikah cun, “thangtthat u!” ti sullam an ngeihter cang. David fapa cu thangtthat ko u! Bawipa min in a rami cu Pathian nih thluachuah pe ko seh! Pathian cu thangtthat ko u! tiah mipi cu an au.

Kannih tah zeitin dah kan au ve? Siangpahrang hna lakah siangpahrang ngan bik a simi Jesuh cu thangthat si ko seh, tiah a au ngammi le a au khomi si ve hna usih.

III

Jerusalem khua chung vialte hninh dih tiang in a rak conglawmhtu hna nih caan a rauh hlanah, Pilat nih kan thlahpiak hna lai tiah a ti lio ah, “Vailam ah khenh chih ko!” ti tu in an au. Zei ruangah dah a si hnga? Thil pahnih te in langhter hmanh usih.

Pakhatnak, vawleicung siangpahrang bantuk a si lo caah. Judahmi nih cun an hngahmi messiah cu ralbawi phun in an ruah. A kan uktu, kan ral a simi Rom cozah hi a tuk lai, a tei lai i, a uk lai an ti. Sihmanhselaw, Jesuh nih cun cucu a tuah lo. Tuah aa timhmi hrim kha a rak si lo. Cu caah, mipi an lung an i let tthannak a si.

Pahnihnak, vawlei kong lawng an ruat. Phundang in chim ahcun, anmah vawlei lei in hlawknak a kan pe lo tiah an ruah caah, an hlawtnak a si. Nihin Khrihfa tampi zong biaknak ah hlawknak kan kawl theo tawn. Kan i hlawk ti rua lo tiah kan ruah tikah, biakinn kal kan zuam tawn lo. Pathian sinah thlacam kan daithlang.

Kan dam caan, kan hlawh tlin caan le kan i lawmh caan lawngah Jesuh a lawmh i, a dang caan ah a philhmi kan si lo ding hi, Judahmi hna an nunnak nih a kan hmuhsakmi cu a si. Miaknak hmuh khawh ding lawngah siloin sunghnak a chuah khawh ding thil a si zong ah hosanna a ti khomi si ding a biapi ngaingai.

Biafunnak

• Kan Bawipa Jesuh nih pakhat cio hi a sunparnak caah a kan herh.
• Bawipa hmai ah toidornak he kun in kan nunnak kha puan bang phah i, Bawipa ka nunnak hi nangmah nih uk ko, ti hna usih.
• Bawipa cu siangpahrang a si caah thangtthat hna usih. Thangthat awk tlak taktak cu Jesuh a si.
• Nihin bantuk lawngah si loin a zungzal in, harnak kan ton caan ah siseh, lawmhnak kan ton caan ah siseh, Bawipa a thangtthattu si i zuam hna usih.

Khuazing Pathian nih thluachuah in pe ko hna seh!

Kaa lawm.

Thomas Cung Bik

Philadelphia

Theihternak: Palm Sunday (April 17, 2011) ni CIM caan hmannak kan tarmi a si.

Thawngtha Chimmi Rel Na Duh Ahcun

CIM (Chin Internet Ministry) cu ram kip ah a phanmi Laimi nih hmun khat te ah thawngtha bia i hrawmtinak dingah tuahmi a si. Pathian thangthat le sunhlawih duh ah tuahmi a si. Thawngtha bia in pakhat le pakhat thazaang i peknak le thla i campiaknak caah tuahmi a si. Atu cu CIM nih website zong a ngeih cang. A hlan ahcun zarhpi ni lawngah thawngtha chimnak a rak thlah tawn. Nain, nai cun zarhpi ni le nithum ni ah tiin voihnih lengmang thlah a si. September 22, 2010 thawkin website ah CIM caan hmannak paoh an tar i, atu tiang ah thawngtha chimmi (sermon) pakul tar a si cang. 

CIM website (www.chininternetministry.org) hi leng tawn ve hmanh, thathnemnak an pek hrim lai. CIM biaruahnak ah chungtel na si rih lo ahcun ntlian@yahoo.com ah chungtel sinak sok khawh a si. Chungtel na si cang ahcun, chungtel a si rih lomi na hawile luhpi khawh an si. Na hawi pakhat thawngtha chimmi na relter cu Pathian riantuan a si ve.

Facebook a hmangmi na si ahcun FB zong ah nifatin Baibal caang CIM nih a tar lengmang. Chin Internet Ministry tiin kawl law, "like" timi kha rak tuah ve te. Cun, na hawile zong rak chim ve te hna.

Atu tiang tar cangmi thawngtha chimmi (sermon) rel hna na duh ahcun HIKA ah rel khawh an si. Pathian nih thluachuahnak in pe ko seh!

CIM Website Leng Hna Usih

CIM (Chin Internet Ministry) nih website a ngeih cang. HIKA ah leng tawn hna usih. Tuzarh thawk cun CIM i thawngtha bia chimmi Biaknak-Hmurka ah kan tar ti lai lo, CIM website ah tar lengmang a si ko lai caah. Nain, a tanglei hmanthlak in theihternak cu kan tuah pah lengmang lai. CIM website i thawngtha rel dingah a tanglei hmanthlak hi hmeh (click) ding a si ko lai.

Thawngthanhnak: CIM nih zarh fatin thawngtha bia chimmi biaruahnak ah a thlah tawn. Cu a thlahmi cu kan hnulei zarh tiang Biaknak-Hmurka ah kan tar tawn. Atu cu CIM website a um cang caah le website ah thawngtha chimmi an tar cang caah hika ah kan tar ti lai lo kan ti nak a si. Email in zarh fatin thawngtha chimmi rel na duh ahcun biaknakhmurka@gmail.com ah aho sinah dah chungtel sinak sok khawh a si ti kan hal ulaw, tuanvo ngeitu email kan in chimh hna lai. Asiloah, chungtel luhnak zong, a duhmi cu, kan in sokpiak hna lai.

Pathian Rian le Minung Rian

CIM Caan hmannak (12th September, 2010)

Zumtu nu le pa hna,

Pathian Dawtnak, Velngeihnak le Daihnak cu nan dihlak cung ah hmuntthan ko seh. Kan nunnak ah nitin te thazaang thar a kan pee tthantu kan Bawipa Jesuh Khrih a min ka thangtthat.

Psalm 84:1, 2 "Maw Lianngan Bik Bawipa, zeitluk in dah na biakinn cu ka duh! Cuka i um cu ka duh hringhran! Bawipa biakinn chung tual cu ka ngai hna. A nungmi Pathian cu ka nunnak dihlak in hla in ka thangtthat".

Psalm 40:1, 2 "Bawipa bawmhnak cu ka hngak lengmang i a donghnak ah ka au nak cu a ngaih i a theih. Ttih a nung mi khor chung khan a ka chuah. nawncek khor chung khan a ka chuah, Him tein lungpi cung ah khan a ka tthutter i fek tein a ka umter."

Thlacam cahnak:

• CIM hruaitu thar hna le Advisory board chungtel thar hna rianttuannak ah Pathian duhning le lamhruai ning in, zapi caah rian an ttuan peng nak lai
• Ram hruaitu upa hna le Ram rianttuan tu hna caah
• Kan Khrihfa bu cio Pastor hna, Khrihfa upa hna caah
• Ngaihchiatnak a tong lio mi hawikom hna caah le a dangdang

Nihin thawngthabia a kan chimtu cu, US um mi Chin Khrihfa bu hna sin ah thawngthabia chimnak in caan a hmang lio mi, Zion Baptist Church, Hakha ah Pastor le atu lio ZBC ah General Secretary a ttuan lio mi Rev. Dennis Ngun Thawng Mang asi. Lunglawmhnak nganpi he kan don.

(Orhlei kam a hriangcem khi Rev. Dennis Ngun Thawng Mang cu asi)

Thawngthabia kan ihrawm hna hlan ah Ka Hmang ko ka Bawipa timi Pathian thangtthatnak hla ngai ta hna usih. (Asennak hi hla a si i hmet ko. Youtube zohkhawhlo nak hmun i na um ah cun, hla hi na ngai kho lai loh. Gmail na hman ah cun, hmanthlak tarmi na hmu lo kho men).

Rev. Dennis Ngun Thawng Mang:

THE MINISTRY OF GOD AND MAN

(PATHIAN RIAN LE MINUNG RIAN)

CAANGTHIM

I Kor. 3:5-8 A ngaingai ti ahcun Apollo cu ahodah a si? Paul cu ahodah a si? Pathian sal pei kan va si ko cu, Pathian an zumhtertu hna kha. Bawipa nih a kan pekmi rian cio kha pei kan hei tuan ko cu; Kei nih a ci ka tuh, Apollo nih a kung kha ti a toih, sihmangsehlaw a thantertu cu Pathian a si. A ci a tuhtu le ti a toihtu thamtham cu biapi an si tung lo. Pathian kha pei biapi cu a si cu, zeicahtiah amah nih khan pei a thanter cu. A tuhtu le a toihtu kha cu zeihmanh an I dannak a um lo; an tuanning cio khan Pathian nih laksawng a pek ko hna lai.

BIAHMAITHI

A tutan khual ka tlawnnak i ka kenmi biatlang pakhat cu PATHIAN RIAN LE MINUNG RIAN ti hi a si. Kan laimi lak i Pathian riantuantu cheukhat nih “ kan rian ngeitu hi Pathian a si ti le keimah ka telnak zawn a si lomi Pathian rian tuantu dang an um ve ko “ ti hngalh le cohlan taktaknak ah kan bau tawn rua tiah ka ruah. Cu nih a chuahpimi cu tantinak silo in, midang nak in keimah le ka riantuanmi hi a hman bik, a tha bik ti in mah lei tang party kawlnak a chuahpi tawn i Khrifabu damnak nak in Khrihfabu zawtnak, miphun thanchonak nak in miphun i thennak le pumpak thathnempinak bantuk lawng ah a dong tawn. Cucaah kan Khrihfabu le kan tuanmi rian ngeitu hi Pathian a si i minung hi a rian i hman sawhsawh menmi lawng kan si ti hi atu lio kan sining ah a biapi tuk ti ka ruah caah hi tlangtar hi ka thim thengnak a si

BAIBAL CAANGTHIM I KORINTH KHRIHFABU CHUNG THIL UMTUNING

Paul nih a rak thokmi Korinth Khrihfabu ah a tlangpi in buainak a um I cu buainak lak ah pakhat cu ithennak a si. Cu ithennak cu lungthin ithennak in a thok. Lai miphun le khrihfabu zawtnak ngan bik pakhat cu ithennak a si ve men lai.

Pumpak uar hlei a ngeimi an si i Pathian rian chung i hmanmi le aa pe taktak mi ciocio chung ah micheu nih Paul, a cheu nih Apollo, Peter ti in an party si an i cuh i Pathian tluk deng in anmah le an uarmi cio kha an hlorh hna. A sinain Pathian fialmi cio an si i an rian ngeitu taktak Pathian pakhat ca i riantuantimi an si kha an rak hngal lo. A caan caan ah laimi micheu zong zapi lak ah cu bantuk cu kan um ve tawn. Riantuantu lungput taktak a si lo na in zapi lak i micheukhat nih riantuantu pakhatkhat kha party ngeih duh ternak lungthin an ngeih ter kho ve. Cu cu iralrin ding pakhat a si ve rua tiah ka ruah.

