Biaknak-Hmurka

Sal an silo Fimchimtu saya/mah an si

2012-01-31T16:01:00.004-05:00

Nihin ah ka hawinu State dang a ummi he kan i chawn. Bia a ka ruahmi tampi lak ah an khua ah pastor an rak lak lio ah laimi kanpa bik Rev.Dr. S. Hre Kio nih a chim tiah a ka chimhmi te hi carel tu hna dih lak ka sia nan herh ve caah le Pathian rian a tuantu kan pastor te cungah kan lungput dingning zong a si ko tiah ka ruah caah ka vun tial nak a si. Dr. Hre Kio nih a chim a timi cu;

American ramah cun kan pastor te hi kan lakmi hna an si ti phunin duh poah fial ding ah mipi nih kan ruah tawn. Pastor te cu kan duh poah kan fial hna dingmi kan sal an si lo. Pathian ram kauhnak caah rian a tuan dingmi Pathian sal le tu an si i kannih nih cun fim a kan chimtu, a kan cawnpiaktu saya/mah tiah kan hmuh khawh hna le kan u pat hna a hau a ti. Cuti kan u pat hna lawnglawng ah Khrihfabu zong a thangcho lai i hmaiah a kal kho lai tiah a ti, tiah a ka chimh.

Mah hi Dr. S. Hre Kio chimmi hi thil te tuai te a lo ngai nain kan lungput hi kan pastor te cungah zei tluk indah a biapit timi cu a langh ter. Kan umnak cio ah teh kan pastor te hi Pathian sal an si tiah saya bantuk in maw kan hmuh hna asilo ah kan sal an si tiin dah mah duh poah fial ding ah kan ruah hna. Laimi tampi cu kan pastor te santlaih lonak, tlamtlin lonak chim ah kan kaa a thaw ngai nain kan pastor te nih zeidah an herh i zeitin dah an khuasak ning a si titu cu a zoh piak duh bal lo mi kan si tawn. Har ngaiin kan chiah fawn hna. Kan herhmi kan chimh poah ah kan bawm kho seh ti kan duh fawn. Cun appointment kan ngeih mi vial te hi kan kal pi dih seh law ti kan duh fawn. Minung 30/40 hrawng a si mi member caah cun a si kho men ko lai nain chungkhar a tam i member a tam cang mi Khrihfabu caah cun pastor pakhat nih a za pi tein a tuah khawh ding ti hi cu minung cio kan si caah kan si ning cio i zoh sih law a si kho lo mi a si.

Cun phone an tlai duh lo tiah kan buai ngaingai tawn. Minung lak ah minung a si ve mi kan pastor te zong hi a caancaan ah chungkhar kong ah relrem lonak an ngei kho, cun a caancaan ah meeting a kai tawn mi zong an si. Zung an um lio zong a si kho mi a si. A ngaingai tiah cun kan pastor te hi exchange zungah a tuan mi an si lo. Phone call poah poah hi tlai dih hna seh law rawlei caan hmanh a ngei lo ding an si.

Kan pastor hi kan dawt lo ruangah kan cungah a vuivai lo men lai, dai tein a um ko men lai nain bia a kan ceih te tu ding cu Pathian a si ko. Pathian nih chiti a rak thuh mi a fa le hi a ven hrimhrim hna ti cu Bible nih fiang tein a kan chimh. Cucaah pastor santlaih lonak vah pi khawh hi thawn ah ruah ding a si lo i kan uar ding zong a si fawn lo. Pathian biaceih nak tu kan cungah a tlun sual nak hnga lo kan i ralrin awk a si deuh. Cun kan mah mipi lei kan tlamtlin lonak zong hi i zoh pah ve hna u sih. Angaingai ti ah cun Bawipa nih chiti a thuh i a ven mi hna a tu khal ah a chiah mi hna hi kan sal an si lo i kan saya/mah te tu an si deuh.