Paul nih amah a tanh i amah lei a tangmi hna kha nan hmaan tuk, biatak nan tanh caah a si ti sehlaw atu lio i riantuantu cheukhat sining he aa tlak ngai hnga. Paul dirhmun ah hei dir in a kan tanh deuh I nangmah party deuh ka si a kan titu um hna sehlaw, nan hmaan tuk, biatak nan tanh caah a si, keimah hi pei thawngthabia a dirpitu taktak le Pathian rian a tuan taktaktu cu ka si cu kan hei ti men ko hnga. A sinain Paul nihcun amah a tanhtu pawl zong kha keimah hi rak ka uar hlah u, Apollo zong uar hlei hlah u, uar hlei deuh le uar lo deuh hi rak kan ngei hlah u, Pathian rian fialmi ciocio kan si i kan rian ah biatak te in aa pemi ciocio tu kan si, kan i dannak a um lo, Pathian rian chung ah kan i khat ko tiah a ti hna. Cu lungput cu i fonh duhnak lungput le Khrihfabu damnak ca i lam a si kan ti khawh hnga. Kan ram ah a bau ngai rih i kan miphun lak ah a bau ngai rih.

Paul nih a chim rihmi cu kei nih a ci ka tuh a ti A sullam cu kei nih mission rian le thawngthabia chimnak rian ka tuan, a hran rian taktak tuantu ka si , Apollo nih ti a toih a ti. A sullam cu Apollo nih a zohkhenh, a cawm, a cawnpiak, a kilven, a thithruai ti khawh a si hnga. Khatlei holh cun Paul nih Evangelist (Missionary zong ti khawh a si hnga) rian a tuan i Apollo nih Pastor (Pastoral ministry) rian a tuan ti a si hnga. Hi ka ahhin Paul uar deuhtu pawl cu Evangelist uar deuhtu an si ti zong ah a palh lem hnga lo. Cu lio ah Paul nih kei le Apollo cu kan i khat ko a ti tik ah kei Evangelist le Apollo Pastor hi kan I dang lo dahkaw tiah a ti. Nihin ah kan herh ngaingai mi lungput le dirhmun cu a si. Mi tampi nih kan ti kho cio lailo, kan ti khawh hlan chung paoh cu kan ram le kan khrihfabu a dam ve lailo.Riantuantu nih zapi lungthin aa then cia mi kha zual ter chin lo ding a biapi tukmi Paul nih a nun in a kan cawnpiak fawn. Hruaitu, riantuantu lungput a that lo ahcun zapi chungah ithennak a fak chin kho.Kan tuanmi rian ngeitu hi Pathian taktak ko timi le Pathian rian cu kap tampi in tuan a herh cio nak ah Pathian nih a kan hmanmi cio kan si ti lungput he a rian i ipek taktaknak a um lawng ah le riantuantu pakhat le pakhat ipapeknak, icohlan duhnak, keimah lawng hi ka hman bik i ka rian lawng hi rian tak a si, I midang rian cu a tak lo, anmah zong a tak an si lo tinak hna kan hloh khawh lawng ah kan ram a dam lai.

Khatlei holh cun Evangelism rian le Pastoral rian a kal tti i rianttuantu hna an kal tti khawh taktak a hau hnga. Cu ti i a kal khawhnak ding caah mah pumpak thangthat kawlnak le mah pumpak party, zal sanh i mi hman timhnak lungput hna kan thlau a hau. Cu lawng ah kan khrihfabu a dam deuh hnga.

RUAH A HERHMI

A thih tiang Pathian le a ram caah zumhawktlak te i rianttuantu David Livingstone cu Pathian nih a hman i mi tampi Pathian an zum, khrihfabu tampi a hung chuak nain a thih lai ah a chimmi bia cu : -

1. Pathian rianttuantu ka si kaa ti ngam bal lo ti a si.Zeicahtiah Pathian nih Jesuh Khrih in a ttuan ciami dum chung ah ra tel ve tiah a ka sawmmi pa lawng ka si. Keimah tello in Pathian nih a rian a tlolh lailo na in a ka sawm duh hi mi vanttha tuk ka si.
2. Khrihfabu derhtu ka si kaa ti ngam bal lo. Pathian nih Jesuh Khrih in a derh ciami chung tu ah ra tel ve tiah a ka sawmmi pa ka si. Keimah tello in Pathian nih a khrihfabu a derh khawh ko na in tel ve ding in a ka sawm duh caah mi vanttha tuk ka si a ti.

Cu bantuk in kanmah tello in Pathian nihhin a rian a tlolh lai lo na in ra tel ve u tiah a kan sawmmi kan si hi mi vanttha tuk kan si tit u hi thei bu in Pathian riantuantu an Paul cu a nunnak a pek bantuk in riantuantu hna nih kan nunnak kan tthumh ve a hau, Khrihfabu le kan riantuannak ah derhtu (founder) ka si ti zong a um kho lo.I porhlawt ding zei hmanh kan ngei lo.

Asinain a kan sawm bantuk in ee kan ti i kan i tel ko bu in kan i biatak lo le kan daithlan asi tu ahcun kanmah ruangah Khrihfabu a zaw in a rawk kho. Cu caah i biatak zungzal a hau fawn. Paul zong nih cu bantuk rian ahcun biatak chuah in kei le Apollo hi a lut ttimi kan si a ti. Cu rian cu a tthan i a tlam a tlin tikah kanmah kan si lo, tthantertu Pathian ruangah a si i kan i porhlaw ngam bal lo, Pathian tu kan thangthat a ti. Cu nun le cu lungput cu kan ram i Pathian rian a ttuantu hna nih kan herh ngaingaimi a si. Zumhawktlak tein kan ttuan ko nain a tthan lo zong ah kan lung a dong lo, kannih cu tthanternak rianttuantu kan si lo, cucu Pathian rian a si i kannih minung rian cu lung dong lo le thanau lo te in zumhawktlak te i ttuan kha a si a ti. Cu cu kan herhmi lungput le nun a si fawn.

BIA DONGHNAK

Cucaah minung lei i rian cu toidornak lumgthin he a tthan zong tthanlo zong ah zumhawktlak te i rianttuan a si i Pathian rian cu tthaternak le tthanterlonak nawl ngeihnak a si ti thei bu in Bawipa rian chung ah a lut ttimi kan si cio ahcun Pathian ram, kan ram le kan khrihfabu a dam ko hnga. Pathian rian le minung rian kan thleidan a herh bantuk in minung rian ah a dongh tiang zumhawktlak te in dir tti kan herh ko.

God who loves action always wants to see us to live and to die in action.

(Dennis Ngun Thawng Mang)

Theihternak: September 12, 2010 ni CIM caan hmannak kan tarmi a si.

Khuazing Pathian Thim Hna Usih

CIM Caanhmannak (29th August, 2010)

Bawi Khrih chung ah Zumtu Nu le Pa hna,

Pathian Dawtnak, Velngeihnak le Daihnak cu nan dihlak cung ah hmun tthan ko seh.

Psalm 41:1-3 "Sifak zawn aruat mi cu lunglawm mi asi, harnak chung i a um tik ah Bawipa nih a bawmh lai. Bawipa nih a huhphenh lai i a nunnak kha a zuah lai; ram chung ah lunglawm in a umter lai ia ral hna kut chungah a kaltak lai lo. A zawt tik ah Bawipa nih a bawmh lai i a damter tthan lai."

Thlacam cahnak:

• Missionary hna, kan Pastor te, Khrihfa upa hna le hruaitu hna caah

• Ram ca rianttuan tu upa hna caah

• Ramkip ah thawngtha bia chimnak in rian a ttuan lio mi kan Pa le hna caah

• Ngaihchiat le lungretheih nak a tong lio mi, Mizoram Laimi hna caah

• Ngaihchiatnak, zawtfahnak a tong lio mi hawikom hna caah

• Global Chin Christian Conference, Malaysia tuah dingmi tlamtlin khawhnak caah etc..

Nihin thawngtha bia a kan chimtu cu, Saya Thomas Cung Bik, Philadelphia khua, USA ah PhD (Baibal lei) a cawng lio mi asi. Lunglawmhnak nganpi kan nei. Bawipa nih kan dihlak caah thlachuahnak kan pekpiak ko seh.

(Saya Thomas Cung Bik)

Thawngtha bia kan ihrawm hna hlan ah Ka thinlung mit au ter timi Pathian thangtthatnak hla ngai ta hna usih. Theihternak: (Gmail a hmang mi nih hmanthlak tar mi nan hmu lo kho men. Acung i a sennak khi hmet law hla a chuak lai, asinain, Youtube zohkhawhlo nak hmun na um ah cun, hla na ngai kho lai lo)

Saya Thomas Cung Bik:-

CIM ah thawngtha chimnak caan ka hmuh caah Pathian min ka thangthat! Cun caan a ka petu Saya Ngun Thawng Lian cungah tampi lawmhnak ka ngei.

Salm 144:15 - "An Pathian ah BAWIPA a simi hna cu lunglawmmi an si."

Khuazing Pathian Thim Hna Usih

Laimi hi Pathian thimmi, Pathian aa tlaihmi miphun kan si caah thluachuah tampi kan dong. Vawleicung phung a si caah, harnak le retheihnak phunphun kan ton ko bu ah, thluachuahnak kan rel caan hi a tam deuh ko. Cucu lungfim tein ruah setmat tikah a fiang. Khrihfa kan simi hi mi vantha tuk kan si. Salm catialtu nih cun “an Pathian ah BAWIPA a simi hna cu lunglawmi an si” a ti. Cucu amah nunnak hrim ah BAWIPA cu a Pathian a si caah aa lawmhnak le thluachuah a donmi vialte cungin a chimmi a si. Hi Baibal caang hi a thar in ruat ti hna usih tiah kan sawm hna.

An Pathian ah

Salm catial tu nih "An Pathian ah" a ti tikah thim dingmi tam nawn a um ti kha a fiang. Israelmi hna tuanbia kan zoh tikah caan tampi ahcun miphun dang, ramdang mi he an i tong, an i cawh i, ramdang le miphun dang hna i an zumhmi le an pathian kha an i thim sual tawn. Tahchunnak ah, Israelmi hna cu Izipt saltannak in Moses hmangin Pathian nih a chuahpi hna i, cawhnuk le khuai tizu in a khahnak Kanaan ram lei ah a hruai hna. Zei maw caan ahcun Iziptmi hna kut in luatnak a petu hna Pathian kha hnu ah chit in miphun dang pathian hna kha an tha deuh, an thawng deuh rua tiah an ruah caan a rak um. Kanaan ram an luh ka ah, Joshua nih Israelmi hna cu zei bantuk Pathian dah nan i thim lai, tiah a rak ti hna. Cun, Joshua nih cun "keimah le ka innchungkhar tu nih cun BAWIPA kha kan biak ko lai," tiah a rak ti (Joshua 24:15).

Joshua le chungkhar nih cun an Pathian caah BAWIPA kha an rak i thim. Ramdang mi hna pathian kha, Pathian taktak an si lo ti kha an fiang. Hlaphuahtu nih cun "Sihmanhsehlaw ka zumhmi ka hngalh . . ." a ti bantuk in Joshua le chungkhar nih cun an zumhmi an hngalh. An Pathian cu BAWIPA a si. Kanmah cio zong i hal ve hna hmanh usih. Kan Pathian ah aho dah a si? Kan nunnak uktu ah aho dah, zeithil dah kan chiah? Kan chungkhar ah tah kan Pathian aho dah, zei dah a si? Kan Pathian ah kan chiahmi hi hngalh hrimhrim kan hau. Kan zumhmi zong kan hngalh a hau.

BAWIPA a simi

Salm catialtu nih cun an Pathian ah BAWIPA a simi cu lunglawmmi an si, a ti. Hika ah Lai Baibal Thiang i BAWIPA tiah a hmanmi hi vawlei bawi (lord or master) khi a sawh duhmi a si lo. Israelmi hna an Pathian min a si. Israelmi nih Pathian cu a phunphun in an auh. El Shaddai, El Roi, Elohim ti bantuk in an auhning tampi a um. Nain, an Pathian i pumpak min cu YHWH (Yahweh) ti a si. Israelmi nih Pathian cu a thiang tukmi a si caah, a min hrim cu a thiang tuk i, a min bak in auh cu tih a nung tuk tiah an rak ruah. Cu caah, Cathiang an rel tikah YHWH timi an hmuh paoh ah Adonai tiin an rak rel tawn. Caan a rauh tikah YHWH timi i a aw chuah taktak hi hngalh khawh a si ti lo. Cu caah, a cheu nih Jehovah tiah aw an chuah i, nihin ah Jehovah Pathian kan ti tawn nak khi a si. "Adonai" timi i a sullam cu "ka bawipa" asiloah "bawipa" tinak a si. Cu ti cun Mirang holh in an leh tikah BAWIPA tiah an hun hman. A ngaingai ti ahcun BAWIPA timi nih Pathian i pumpak min kha a huap kho lo.

Mirang nih God an timi khi Laimi nih Pathian tiah kan hman. YHWH timi hi Pathian pumpak min ah hmanmi a si caah, Laiholh in leh kan duh ahcun Khuazing tihi a tha bik ko rua tiah ka ruah. Keimah pumpak in ka hmuhning le zumhning ahcun Khuazing hi Laimi nih Pathian pumpak min kawhnak ah kan hman. Kan Pathian ah Khuazing (BAWIPA) a si ding kha a biapi ngai. Khuazing cu zei bantuk dah a si? Tampi chim ding a ummi chungin tlawmpal kan chim ahcun:

• Van le vawlei le a chung ummi thil vialte sertu cu Khuazing Pathian a si (Gen 1 le 2).
• Minung hi amah muisam keng bakin a kan sertu a si (Gen 1:26-27).
• Salm catialtu (Salm 8) nih a chim bantuk in Khuazing Pathian cu minung kan zawn a kan ruattu le a hnakkar ah a kan tenhtu a si.
• Kan sual tuk lio zongah a kan hlaw siang lo i, a Fapa ngeihcun te hmanh a kan pe siangtu a si (Johan 3:16).
• Kan nunnak ah thluachuah tampi, kan phu lo, kan tawk lo tiangin a kan petu, a kan cawisang tu a si (Salm 23; 36).
• Hi vawlei ah thluachuahnak tampi a kan pek pinah zungzal nunnak a kan petu, ruahchannak a kan petu cu Khuazing Pathian a si (1 Piter 1:3-5).
• Vawilei nih pathian tiah a ti tawnmi hna vialte cungah a ummi, a nungmi Pathian a si (Exod 15:11).

Cu vialte cu a hngalh tikah Salm catialtu nih cun "an Pathian ah Khuazing (BAWIPA) a simi" a tinak hi a si. Phundang in kan chim ahcun, an nunnak uktu ah Khuazing a simi cu lunglawmmi an si, a ti. Kan Pathian ah Joshua le chungkhar bantuk in Khuazing Pathian kan i thim ahcun, Khuazing duhnak kha pakhatnak kan chiah ahcun, Salm catialtu nih a ti bantuk in "lunglawmmi" kan si. "Lunglawmmi" a timi hi phundang in chim ahcun, thluachuakmi tinak a si ko. Kan Pathian ah Khuazing (BAWIPA) kan chiah a si ahcun, thluachuakmi kan si rih lai. Nihin ah Salm catialtu nih amah nunnak i, a tonmi thil cungin a kan cawnpiakmi cu "nan Pathian ah Khuazing (BAWIPA) a si ahcun thluachuakmi nan si" tihi a si. Khoika hmun kan phanh hmanh ah Khuazing Pathian aa thimmi kan si ahcun thlua kan chuak hrim ko lai. Khuazing Pathian aa thimmi le fek tein aa tlaihmi si i zuam hna usih.

Nan umnak cio ah kan biakmi Khuazing Pathian nih in umpi cio ko hna seh!

Kaa lawm.

Thomas Cung Bik

Philadelphia

Theihternak: August 29, 2010 ni CIM caan hmannak kan tarmi a si.

Zei Tin Dah Na Zuam Ve?

CIM Caanhmannak (15th August, 2010)

Bawi Khrih chung ah Zumtu Nu le Pa hna,

Pathian Dawtnak, Velngeihnak le Daihnak cu athar in kan dihlak cungah hmun tthan ko seh.

Psalm 116:5-7 "Bawipa cu velngeimi le mittha a si, kan Pathian cu mi zaangfah thiammi a si. Bawipa nih a awlok a chongmi kha a huhphenh hna, ttihnung chung i ka um tikah a ka khamh. Bawipa cu ka cungah a tthat caah, maw ka nunnak, hnangam tein um ko."

Thlacam cahnak:

• Missionary hna, Pastor hna le Khrihfa upa hna rianttuan nak Caah

• Atu lio ramkip ah, Zumhnak lei ah kan Pa le hna an rianttuannak caah

• Norway ram ngaihchiat nak tong mi kan Laihawi chungkhar hna caah

• Ram le miphun ca rianttuan tu hna caah

CIM caanhman nak tiin thawngttha bia kan thlah tawnnak hi, thawngtha bia chimtu ding ah kan sawm mi hna an irelrem khawhlo caan hi a tam ngai tawn. Ram kip ah a um mi lawngte kan si hna caah, saduhthah asikhawh lo caan hi a um ttheo. Nihin thawngttha bia chimtu ding zong relrem lo nak ruang ah asi ttheo lai, caan a hman khawh tthan lo caah, keimah nih ka rak ttial tthan.

Thawngtha bia kan ihrawm hna hlan ah HIKA hla hi ngai ta hna usih.

Zeitin dah naa zuam ve?

II Tim 4:7 "Tlik zuamnak ah khan ka tha a dihumnak in ka chuah cang, a dongh tiang khitkhet in ka tli cang, zumhnak kha fek tein kaa tlaih zungzal".

Kan Bawipa kan ton tik ah hin, 'Bawipa, vulei ka um lio ah rian ngan pi ka ttuan, Ministry nganpi ka tuah, ka Khrihfa bu ah mi 10,000 an um, ka nunchung ah mi tampi nangmah sin ah ka hruai hna etc'.. ti hi kan ichim cio ding asi te lai tiah ka ruat lo. Billy Graham nih cun, ka bawipa ka ton tik ah, ka fa na rian na liim tiah a ka ti te ding lawng hi kaa ruahchan tiah ati.

1992, Barcelona Olympic lio meter 400 tlik zuam nak ah aa zuam ve mi Derek Redmond cu hmaisuang asi i pakhatnak asi ttheo lai tiah mizapi nih an zumh ngai lio ah, meter 250 nak tluk hrawng ah khin a thahri aa hliam caah atlu i hawidang nih an lonh dih tthan. A celh na lo in a tho tthan i, a kekhat in a tli. Cu lio ah cun, zohtu mipi lak in a pa a hung chuak zau i Derek cu a kuh i, ka fa idin cang ko tiah a von ti. Silo kapa, a dih tiang ka tli lai tiah aleh. A pa nih a kuh pah bu in a tlik pi i a dongh tiang. Tlik zuamnak ah sung hmanh seh law, zuam duhnak lungput a neihmi nih mizapi thinlung a khoih tuk caah azohtu mipi 65,000 nih an dir piak i kut an bengh piak. Olympic Lungput diktak tiah an ti i, Vuleicung tlik zuamnak tuanbia vialte lak ah mintthatnak rotling ah a cang thai. HIKA hin zoh. Hi tuanbia nih hin kan Bawipa nih a kan fialmi rian cio a dongh tiang kan ttuan abiapit nak zong a langhter ngai tiah ka ruah.

Kan miphun chung ah hin zeituahnak hmanh ah, kan chimrel nak aw a than tluk in rianttuan taktak nak ah kan ibiatak tawn lo ning hi hmuh khawh ngai asi tawn. Kan ibiatak tawnlo pin ah, adongh tiang ttuan kan huam tawn lo mi hi thil poi ngai asi fawn. Physic phung pakhat nih a ti mi cu, 'Adih tiang na ttuan lo mi, naa tinhnak hmun tiang na phanh pi lo mi rian cu, rianttuan lo bantuk asi' tiah a ti.

Khatleikam i kan ruah chap asi ah cun, Biakinn chung i thlacam hna a huam ngai mi bantuk i um, a thlarau ngai mi bantuk i um ttung i, alenglei ah ningcang lo i khuasak hman kha Khrihfa deu na si tiah ti khawh asi. Hawidang he ichawnh biak tik ah mittha ngai bantuk i um ko nain, innchungkhar ah nupi velh, hrocer hman hna kha Khrihfa deu ziaza asi. Khrihfa sinak cu, kan nunning i nunzia dawh hna tu hi an si tawn. Cu, nunzia ttha hna he lawng in kan Bawipa nih ttuanvo a kan khin mi hi ttuan khawh an si.

Bawipa rianttuannak hi, Pastor le Evangelist bantuk i phungchim nak lawng hi kan ruah ding asi loh. Kan umnak hmun cio, kan zawn chuak mi cio tu i zumhtlak te i ttuan tu khi an si. Phunciar nak le i elhnialnak tel lo tein ttuan tu kha a kan fial. ( Filipi2:14) "Zei thil nan tuah poh ah minung caah siloin Bawipa caah ka ttuan ti lungput ngei in, nan lungthin dihlak in ttuan uh" (Kolose 3:23). Cucaah cun, atu lio i na ttuan cuahmah mi rian hna hi lungthin tak le ibiatak nak he na ttuan maw? ka ttuan maw? ti khabia kan ihal nak asi awk asi! Cun, cu kan rianttuan nak cio cu, zeibantuk lungput he dah kan ttuan ti zong kan idah a hau fawn!

Thawngttha bia chim ding ah Pathian nih Paul cu a kawh bantuk in a rianttuan nak ah lungthin umek in rian a liim tiang a ttuan. Bawipa nih a kan kawhnak hmun ah kan nih cio teh zeitin dah kan ttuan ve hna?

Careltu nan dihlak cung ah Bawipa lawmhnak, hnangamnak le daihnak um hram seh.

Upatnak he,

Ngun Thawng Lian,

Japan.

*(Hmanthlak tar mi hi gmail na hman ah cun hmuh khawh lo a um kho. Youtube zoh khawh lonak hmun i na um sual ah cun, hika ti bantuk zawn khi zoh khawh le ngaih khawh an si lo)

Theihternak: August 15, 2010 ni CIM caan hmannak kan tarmi a si.

Bawipa Rian Maw Kan Tuan Taktak, Zeidang?

CIM Caanhmannak (8th August, 2010)

Bawi Khrih ah Zumtu u le nau hna,

Kan Bawipa Pathian min thangtthat si ko seh. Pathian dawtnak, velngeihnak le daihnak cu zumtu dihlak nan cung ah hmun tthan ko seh.

Psalm 27:1 "Bawipa cu ka ceunak le ka khamhnak asi; ahohmanh ka ttih hna lai lo. Bawipa cu a ka hupphengtu ralhruang asi, ka thin a phang lai lo".