Thil kan Hmuhning

2012-01-24T17:07:00.006-05:00

Laimi tampi cu thilhmuh zia kan thiam ngaingai. Voikhat cu dawr ah kan kal i ka hawi le he aa dawh ngaimi nu a rak i chok len ve mi kha kan hmuh. A dawh bak tiah kan zoh len lio ah kan hawi pakhat nih ka dua le hna a ke a ngan tuk a ti. Kan zoh i a ke cu a ngan in kan hmuh dih taktak. Cucaah aa dawh bak ko nain a ke a ngan deuh tiah remark kan chiah.

Mah nu kha a tak pum ah aa dawh lonak kan hmuh khawh mi cu pakhat te lawnglawng a si. A dang vial te aa dawh lo nak a um lo. Asinain kan thinlung chungah aa dawh mi 99 nakin aa dawh lonak 1 te kha kan hmuh khawh deuh. Khuaruah har taktak cu kan si ko.

Laimi hi lairam i kan rak um lio tein luat tein bia kan chim khawhnak hmun hi biaknak lawnglawng ah a si. Cunihcun a kan lem pah rua ka ti, ram thangcho kan phak hnu zong ah kan riantuan nak company i kan boss te an that lo ngai ko zong ah kan zei a poi lo, chimrel phungah kan ruat lo in dai tein kan cung i an sualnak vial te kan i in khawh. Asinain biaknak lei kan hruaitu pawl cu sawiding lawngte kan kawl hna i biaknak lei ah buainak chuah pi lawng te kan duh. Mah ral veng hmanh Mirang holh a thiam lo mi pawl zong kan nihlawh te a vun that pah ah cun mi zei rel lo in um kan hmang. A ngaingai tiah cun ningzak ngai ding kan si. Kanmah tein kan mah chung kong kau hmanh kan i tawl rel kho maw tiah ai tawl rel kho mi kan um fawn lo. Kan biaknak hruaitu pawl hi sumphomh in an um lo kar ah kan phomh tung hna nain an mah bomhnak lo in le kan si kho fawn lo. Kan zia hi kan thinh lo ahcun buaibai nak a chuak chin lengmang rih ko lai. Laimi nih hin kan biakmi kan Pathian kan tih lo tuk ruangah maw a si hnga a si lo ah biaknak lei ah buaibai nak chuah pi khawh hi thawn ah kan rel caah maw a si hnga kan buai zungzal ko. Minung kan tam deuh poh le i then ding hi a phung a si rua tiah kan ruah.

Hi thil vial te kan ton tawn mi kong ruah tik ah ngaihchia ngai kan si. A ruangbik a si ko mi cu thil kan hmuh ning ruangah an si kan ti khawh hna. Aa dawhnak tampi aummi lak ah aa dawh lo nak bik, a chiatnak bik a hmemi te char le thlir kan hman tawn mi nih hin kan biaknak zong a dam ter kho lo. Cucaah kan thil hmuh ning kan thlen a hau cang. Aa dawhnak, a thatnak a tampi mi tu kha hmu cang u sih law aa dawhlonak, a chiatnak a hmete kha hmuh lo i zuam cang hna u sih. Cu thinlung nih cun ram le miphun, Khrihfabu zong a dam ter i hmailei ah thawng deuh in a kan kal ter khawh deuh lai.

Kan Khua Christmas

2011-12-26T13:59:00.005-05:00

Kan nih khua hi Pathian thluachuah a dong ngai mi kan si US um laimi lak ah. Inn thar mi tampi nih an kan cawk piak. Tutan Christmas zong hi inn luh pah he tiah inn bing nih kan Khrihfabu Christmas an kan don piak. Kum sau a um cang mi zong nih mah bantuk hin snow a tla bal lo an ti. Zarhte ni khan snow biatak ten a tla ciammam i a kik tuk hringhren. Mah lak ah cun kan pa le pawl cu sathah ah an kal hna i kik lak ah Bawipa thangthat nak caah heh tiah an cawl cang hna. Snow a um tik ah hin Christmas thinlung a lang khun rua tiah ka ruah.