Thlacam cahnak:

• Kan ramchung ah zalonnak dik hmuhnak caah
• Missionary hna, Pastor le Evangelist hna rianttuannak caah
• Umnak cio Khrihfa Upa hna le chungtel chungin damlo le harnak a tong mi hna caah
• Ngaihchiatnak atong lio mi hawikom hna caah

Thawngttha bia kan iruah hna hlan ah 'Four Days late' timi Pathian thangtthat nak hla ngai ta hna usih.

Bawipa Rian maw kan ttuan taktak, zeidang?

(Jer. 18:1-15) Um sertu na si, kei tlak ka si!

Greek mifim pa Plato nih hruaitu phun 3 kong ah hitin a chim.

1. Hmuhnak lei lawng a duhmi ( Lovers of gain)

2. Hmaizah upat lawng a duh mi ( Lovers of honors)

3. Fimnak a duhmi ( Lovers of wisdom)

Hi hna lakah, Fimnak aduh mi le Fimnak a kawl mi hruaitu lawng hi hruaitu ttha le hruaitu taktak ding ah a tlak mi an si ati.

Ahopoh nih a pa-3 nak asi mi Fimnak aduhmi le a kawl mi hruaitu ka si ti hi lungchung te in iruah pah cio asi men ko lai nain, kan nunning hi ttha tein izoh tthan hna hmanh usih!, kan iruahning, ihmuhning cio le kan sining hi adang pi an si lengmang tawn hna.

Fimnak cu Thluaktthat nak ( Intelligence) le hngalhtamnak (Knowledge) sawhsawh an si lo i Pathian nih thiil umtu ning a hmuhning tu khi asi deuh (Wisdom is God's view of a situation) tiah Khrihfa upa Lee nih a chim. Hi tihin a vun pehchap rih, Fimnak a duhmi hruaitu hna cu Upatnak le Rumnak duh ruang ah lungthawhnak an nei ballo i, an lungthawhnak tu cu Pathian duhnak asi ti an theihnak ruang tu ah asi ati. Cu caah cun, zei kan tuahnak cio poh ah, lungthawhnak a kan neihter tu le cu kan lungthawhnak nih aa timh mi hi Pathian duhnak ( Will of God) asi hi arak biapi tuk mi asi.

A herhnak hmun in ttuan ( Serving from the felt needs)

Nithlak lei khuaruat thiam tampi nih an kan cawnpiak tawn mi cu, thiamnak neihmi( Talents) in Bawipa rianttuan nak kong hi asi tawn. Na thiamnak kha Bawipa caah hmang tiah an chim i a ttha tuk kan ti cio. Asinain, hi zawn ah an hrelh rua tiah ka ruah mi cu, Khirhfa bu chung ah, Khrifa bu nih a ka herh tiah kan iruahnak zawn (or) Zapi nih an herhnak asi ttung i a ttuantu an um lo or izat lo etc.. nak hmun in Bawipa caah rianttuan hi a biapi deuh tiah ka ruah.

Khihfa bu pakhat ah naa pumpe hnga nain, cu Khrihfa bu ah cun, tthudan remh tu, inn phiaktu maw etc.. ruah cio ah cun a tam ngai ko lai, mah bantuk an um lo tiah na hmuh tik i aho fial chom ruang ah si lo in, nangmah te i naa ot nak kha bawipa nih an cohlan piak nak arak si tawn. Cun, Guiter tum thiam ngai mi na si nain, nan Khrihfa bu chung ah Music lei hruaitu an tling dih cang i, nang na ca i hmun a um ti lo tik ah, na thiam nak le Bawipa caah hman ve na duh fawn ttung ah cun, Music hruaitu dang hna kha lan va timh si loin, nan Church i mino pawl hna music cawnpiak hna kha Pathian nih an duhpiak nak asi kho men, midang nih an rak tuahrih lo i, aherh tiah na hmuh ah cun. Acunglei i, langhter ka duhmi cu, mibu kan tthut to tti nak ah hin, Lu lei si lawng kan hriar mi asi ah cun, buainak lengmang nih a kan don ko lai. Asinain, Khrihfa bu nih a kan herhnak asi tiah kan iruahnak hmun in Bawipa rian kan ttuan ah cun, hmunkhat zong ah kan um tti kho lai i Bawipa rianttuan tu ttha kan si lai tiah ka ruah. Greek mifim pa Anon bia in ka bia ka dongh ter.

"Vuleicung ah hnawm a um loh, a umnak a hman lo ruang ah asi".

Ramkip um mi Lai Khrihfa bu kan dihlak cio Bawipa nih a thlachuahnak he kan umpi cio ko seh. Amen,

Upatnak he,

Ngun Thawng Lian,

Japan.

Theihternak: August 8, 2010 ni CIM caan hmannak kan tarmi a si.

Pathian He I Pai Usih

CIM Caanhman nak (11th July 2010)

Bawi Khrih chung ah Zumtu nu le pa hna,

Thihnak in a tho tthan mi kan Bawipa Jesuh Khrih dawtnak, velngeihnak le daihnak cu chungtel dihlak nan cung ah hmun tthan ko seh. A cancan ah CIM caan hmannak kan thlah kho tawn lo. Thla 1 chung ah nihin kan thlah khawh tthan. Thlacamnak in a kan bawm tawn tu hna nan dihlak cung ah lawmhnak kan nei. Thlacam nak in khat le khat ithei leng mang hna usih.

Psalm 128:1,2 "Bawipa a ttihmi cu mi lunglawm an si, a nawl a ngai mi cu mi lung lawm an si. Rian na ttuan tik ah nangmah pawcawm nak khim na hmuh lai i na lung aa lawm lai i khua aung na pem lai."

Nihin CIM caanhman nak ah thawngttha bia a kan chimtu cu, Rev. Tial Lian, Texas Chin Baptist Church, USA ah Pastor a ttuan lio mi asi. Lunglawmhnak nganpi kan nei. Kan dihlak caah, Bawipa nih thlachuahnak kan pek piak ko seh.

Thawngtha bia kan ihrawm hlan ah HIKA hla te hi ngai ta hna usih.

Rev. Tial Lian:

PATHIAN HE I PAI U SIH (Genesis 32:22-29; Matt. 5:4)



Vawlei cung tuanbia roling le tuanbia dawh a si mi kan Bible ca chungah kan hmuhmi cu Jakob le Esau tuanbia a si.Gen.25:27-28 ah Esau cu sakah thiam mi a si, ramvaih a duh ngai mi a si, sihmanhsehlaw Jakob cu mi dai mi　holh lo, inn lawng i a um mi a si tiah a ti. A pa Isak nih Esau cu a dawt deuh, zeicahtiah a sa kah mi sa kha a ei lengmang, sihmanhsehlaw a nu Rebekah nih Jakob kha a dawt deuh ve, tiah kan hmuh.



Nikhat cu Jakob nih Esau cu a hlen caah a pa Isak nih thluachuahnak vialte cu Jakob a pek dih.Esau nih a pa sinah, "Ka pa, thluachuahnak cu pakhat lawng maw na ngeih ko? Kei zong ka pe ve ko," a ti i fakpi in a tap.Isak nih cun a thawh i, "Vawlei　rumnak na caah a um ti lo, van dap na caah a um ti lo. Na vainam in na nung lai i na nau sinum na si lai," a ti. A pa nih Jakob kha thluachuahnak a pek caah cun Esau nih Jakob cu a huat i a lungchung in, "Ka pa cu va thi deng cang kaw, a zunngaih kan liim cun Jakob cu ka thah lai," tiah a ti.Cucaah Jakob cu a nu nih a ta Laban sinah Haran khua ah a zam ter.



Laitlang i Pastor ka tuan lio ah an ka hal tawn mi cu, " Zeicahdah Pathian nih Jakob cu thluachuahnak a pek i Esau cu a pek lo," ti hi a si. A u a hlengtu Jakob tu cu Pathian nih thluachuahnak a pek ti kha a si. Esau nih Jakob ton awkah aa thawh i mi　400 aa ratpi hna tiah kan hmuh (Gen.32:6). Jakob cu a thin a phang tuk hringhran. Sihmanhsehlaw a tuah hmasa bik mi cu
" Pathian sinah thla a cam" (Gen.32:9-12). Cu hnuah a u Esau ton awkah aa thawh. A u Esau caah laksawng a thim hna:　Meheh pi 200 le meheh tum 20, tuu pi 200 le tuu tum 20, hnuk sur lio mi kalauk 30 an fale he, cawpi 40 le cawtum 10,　laa pi 20 le laa tum 10 an si.Hi vialte hi laksawng ah a kuat.



Jakob a lungput ka uar ngai mi cu, a u Esau kha " Ka bawipa" a ti i amah kha, "Na sal Jakob" tiah aa ti ( Gen. 32:18 ).　Jakob cu a u Esau he an i ton tikah a u a phak hlan ah voi sarih vawlei ah a kun ( Gen. 33:3 ) a ti. Voi sarih vawlei ah　kun bu tein (toidor tein) a u sinah ngaihthiamnak a hal.Hi thil a tuah mi hi aa dawh tuk mi a si.A u kha a biak ti awk a si.　Esau tu nih cun a hun zuanhnawh i a kuh i a pom i a hnamh.Ngaihthiam lo awk a tha lo. An i lawm tuk veve i an pahnih in　an tap tiah kan hmuh.Jakob nih a ti rih mi cu, "Hi tluk in ka cung i na that caah na hmai hmuh hi ka caah Pathian hmai hmuh　tluk a si (Gen.33:10b) tiah a ti. Hi bantuk lungput a ngeih caah Jakob nih Pathian thluachuahnak cu a hmuh.



Pathian nih hin ngaihthiam khawh lo mi sualnak a ngei lo. Jakob bantuk in misual ka si tiah aa hngal i sual aa ngaichih mi paoh cu Pathian nih a dawt hna.Peniel ah Jakob cu Pathian he an i paih lio ah, Mipa nih cun, "Na min ahodah a si?" tiah a hal i, " Jakob," tiah a leh (Gen.32:28). Jakob nih cun keimah cu, " Mihlengtu " ka si, mi thalo ka si tiah a sining kha fiang tein a chim ngam. Kannih nih tah kan chim ngam ve hnga maw? Misual ka si, mi thalo ka si tiah chim hi minung kan caah a har bik　mi a si men lai. Bawi Jesuh nih a kan cawnpiak mi cu, A tap a hraam mi cu lunglawm mi nan va si dah! Pathian nih an hnemh hna lai (Matt.5:4) tiah a ti.



Minung nih hin mitthli phunhnih kan ngei.Mitthli poah hi thluachuak mi a si lo. Kan dawt bik mi hna an thih tikah kan tap i kan　mitthli a tla.Tihnak, thinphannak le vanchiatnak nganpi kan ton tikah kan mitthli a tla than.Cu mitthli nih cun kan nunnak a ro ter i thazaang a der ter. Lunglawmhnak a um kho lo.Mitthli pahnihnak cu, "Mah sualnak le midang sualnak ruang i a luangmi　mitthli a si.Pathian a thangthat mi mitthli a si. Cu mitthli nih cun kan thinlung DUM kha ti a toih i kan mit kha a ceu ter. A phichuak cu ngaihthiamnak in a dong i daihnak le hnangamnak a si. Lunglawm mi nan va si dah! a ti mi cu, cu bantuk mi hna cu an si.



Mah sualnak ruangah a tap a hraam mi hna cu David, Peter le Fapa tlau pa hna kha an si.Midang sualnak ruang ah a mitthli　a tla mi cu Jeremiah le Paul kha an si ( Jer. 8:21-22; Rom.10:1 ). Cu hna cu mi lunglawm mi an si.



Jakob cu tihphannak le lungrethei tuk in a um lio caan ah Pathian he an i pai. A lungretheihnak le a piahtana vialte kha Pathian sinah a pek dih.Pathian he zan khuadei tiang an i pai, khua an khang tti, Pathian sinah bawmhnak a hal. Cucaah Pathian nih min thar a pek. A min cu Jakob si ti lo in Isreal ti a si cang. Mihlengtu si ti lo in Pathian siangpahrang fapa ti a si cang.



Ka dawtmi Chin mi u le nau hna, kannih zong harnak le vanchiatnak, tihphannak lelungretheihnak kan ton tikah Pathian he ipaih dingin kan sawm hna. Kan harnak vialte cu Bawipa sinah ap dih u sih! Zan khuadei tiang Pathian he i pai zungzal u sih! Pathian nih thluachuahnak a kan pek ve ko lai.



Hi thawngthabia kan i hrawm mi hi a ngaitu le a reltu nan dihlak caah Pathian nih thluachuahnak pe ko seh! Amen.




Rev. Tial Lian


In Charge Pastor


Texas Chin Baptist Church


Fort Worth, TX


USA.

Theihternak: July 11, 2010 ni CIM caan hmannak kan tarmi a si.

CIM Caan Hmannak

CIM Caan Hmannak (30th May 2010)

Bawi Khrih Chung ah Zumtu Nu le Pa hna,

Dawtnak in a zungzal a kan zohkhenh tu Pathian Dawtnak, Velngeihnak le Daihnak cu nan dihlak cung ah hmun tthan ko seh. Kan umnak hmun cio ah Bawi Khrih Dawtnak fek nih a kan um pi zungzal i a kan kilven zungzal, kan itheihlo kar lak tiang in. Cu, Pathian dawtnak a nganmi cu, nangmah le keimah ca theng te ah asi i, Jesuh Khrih thawngin kan hmuh. Cu Jesuh Khrih cu kan thinlung chungin kan cohlan tik ah Pathian fa sinak kan co i Zungzal nunnak tiang a kan pek. Kan Bawipa Pathian a min thangtthat si ko seh!

Rom 5 : 8-11 "8Asinain Pathian nih cun zeitluk in dah a kan dawt kha hitihin a langhter: kannih cu misual kan si ko rih lioah hin Khrih cu kan caah a thi. 9A thihnak hmanh nih Pathian he a kan remter ahcun zeitluk in dah Pathian thinhunnak chung cun amah nih cun a kan khamh chinchin lai. 10Kannih cu Pathian ral kan rak si, sihmanhsehlaw a Fapa thihnak thawngin a hawi ah a kan ser cang. Atu cu Pathian hawikom kan si cang caah Khrih nunnak nih cun zeitluk in dah a kan khamh chinchin lai. 11Cu lawng cu a si rih lo, kannih cu Pathian hawikom i a kan sertu kan Bawipa Jesuh Khrih thawngin Pathian ah cun kan i lawm."

Thlacam piak ding le Sawmnak

• Thailand ram ah ngaihchiat nak a tong mi kan unau hna le an chungkhar hna caah
• New Delhi le Malaysia ah harnak a tong lio mi kan unau hna caah
Ramchung, ramleng ah Missionary hna, thawngttha bia chimnak in an rianttuan nak caah
• Kan Khrihfa bu cio pastor hna le Upa vialte hna caah
• Pumpak cio kan nunnak Pathian sin ah ihlan tthan hna usih le a dangdang hna
• Nihin thawngtha bia a kan chimtu cu, Spokane Chin Church, USA ah Pastor a ttuan lio mi Pastor Al Hre asi ( Sayamah Biak Tha Hnem Inchung). Thawngtha bia kan ihrawm mi kan dihlak caah Pathian nih thlachuah nak kan pek piak ko seh.

(Pastor Al Hre)

Thawngttha bia kan ihrawm hna hlan ah All for Jesus hla ngai ta hna u sih.

Pastor Al Hre:-

II Tim 2:3-6 "Khrih Jesuh ralkap zumh awk tlak bantukin sifah innak ah kan ing ve ko. Ralkap a ṭuan liomi nihcun a cung bawi lungton kha a duh caah ralkap a si lomi hna rian ah khan aa sawhkalh len lo. Tlik zuamnak ah a tlimipa nih tlik zuamnak phung kha a zulh lo ahcun laksawng kha a hmu kho lo. Rian a hran a thattu lothlopa nih khan, rawl cu ṭuan a cut tikah, a hmuh awk a simi cu a hmuh hmasa bik awk a si."

Ahmasabik ah kan Biakmi kan Pathian amin thangthat in um ko seh.

Nan ka theih lai lo caah, theihternak ka von i tuah ta hmasa lai. Kamin Cu AL Hre ka si. Laitlang ka khua cu Hniarlawn khua a si. Nain ka hngakchiat lio te in Kalaymyo um mi ka si. 2002 ah khan M.Div (India) in ka dih hnu ah kan Khrihfabu ah rian ka tuan i Bible sianginn ah ca ka rak chim. 2006 ah kan ram cu ka kal tak ve. 2008 kum ah khan Spokane, Washington State, USA ah ka phan ve. Spokane ka phak hnu in Spokane Chin Church tiah kan dir i First Nazarene Church ah pumhnak kan ngei. Mipi fialnak bantuk in nihin tiang Pastor ka tuan piak hna. A tu hi kumhnih kan kal nak a si ve cang.

Tuzarh ah Pathianbia i hrawm hna u sih ti ka duh mi cu 2 Timothy 2:4-6 chungta hi asi.

Pakhatnak ah Khrihfa mi hna cu Ralkap he tahchunh kan si.

Ralkap cu kan theih cia cio mi a si ko nain tlawmte in an sining von langhter ka duh. Ralkap rian cu kan theih tawk ah ram a vengtu, tapung a siloah ram ah ral a hranh tu hna kha, ram a him nak hnga heh tiah thisen chuak le nunnak liam tiangin ram a vengtu an si. Amah belte kanram ah kan ralkap hna cu ram ven lo in mipi tu an kan cerhro i mipi sin tuah nawl an kan ngeih. A sining te ahcun ralkap nihcun a mah rian lo ah khan heh tiah a sawhkalh ahcun mah pa cu sinak/reng kai si loin a luu an kongh lai i thongah an thlak ding khi a si. Ralkap nih a cunglei upa lung a ton tu ahcun cu mipa cu rian a zuam caah le a cung lei Bawi kha an lung a ton hna caah a mah le asining te in a dotdot in a rain zong cu a kai ko lai. Ralkap cu an i hruk mi (uniform) a lo i an i cer tikah khin an ke phau karhlan dan aa khat. Nihin ni kawl ralkap hi an ttha lo kan ti ko nain anmah le anmah cu an i veng ngai. Ralkap rian ahcun nawlngeihnak he phunglam a zulmi hna poah cu an reng cu a kai awk asi ko. Kan nih dihlak cu Khrih ralkap ttha nan si tiah kan rel mi Bible ahme 3 nak ah khan a kan ti. Ralkap he tahchunh kan si bantuk in thluachuah a hmumi kan si nak hnga caah cun Bawipa kan biakmi a nawl hi kan zulh tluahmah ding a si ko i cucu nun lam tluannak zong a si tiah kan hmuh khawh. Lungrual te in kan sining cio teah hmunkhat teah lungthin khat he kan ralpa, a kan hrawk thluahmah mi cu kan miphun pi in kan doh hna ah cun teinak a hmumi kan si ko lai.

Pahnih nak ah a hme 5 chung ahcun-Tlik zuamnak ah a tlimipa nih tlik zuamnak phung kha a zulh lo ahcun laksawng kha a hmu kho lo, tiah aa tial.

Paul nih Khrihfa mi kan nunnak hi tlik aa zuam mipa he a kan tah chunh than. Pumhpululh kan chuih tikah aa telmi pohpoh nihcun kanmah le kan umnak cio teah hmunhma kan ngei dih. Cun pumpululh chuih lo in mi ke hna na chuaih ahcun warning an in pek lai i mah na luan chinchin ahcun chuih kho loin an in chuah ko lai. Kawl hna na fir ahcun na kawl ko zongah relh asi ti lo. A sullam cu phunglam na zulh lo caah a rak si ko. Phunglam zulhlo ahcun a chuih mi lakah a thabik mi (Akongsung suh) laksawng cu zeitik hmanh ah na hmu bal lai lo. Pathian bia hi Khrihfa mi hna kan caah cun kan i tahnak tahfung le kan zulhawk asi hngami kan phunglam cu a si awk hrimhrim a si. Cun Khrihfa kan si kan ti tung i Pathian bia si lo in ningcang lo i kal cu thluachuah lam hrial he aa lo. Paul nih a kan ti bantuk in Khrihfa hi a zuam peng ding mi le a mah Pathian bia zoh peng ding le a mah Pathian he aa lo chinchin mi nun ngeih ding hi a kan fial mi a si. Cu ti hmailei kan kal lawngah Bawipa sinin laksawng a hmu kho dingmi nun ah kar kan hlang kho hna lai.

Pathum nak ah a hme 6 nak ahcun rian a hran a thattu lothlopa nih khan, rawl cu ṭuan a cut tikah, a hmuh awk a simi cu a hmuh hmasa bik awk a si, tiah kan hmuh.

Kei hi Kawl um deuh ka si caah lo tuandan kan chimh tak hna lai. Kan ei mi facang hi facang ah aa chuah khawh nak ding caah cun kan cin ahau. Cu kan cinnak ding ah cun Lo/lei cu ka thuan ta a hau fawn. Kan thuan tikah a hmasa ah lei kan kalh khawh nak hnga ding caah ti kan pek hmasa,mah dih hnu vawlei a nem cang kan ti hnuah lei kan kalh i vawlei cet cu a hnun dih cang hnu lawngah fangcin hram kan thok. Kan cin dih cun nangmah te in rungthanglaw hleh na zattik ah kan ralai i kan in hleh te lai ti awk a ttha fawn lo. Ti a tlawmmaw a tam, cangai hna nih an cep maw tiah zarh fa te veh a hau than. An hungthang i an zat tikah kan hleh hna i bukbau ah kan rawn tawn hna. Cu bantuk in Pathian rian kan tuan tik ahhin thawngtha kan chimh hna lai i nanmah ten rungthang te uh tiah ti awk a tha lo. Kei cu khrihfa ka si cang i a za ko cang tiawk zong a tha fawn lo. Kanram le miphun hna caah Pathian pennak a kauh khawh nak hnga caah kan tuan chinchin le kan i hnek chinchin a hau. Nihin niah kantha a ba tuk kan tuan kho ti hnga maw tiah lungrethei in kan um ko hna lai nain ni khatkhat ahcun kan tuan mi hna le kan tuah mi hna an theipar cu kan zun te ko hna lai.

Ralkap a tuan lio mipa nihcun a cunglei bawi hna lungtonn a duh ahcun a mah rian te kha fel taktak le zuamnak tling he a tuan a hau. Cun tlik a zuam mipa nih cun laksawng hmuh a duh ahcun tlikzuam nakah an chiahmi zulhphung kha a zulh hna a hau ko i, lothlo pa zong nih khan rawl cu ṭuan a cut tikah a hmuh awk a simi cu a hmuh hmasa khawhnak hnga harnak phunphun a tuar hmasa hna a hau ko. Cu bantuk in kan hmailei ah Pathian bia (Bible) i chiah in cu Bible cawnpiak ning in a zul i cu nih cun thluachuah ram ah a hruai mi laimiphun kan si cio khawh nak hnga Pathiannih thluah nak kan pek piak ko seh.

Lomhnak tampi he,

Al Hre

Spokane, WA

Theihternak: May 30, 2010 ni CIM caan hmannak kan tarmi a si.

Kan Ngeih Ahcun Kan Pek Ve Hna Awk A Si

CIM Caanhman Nak (23rd, May 2010)

( Pentikos Ni)

Zumtu Nu le Pa hna,

Thihnak in a tho tthan i, khamh kan si nak caah a nunnak a kan pek piak tu kan Bawipa Jesuh Khrih Min in nan kut kan tlaih hna. Pathian Dawtnak, Velngeihnak le Daihnak cu Pumpak cio nan cung ah hmun tthan ko seh. Dawtnak in dongcat lo in a kan zohkhenh tu Bawipa sinin thazaang thar kan hmuh tthan cio nak lai, thlaza kan cam.

Nihin cu Pentikos ni asi. Biakam hlun ah cun, Isreal mi hna Rilisen an tan hnu in ni-50 nak ni ah Sinai tlang ah Pathian nih Nawlbia pa-10 kha Moses sinah a pek nak ni asi (Moses kha Sinai tlang ah ni-40 a rau). Cu ni cu Isreal mi hna nih Pathian he pehtlaihnak thar an neihnak ruang ah an lawmh tawn. Biakam thar tu ah cun, kan Bawipa Jesush Khrih thihnak in  athawhtthan nak (Easter sunday) in a ni-50 nak ni ah a zultu hna sinah bia a kamh hna bangin, mi-120 hna hmunkhat te ah an ibu i thla an cam lio ah Thiangthlarau an cung ah aa tthumhnak ni asi. Khrihfa Bu a dir ni ti zong ah chim khawh asi! (Lamkaltu 2). Hi ni ah hin Lamkaltu Peter thawngtha bia chimnak in mi-3000 leng nih Bawi Jesuh khamhtu le Bawi ah an zumh i Tipil an ing (Lamkaltu 2:41). Bawi Jesuh nih a chimh taak hna bantuk in amah caah Tehte (Theihpi tu) si hram an ithok ni zong asi fawn. Zumtu kan dihlak cio, Khrih caah Tehte ttha kan si cio nak lai a thar in Pathian in lam kan hruai cio hram seh!

Lamkaltu 1:8 "Asinain Thiang Thlarau nan cung i a tlun tikah cun, ṭhawnnak in nan khat lai i Jerusalem khua le Judea ram vialte le Samaria ram ah le vawlei cung khuazakip ah ka tehte nan si lai,” tiah a ti hna".

Mark 16:15,16 "A thawh hna i, “Vawlei cung khuazakip ah va kal u law miphun kip kha thawngṭhabia va chim hna u. 16:15: Lam 1:816A zum i tipilnak a ingmi paoh nih khamhnak an hmuh lai, a zum lomi paoh nih sual phawtnak an hmuh lai".

Nihin thawngtha bia  akan chimtu cu, Upper Myanmar Chin Baptist Association, Mandalay ah General Secretary a ttuan lio mi, ahlan ah TABC ah Youth Director, Lautu Baptist Association ah General Secrectary, ZBC ah E&M Director le Fantthen Baptist Church Pastor hna a rak ttuan mi Rev. Pa Hrang Hmung asi. May 11-14  ah khan Global Mission Consultation, Tokyo ah Civui a hung zawh i, a caam chung ah Sermon hi a kan ttial piak ta. Atu cu, Kawlram lei ah a tlung tthan cang. A rianttuan nak ah Bawipa nih Lamhruai chin ko seh.

(Rev. Pa Hrang Hmung)

Thawngtha bia kan ihrawm hna hlan ah Missionary Authawng timi hla ngai ta hna usih.

Rev. Pa Hrang hmung:-

Kan ngeih ah cun kan pek ve hna awk a si                                                                                                

"Mi nih a hawi le caah dawtnak a ngeih khawh mi cu an caah nunnak pek hi a si" (John 15:13).

Keimah cu Rev. Pa HrangHmung ka si.Upper Myanmar Chin Baptist Association,  Mandalay  ah Genaral secretary ka tuan lio. Atu hi Japan ah Global Mission consultation and celebrarion  ka rak kai ta ( Tokyo a caam chung ah a ttial ta mi asi. Atu cu a tlung cang. NTL)

                                                                                                    

Keimah hi kawl mi lak ah um in, Laimi he rian a tuan mi ka si. Mandalay ah hin kum-6 ka um cang. Ka ruah tawn nain ka tuah khawh hlei lo mi cu kawl mi a ho pakhat khat  sin hmanh ah Pathian thawngtha (khamhnak thawngtha) ka chim bal rih lo mi hi a si. Kai lung si lo ngai nain ka tuah kho hlei lo pin ah chim taktak ding zong ah ka lung a tho bal lo. Pathian pek mi tuanvo nganpi tlam a tlinh lo mi ka si ka hngal tawn ah hin ka lung a tha tawn lo.

          

Tutan Global mission consultation and celebration  kha Tokyo ah ka rak kai ve. Church planting workshop ah kai tel ve i a kan cawnpiak tu pa nih, kha Pathian thawngtha bia chim na duh ngai nain na chim manh rih lo mi, na sia aherh ngai tung mi an min nan tial khawh chung in tial uh, tiah a kan fial. Ka tial khawh ngai ko lai cu tham cu tiah ka ruah lio ah tial tak tak tik ah pakhat tak tak hmanh ka tial kho lo. Ka ning zong azak i ka ngaih zong a chia, ziah a ho hmanh an um tung ne lo!

    

Keimah le keimah ka dapthan, ziah ah dah a ho pakhat tal siaherh in  thawng tha chim ka rak i timh hnga lo. Zei hen ka tuah, zei hen ka kawl, zei caah hen Pathian rian cu ka tuan ne. Ziah Pathian fial mi ka tlolh dih ko cang lo maw. Ziah  a lak in na hmuh mi cu  a lak in va pe ve hna ti pei a si kha. A si ah cun Vawlei cung ah a lak in kan hmuh mi zei thil tal a um maw. A lak in ka hmuh mi a um lo, khamhnak dah ti lo cu. A si ah khamh nak cu mi sin ah pek kan itimh tung lo ah zei tin?

     

Laksawng maw a si lo ah, riantuan man maw, kan hmuh mi vawlei cung thil hmanh kan siaherh mi chungkhat le hawikawm pawl thenh lo kan sia a herh tung. Zeitindah a rawk kho lo mi khamhnak, zungzal nunnak ka neih mi laksawng sung hi hawi thenh ding ah kan hiar hnga lo. Kan lung a thawh hnga lo. Ramthlum ram tha ah kan um tik ah sifah ram kawl ram le laitlang ah a um mi kan sia  aherh tuk tluk in Pathian pen nak chung ah a um mi ka si tiah a ruah mi kei nih hellram ah khua a sa mi tiah ka theih ko mi hna, ka sia  a herh lo zia ka ruah tik ah kei mah le kei mah cung ah i zumh lo nak ka ngei. Ka ngei tak tak lo hlah maw.

      

Hawi nih mit-thli he zumlo tu caah thla an cam lio ah, mit-thli cu chim lo thla hmanh cam caan ka pe kho lo. Hawi nih an nunnak an pek lio ah Pathian thluachuah ka hmuh mi hmanh ka pek lo. Hawi nih zumhnak in rian an tuan i thlarau tlaih an timh lio ah, phaisa a um lo ah cun zeitindah ka tuan hnga kan ti. Pathian an zumh khawh nak ah cun leiba ngeih zong tiah zumh nak in programme tuah i kan ram ah tuan a herh tuk lio ah budget a umlo ah cun tiah kan ti tawn mi hna hi sia herh nak kan ngeih taktak lo ca ah a si kho men. Pathian zumhnak he Pathian riantuan ti khi he cun a kalh rua ka ti.

       

Thil cung lawng zoh in  tuan cu zumh lo a si ko ka ti. Siaherh nak tak ka ngeih ahcun ka tuan ko hnga i katuan khawh ko fawn hnga. An tuan cio i Pathian sun par nak an cung ah a lang cio ko. Kan tuan cio lo i Pathian sun par nak a langh lo pinah thlarau pum sa in kan si afak chin leng mang ko. Kan kawlram kan si a fah zong ah kan Pathian cu a si a fak bal lo.Van le vawlei ser tu a si. Israel mi ramcar chung ah ti rawl a pe kho tu Pathian asi .

       

Kan kawl ram ah riantuan ding a tam tuk. Hi vialte Pathian a hngal lo mi ram le miphun hna hi zeitindah kan tuah hna lai. Pathian nih a kan pek mi ram cu kawl ram le kawlram mi hi an si ko lo maw?. Kawl lak ah thawngtha bia chim hi a biapi tuk mi a si. An lung a khonter tu satan cu a teitu Pathian a si. Pathian cu teitu a si zung zal i satan cu sungh cia a si. Cu caah, kan ngei tak tak ah cun a lak in pek ding ah na lungchung ah bia tak te in sia herh nak le duhnak ngeih  rih lo ah cun i ruat than law i chek than tuah. Biatak tein thla cam law, Pathian kha na zumh nak le na nun kha chekter than tuah. Caantha a luan sual ahcun kan tlolh dih tak tak lai hi. Facang an hmin dih cang i a tuan tu an tlawm tuk ti mi hi kawl ram ah a si ko. A tu tiang ah kawlmi bak Pathian a zummi an umlo tluk a si.

(Kawlmi hna sin le thawngtha bia  athei rih lo mi hna sin ah rianttuan ding a herhnak le a biapi nak a kan sawmnak asi. Pumpaak cio in siseh, kan Krihfa bu cio in siseh,  mission rianttuan nak ah kan lungthin, kan neihchiah, kan thazaang Bawipa rian ttuan cio hna usih. NTL)

Theihternak: May 23, 2010 ni CIM caan hmannak kan tarmi a si.

Pathian le Thlacamnak

CIM Caan hmannak (16th May 2010)

Bawi Khrih chung ah Zumtu Nu le Pa hna,

Pathian Dawtnak, Velngeihnak le Daihnak cu nan dihlak cungah hmun ko seh. Caanttha a kan pe tthan tu Bawipa Pathian min ka thangtthat. Aliam in a liam mi Pathian Dawtnak a vel nih pumpak cio in hum zual ko hna seh.

Mathai 6:31-33 "Cucaah, ‘Khuazei in dah ka ei awk ka rawl cu ka hmuh lai, ka din awk cu ka hmuh lai, ka hnipuan cu ka hmuh lai,’ tiin lungrethei in um hlah ngat u. 32(Hi thil hna cu Pathian bia lomi hna nih an lungre an i theihpi zungzalmi pei an si cu.) Vancung khua i a ummi nan Pa nih hi thil vialte cu nan herh dih hna ti kha a hngalh ko. 33Cucaah zei dang vialte nakin Pathian Pennak le zeidah tuah hna seh ti a kan duh timi kha biapi deuh in ruat u law thil dang vialte hna zong hi an pek ṭhiamṭhiam ko hna lai."

Thlacam cahnak

• Malaysia ah Harsat nak a tong mi kan miphun hawi hna caah
• Kan ram ah paam tong mi hna le khuati linhsat ruang ah harsat nak an ton lio mi caah
• Thawngtha bia chim in riantuan lio mi hna caah
• India lei a um mi kan miphun hawi hna harsat nak a tong mi hna caah
• Ram hruaitu hna le miphun caah rianttuan tu hna caah
• Pumpak cio in Pathian sin ah kan nunnak ihlan hna sih law, kan Bawipa he nitin te naih tein lam kal tti mi cio kan si nak lai etc..

May 11-14, 2010 chung ah Tokyo ah Global Mission consultation a um i, vulei ram 120 leng nih Civui cu an hung zawh. Kawlram in kan pa le pa-7 hna zong an i tel kho ve. Mission Civui asi bantuk in Mission rianttuan nak kong aphunphun cawn asi. Thazaang tampi kan la cio hna. Cu lak ah Dr. Obed Alveraz biachim mi nih ka lung a ka suk ngaingai. Aluan cia caan ah Zurupian pawl nih thawngttha bia an rak kan chimh. Caan a hong rau, An dai thlang i nihin ah cun an mah sin ah rianttuan a hau tthan cang. American pawl thawngttha bia an kan chimh tthan, an daithlang hawi i, Asian pawl Pathian nih rian an khinh hna. Atu ah hmuansam in Middle East pawl a khinh tthan cang hna. Thlarau mit-au aza cang e ati.

Kan nih Laimi zong, ttha te ruahset ah cun Kawlram chung ah Pathian nih rian a kan khinh lio asi tiah ti khawh kan si ve. Kan daithlan sual ah cun, Miphun dang hna sin ah Bawipa nih a tthial ve sual lai. Bawipa rian a ttuan lo mi miphun cu an lianngan bal lo. Krihfa bu tampi kan buai nak le kan tthan lo nak zong hi Mission rian kan ttuan lo ruang cio zong ah asi lai! Nan Krihfa bu cio, zei bantuk mission rianttuannak dah nan neih cio hna? Nan neih lo sual ah cun, a poi ngai lai? ti kha, caan tlawmpal ka vun laak duh ta ve. (Zarh karlak chung ah Caan ka neih ah cun, Dr. Obed Alvaraz sermon cu Laiholh in a tawi nak in thlah ka van zuam te lai. NTL)

Nihin thawngtha bia a kan chim tu cu Chin Christian College, Hakha ah Siangcachim arak ttuan mi Sayamah Ngun Cer Chin asi. Regensburg University, Germany ah German ca a cawng lio i, PhD (Systematic Theology) cawn chap ding in aa timhlamh lio asi. A cacawn nak ah Pathian nih Lam hruai chin ko seh.

(Sayamah Ngun Cer Chin)

Thawngtha bia kan ihrawm hna hlan ah Lawm U ti mi Pathian thangtthat nak hla ngai ta hna usih.

Sayamah Ngun Cer Chin:-

Pathian le Thlacamnak

Baibal: Matthai 7:7-11

CIM pumhnak ah thawngtha in thazaang pek khawh ve nak caan tha a ka ser piaktu Pathian min ka thangthat. Caan a ka petu a kan hruaitu vialte nan cung zong ah lunglawmhnak tampi ka ngei.

Zumtu a si mi nih thla kan cam tawn. Cheukhat nih thlacam kha a biapi ngaingai mi le kan biaknak he aa then kho lo mi a si tiah kan hmuh i a cheukhat ve nih cun thlacam hi a herh theng maw a rak ti mi zong ka um ve. Hmuh khawh theih khawh mi chung in, Korea zumtu hi thla a cam taktak mi an si ti kha theih cio a si. WOGA (Women Of Global Action), Korea an hruaitu nih cun “kan zumhmi Pathian sin i thla kan cam hi kan thaw kan dawp le kan chuah he khin aa lo, thaw a ngei ti lo mi minung cu, a thi mi a si i thla a cam lo mi zumtu cu a zum lo mi” a si a rak ti. Kannin nih thlacamnak hi zei tin dah kan hmuh ve? Cun kan biakmi Pathian le kan thlacamnak hi tah zeitindah kan pehtlaih ter ti kha nihin ah hin ruah ti kan sawm hna.

Kan biakmi Pathian hi a tha lo ngaimi, mi sualnak lawng a kawl i, zeitkdah ka sik hna lai ti le dan ka tat hna lai ti lawng a bawhmi khi hei sisehlaw voi zeizat khi dah a sin ah thla kan hei cam hnga? Kan thlacamnak hi tah zeidah a hei lawh hnga? A si lo ah, Kan biakmi Pathian hi a tha tuk i, zeibantuk thil tha dah ka pek hna lai, an i nuamhnak le an i lawmhnak a si mi thil paoh cu ka pek dih hna lai a ti mi sisehlaw tah a sin ah hin kan thlacamnak hi zeidah a hei lawh ve hnga?

Pathian sining kan hngalhnak le kan thlacamnak hi aa pehtlai ngai ngai i kan hal ning le kan thlacam ning zong cu cung ah cun aa hgatmi a si. Tlangcung Cawnpiaknak ah khan kan Bawipa Jesuh Khrih nih thlacam a kan fial. Hi a kan fialmi thil kong vun thawnter le vun fehter nak caah Pathian sining le a hmanthlak zong kha a kan suai piak chih. Cucu Matthai 6 le 7:7-11 ah khan kan hmuh khawh.

(1) Pathian cu pumpak pakhat a si kannih pumpak pakhat cio i kan Pathian zong a si. “Vancung khua i a um mi kan pa” ti hi Jesuh nih a rak i thimmi, Pathian a auhnak min a si. Pathian cu khua a ruatmi, thil a hngalmi, duhnak a ngeimi, lawmh a hmang i ngeihchiat a hmangmi, bia a chim i rian a tuanmi, a kan daw i minung kan sin ah a Fapa in a hnung i langhmi a si (Hebrew 1:1-2). Johan 14:9 ah kan Bawipa Jesuh Khrih nih Filip kha “Nan sin ah saupi ka um ko cang, asinain na ka hngal rih lo maw, Filip? Keimah a ka hmutu poah nih cun ka Pa kha an hmuh ve ko, cu caah zeicahdah na Pa cu kan hmuhsak, na ka ti?” tiah bia a rak fianh. Cucaah cun kan biakmi Pathian hi kan pi pu, kan nu pa hna nih an rak ruah ning bantuk in aa phundangtukmi khuaruahhar thil lianngan, a si lo. A nungmi, pumpak pakhat a si. A dertukmi minung kan sining zong aa hrawm kho mi a si. Cucaah thlacam hi biachim sawhsawh men kha a si lo, kan sining dihlak kha kan sining aa hrawmmi Pathian hmai ka i kan bungh khi a si.

(2) Pathian cu zeitik caan poah ah ton khawhmi a si. Cu a si caah kan Bawipa Jesuh nih hal le kawl le kingh kha a kan fial. Minung le minung kan i herh tik ah voi zeizat khi dah manh lo ngai in le tonkhawhlo in kan um tawn hna? Voi zeizat khi dah kan telephone kan hmeh le kan ai a puan le kan thin a tawi tawn? Pathian cu kan herh tik caan poah ah ton khawh a si, kan caah aa manh zungzal. Kan chonh tik poah ah a kan ngeih piak zungzal, kaa manh deuh rih lo a kan ti bal lo. Cun kan sining kha a kan theihthiam i kan chimhmi kha thinlung dih lak in a kan ngeih piaktu asi.

(3) Pathian cu kan thlacamnak vialte a kan let khotu a si. Van le vawlei a sertu, a uktu le zeizong vialte cung ah nawl a ngeitu a si. Caan zong hi amah nih a thlahmi a si i tuanbia nih hin Pathian cu zungzal in timhtuah nak a rak ngeimi a si ti kha an langhter. Sihmanhsehlaw a sin ah thla a cammi minung nih kanmah lei kap in kan tuah awk a herh ve mi thil cu “lungthin tak le zumhnak fek he naih” hi a si. Cun “sual aa phuhrungmi kan lungthin le kan pum kha i thianh hmasa” a si (Hebru 10:19-22).

(4) Pathian cu kan thlacamnak kha lehduhnak thinlung a ngeimi a si. A cunglei Pathian sining phun thum hi caang 7 le caang 8 ah kan hmuh khawh i caang 9-11 ah cun tahchunhnak in a hun kan fianhmi kha kan hmuh khawh. Minung kan thatlonak le Pathan a thatnak, kan thatlo bu hmanh in thiltha kan tuah khawh ve nak le a thami kan Pathian chinchin nih kan hal a si ah cun zeibantuk thiltha dah a kan pek lai ti hi a si. Sihmanhsehlaw haltu a si mi nih kan nungning kha kan i zoh ta hmasa cu a herh ve. Siangpahrang David nih “Bawipa cu a kan hupphengtu le a sunglawimi kan siangpahrang a si, amah nih thluachuah a kan pek i vel le thangthatnak kan hmuh. A dingmi thil a tuahtu poah cu thil tha kha pe lo in a um hna lo” (Salm 84:11) tiah a hmuh tonmi chung in bia a rak chim.

“Thlacam cu mah le mah thazaang i peknak men a si” timi bia na rak theihbal i nangmah pumpak zong nih cu ti cun na rak ruah ve sual le thlacamnak caah caan pe kho lo tuk le i manh lo tuk in na rak um sual ah cun nihin ah hin thlacamnak a suallam kha rak ruat than ve law na zumhmi Pathian sining he hin rak pehtleih ter than ve tiah kan sawm. Kan bawipa Jesuh Khrih kha zankhuadei in thla a rak cam tawn. Pathian nih Khrihfa tuanbia ah khuaruahhar in a rak hmanmi Paul zong kha chun he zaan he thla a rak cam. John Wesley kha “zeiruang ah dah na riantuannak ah hin hi ti lawmmam in teinak na hmuh” tiah an rak hal i ka nu nih nikhat ah suimilam pahnih lengmang Pathian biachimhnak le thlacamnak in caan a kan hman pi ruangah a si” a rak ti tiah a kong kan relmi ah kan hmuh. Cun amah hrimhrim zong hi nikhat ah suimilam pahnih lengmang thla a rak cam ve. Kan Kawlram ah thwngtha a rak kan phorhtu zumhnak lei i kan pa Adoniram Judson zong kha a rian a rak tamtuk ko bu le lung rethei le pum rethei in a rak um ko bu ah nikhat ah suimilam pathum dan lengmang in thla a rak cam ti a si.

Thlacam hi duhmi le herhmi a um caah tuahmi rak a si lo. Zeicahtiah Pathian cu kan chim hlan in ka duhmi le kan herhmi a hngal dihtu a si. Pathian sin i thla kan cam hi Pathian kan zumh caah asi. Kan zumh ca tu ah thla kan camf a rak si. Thlacam cu Pathian sin ah lunglawmhnak langhter a si. Thangthatnak le upatnak pek a si. Pathian he i hawikomhnak chung i i hnim khi a si. Zumhnak ah a hram a sihmi thlacamnak cu ‘tuah tawnmi phung men a si’ timi chung khan ‘Pathian he i tonnak ah, sualphuannak le i thianhnak ah, cun rian ah aa biatakmi le aa pum pemi nun’ ah a kan hruaitu a si (Isaiah 6). Thlacam cu damnak le thlennak a si. Pathian duhnak a kan hngalh tertu, Pathian nawl zulh khawhnak thazaang a kan petu le Pathian sin a kan phak tertu a si. Thlacam cu kan herhmi thawnnak a kan petu a si.

Caan le rian nih an kan uk tuk, an kan tleih tuk ruang ah maw, a si loah thil dang dang kong ah maw thla a cam kholomi zumtu kan si sual ah cun nihin ah hin kan Biakmi Pathian kha thlacamnak in naih than hna u sih. Kan ngaih ah cun a kan naih ve lai. Cun zei he hmanh aa lo lomi Pathian a si caah zeihehmanh aa lo lomi daihnak, dawtnak, lawmhnak, cun kan herhmi thazaang le thildang vialte zong a kan pek ko lai.

(Thawngtha bia chim tu cung ah lawmhnak ngan pi kan nei)

Theihternak: May 16, 2010 ni CIM caan hmannak kan tarmi a si.

Hringtu Nu Dawtnak Thlum

CIM Caan hmannak (10th May, 2010)

(Sunghno Nu le Upat pek nak Ni)

Bawi Khrih chung ah Zumtu dihlak,

Thihnak in a tho tthan mi kan Bawipa Jesuh Khrih minin nan kut kan tlaih hna. Pathian Dawtnak, Velngeihnak le Daihnak cu nan dihlak cung ah hmun caan cin ko seh.

Exodus 20:12  "Nan nu le nan pa kha upat hna u, cu ti nan tuah ah cun, Bawipa nan Pathian nih an pek mi hna ram ah hin saupi nan um lai".

Phungthluk bia 23:25 "Na nu le na pa cu lawmhter hna, nangmah an hringtu cu lawm tein um seh."

Nihin cu Sunghno Nu le upat pek nak ni asi bang, hmunka kip ah Hringtu Nu le hna upat pek nak an nei cio hna. Nu le hna he hmunkhat ah caan hmang tti kho hna lo le, Sunghno nu le nih Nun pi ti lo mi zong kan um cio ttheu lai. CIM chungtel hna dihlak caah zei tuah ah dah a tthat bik lai tiah khua ka ruat lengmang, Nu le Dawtnak kong ka ruat tthan, a chim awk ka thiam hlei lo, "Dawtnak hi a rak ngan hringhran ko" ti ko lo cu. Kan ipumhnak ah, 'Nu' ti mi hi zeitin dah nan lungfian tiah bia an kan hal cio. Aleh awk zong kan thiam lo, 'Ka Nu' ti ko lo cu ka ti hna. Kan Nu le nih an kan dawtnak le zohkhenhnak upat pek nak ah atang lei hmanthlak te hi ka tar. 
 

Fa le hna caah Nunnak, thazaang, sining vialte a pe tu 'Nu' le vial te upat nak he.

Nihin Sunghno Nu le upat pek nak ni ah, Pu Zo Tum Hmung M.A(Harvard), nih 2003, May 10 lio ah a rak tial mi cabia hi kan za te ihrawm dingin kan sawm hna.

Hla ngaih ding 1. A Tribute to Mother  2. I am amazed

HRINGTU NU DAWTNAK THLUM

By Zo Tum Hmung

“Ka tuar nak hi ca in ka tial ton hnik ah ka tuar zat

in tial khawh lai lo ka ruah ah ka um ko. Biazai

tial thiam ning law ka tial ve cang hnga!”

Victor Biak Lian 

May 9, 2003--Cambridge, MA------Nu le dawtnak a thlum al zia cu vawleicung chawva sui le ngun in tah sisehlaw, vawleicung ah a rum bikmi, $40.7 billion a ngeimi William H. Gates a fa le pathum nih an kan tei dih hnga. Vawleicung nawlngeihnak in tah sisehlaw, President Bush a fanu pahnih nih an kan tei dih hnga. Hringtu Nu le dawtnak cu chawva in tah khawh a si lo; vawlei thil ti khawhnak zongin a sum tah khawh a si lo cu santlai  lo kan ca ko ah a ttha khun. Sertu Pathian thil serning hi lung hrin awk a um hrimhrim lo.

Nu le nih an kan dawtning cu Pu Victor Biak Lian a ttial bang, khedan in ttial zongah a tling kho lo, computer in ttial len zongah a tling kho lo. Ttial len zongah ttial khawh a si lomi nihhin a hmual a fah ter khun rua, ka ti.

Nu le dawtnak thlum ka ruat ton. Khuapi ah a ummi hna nak in khua te lei ah a tthangmi hna tuhmui le paiper he ni lin ruah sur lakah i din thiam loin ka fa pa ka fa nu sianginn kainak ah tiin heh tiah mit ku cim loin rian hrang an ttuan. Hi bantuk dawtnak thlum a tep  bal cangmi nihcun a chim cu chim lo ruah caan poah ahhin thin a kuai hnik ton. Lung hno a fawi. Ruat lo kar lak tein mithli a luang manh. Khuapi ah a tthang mi ca zongah zei tluk in aa dang hlei lai lo. Kan ram a har. Nun a har. Ngeih chunh mi vialte lawng hmanh a za lo; cheu khat caah cun leiba he fa nu fa pa zoh kan si.

Mah fak le dim zu ka ti hlah uh! 1985 hrawng a si ko rua, ka ti. Cu kong cu ka ttial lai. Falam Bible sianginn nih Cauk chuah a rak si. Cu ahcun cabia ka rak ttial. Ka ruat lengmang tikah Nu le dawtnak a fahning kong ka lungah a chuak. Cu caah Nawlbia Panganak tiin a tlangpi ka bunh. Kan Bible i, Nawlbia 5 cu Nu le dawtnak kong a si. Nu le upat ttihzah a herh ning kong a si. Hi hi Judah phung in aa thawk. Cun, Krifa chaan a vun phan tikah Roman Catholic le bang nihcun Jesuh hringtu Mary cu uar khun a si. Cu caah Krifa a si mi nih Nu le upat ttih zah a herhning hi Bible nih fiang tein a chim. Cu cauk cu Haka ah bia tak tein an zuar. A tu Haka Lungbiakinn ah Pastor a ttuan cuahmahmi Rev. Paul Tum Ceu nih na cabia ttialmi hi mi nih an duh ngaingai tiah a rak ka ti bal. Rev. Paul Tum Ceu cu mifak a hmang lo ka theih caah ka rak i lung si pah.

Cu tluk cun mi pakhat pahnih thinlung ah a cam kho ve ding tiang in cabia ka rak ttial. A si nain, ka ttialning in ka rak zulh lo hi ta ti cu kum 1997 lawnglawng ah ka fiang. America ka phan nak a kum a kum in  rel ding a si ve cang. A si nain ka Nu ka rak zoh lo. Zankhat cu Na NU a thi tiah an ka ti. Ka mang cu a si fon ttung lo, a zumh in ka zum kho lo.

1997 tiang hmanh ah hin Washington, DC ah kanmah Laitlai lei a phanmi hi kutdawng in rel khawh kan si. Falam le Tiddim kan unau hna he puai kan tuah poah ahhin Falam kan unau pa Pu Defense Lalawng nih a hodah U.S. a phaknak a sau bik kut thlir uh, a ti ton. Kanmah lei cu kut a ngei lomi kan lo ton.

Pu Lian Uk nih an kan um pi. Inn hlun nawn kan hlang. Cauk ah ttial lomi thinlung chiah dingmi phung pakhat kan khiah. Cu ahcun a phan tharmi an um poah ahcun kan innah kan um ter hna lai. Rian kan kawl piak hna lai. U.S. ah an um khawhnak lam kan dap piak hna lai. Rian an hmuh hlan chung poah um man le ei man kan la hna lai lo; har ah kan har tti hna lai; lawmh caan ah kan i lawmh tti hna lai; timi innchungkhar policy kan ngei. Cu ti policy dawh ngai kan ngeih caah kanmah nuam cun kan i nuam khim ngai ve ton. Cu lio ahcun na Nu a thi ti thong ka theih cu a si.

A um chun mi vialte an rak chuak dih. Thlacamnak kan ngei. Na nu kong cu vun kan chim tuah tiah pum uktu nih a ka ti.  Ka cahmi hna cu: 

keimah bantuk si hlah uh ka ti.

1914 ah America President Woodrow Wilson nih Mother’s Day hi official day ah a puan. A tu lio America ahcun fa le nih bia tak tein Nu upatnak caan ah an hmang lai. Ka nu na ka dawt caah ka lawm tiah America ram chung a ummi vialte fa le tam deuh  nihcun lawmh bia an chim lai.

Ka lung thli in kan Laimi cungah ka lawm ngaingaimi pakhat a um. Cu cu khua le ram caah heh tiah kan ttuan. Krifabuu caah kan ttuan. Ttepphel an kan zorh. A chuah hmanh an chuah ah kan ti. Mekazin an ti; tha pek ding a si kan ti. Khua lei kan nu le a si khawh chungin kan zoh hna. A tu tan ah pum pak in resolution tuah ka duh. Cu cu ka nu nikum nak in kan daw deuh lai.

Zumh awktlak le bochan awk tlak Lainu a si hnga dingmi zong nih Lainu taktak si ding in bia kan i kam a hau ve lai. Khua dang ram dang kan um tikah hin kan sining hi i bih tthan lengmang a herh ton.

Laiphung ah Lainu nih phun a ngei lo tiin hrilh fiah duh i kawih hram hram in kawih ahcun kawih  khawh a si ko hnga. A si nain zei tluk in mau le rua kawih in kawih len zong hmanh ah Lai pa a vat chung poah cu Lai miphun a si nak a tlau kho lo. Thlakhur chung a tlak ni cu chim hau lo a si. A si nain miphun dang a vat belte ahcun cu Ni le Thla, Suimilam caan thawk cun a miphun Lai miphun sinak kal tak hram aa thawk cang i, miphun dang sinak ah tipil a ing colh. Mithiang Paul bia i hlan ahcun miphun dang ah a piang thar ti ding a si hnga.

Laiphung ah Lai Nu nih Lai Pa a vat tik ahcun a vapa i a phun aa hrawm. Cu cu a phun ngeih lo ruang si loin a va phun aa hrawm caah a si deuh. Hi hi Laimi nih phung le lam kan ngeihmi ah vawlei chung miphun dang he kan i lawh lonak aa dawh hringhrannak pangpar dawh pakhat a si. Cu caah Lainu nih Laipa a vat chung poah cu phun a ngei zung zal. A phun a tlau kho lo. A fa le tiang a nung.

Khat lei in Lainu nih miphun dang vat cu va le tu kha Laimi phun lei ah merh khawh kan i zuam lai timi bia zong a um kho ve hoi. Hi bia hi cu van san bia ti ding a si. Mah le lung hna ngamnak bia sawhsawh a si. Fak deuh in chim ahcun mah le mah i hlen a si. Cu caah Lainu caah cun Lai pa a ttha bik. Laipa ca zongah Lainu a ttha bik. Lai Seminar #3nak Washington DC ah Lai nu hna nih Nu kong an ceih. Cu ahcun Lai pa caah Lai nu kan ttha bik tiah bia an chah. Cu cu bia a si kan ti cio. A lung a dong pah cangmi ca zongah ruahchannak a um tthan.

Hringtu nu a si rih lomi Lai nu vialte zong nih Lainu dik tak si zungzal dingin Pathian nih um pi hram hna seh! A kan dawtu kan nu le cungah Pathian thluachuah tlung hram seh!  Nu a ngei vialte hna, keimah bantuk cu si hlah uh.xxxxxx

(Mah ca hi Rungcin Biathang, 2003 Biangreithlep 10 i thlah mi Rungcin Cabia a si)

Theihternak: May 9, 2010 ni CIM caan hmannak kan tarmi a si.