Tukum cu kan i nuam tuk hringhren hna. Inntek tenih an thinlung, an ngeihchiah siangngai in an kan on piak lawng si lo in mipi hrimhrim kan tur cawl a tha hringhren ko. November lio tein inn tek pa nih zukneng sa a rak i khon cia. Cu lawng hmanh si loin caw ngan taktak pakhat le vok 2 an thah chap rih. Zing thaithawh in chunchaw, zanriah tiang kan zapi an kan dangh. Zukneng sa kan vun ei ko hi kai lung si bik rua ka ti. Dinei lei ah ti le rawl a chuang mi hna zong hi restaurant i rian a tuan mi lawng te nih an chuan mi a si caah khuaruah har bak in a thaw. Inn tek te inn ah dineinak tuah lo in an inn pawng i a ummi kan Khrihfabu ah hruaitu u pa a si mi tein ah din ei nak kan tuah. Kan tam ngai nain a ho kan ca poah ah thutden, cabuai an kan timh tuah piak khawh dih. Cu ko cu khuaruah har taktak a si ka ti. Rawl a thawt lawng si lo in thut umnak sia zong a rem ngai caah din ei nak kongah cun special bak a si.

Zingka pumhnak cu 11 in thok ding ti a si nain kan nih khua theu cu 11:30 lawng ah kan thok khawh. Inntek tenih request an tuah bantuk in inn tek tein ah kan i pum. Suite le necktie he a ra mi pa pawl cu an lo pah ve ko rua dah ka ti tu kha. Tuangah pher phah i to dih a si caah ai zum deuh mi le bang cu ka thil a hnawm sual lai tiah khua tuak ngai dawh an si. Hlasak zong a tam ngaingai, solo 2, duet 2, groupsong 5 bak a um. Nain an zapi tein an thiam dih. Pakhat nak pek ding si seh law a thim an har men hnga ka ti. Kum 50 cung u pa kan ngeih mi hna minung 3 zong u patnak laksawng te pek an si. Cu ko cu lunghmuih a um ngaingai tiah ka hmuh. Kan thawngtha chim tu kan pastor zong ai biatak ngai te, snow tlak lio pi a sinain a thlan he heh tiah a thuat ve ko. Kan Chairman pa nih le cu maw ka duh lai tiah mi pakhat caan hman dih poh ah sermon tawi he sermon sau he a thuat ve hoi........ka pawng um mi pawl zong ..hui..ha...hui....ha a rak ti pah mi an tlawm lo tu kha. Pathian thangthat nak program cu nuam taktak in nazi 3 leng kan hman.

A tu cu zan social kong kan chim ta rih lai. Debate zong kan ngei i minung 4 nih caan zei maw zat an hman. Nain debate a thawtnak tiang bel an kan kal pi kho deuh lo capo saih biachim deuh khi a lo kan ti lai cu. Mah dih cun nubu, Mino, u pa hna nih an talent cio an vun chuah ciammam i khuaruah har an si. Item an chuah pi mi cio hi a tha taktak. An tuahmi hi capo an lo nain nunchim tu thawngtha lawng te an si dih. Kan capo chim thiam ngai mi kan nau pa zong a bawngbi zong hlomh manh lo bak in a thuat ve. A co po hi a thiamhlim, za pi a kan nomh ter khawh fawn. Khuaruah har a si ko. Pakhat te nih chuak taktak a si fawn mi cu mirang holh a thiam bak lo i a thei bak fawn lo mi kan nau pa pakhat nih mirang a kan tel pi mi kan hawi le pawl sinah lomhnak bia achim kha a si. Kan paw a fak dih, kan mitthli zong a tla dih kan nih nak ah a um awk kan thiam loh.

Tukum kan khua Christmas cu US Christmas a lo lo an ti cio. Laitlang lei Christmas hman tein kan hman. A ri le a buai mi an um lo. Mino zong zoh dawh te le thianghlim tein an cawl cang dih hna. Zoh a dawh ngaingai ko. Thawngthabia kan theih mi hna zong kan nunnak cio ah sullam a ngeimi le hmual a ngei mi lawng te an si dih. Khrihfabu caah siseh mipi caah siseh hlawknak tampi a chuah pi hrimhrim lai tiah zumhnak ka ngei ko.

Christmas Caan

2011-12-20T14:02:00.004-05:00

Christmas caan hi thinlung aa nuamh ngai ding caan a si nain thinlung re a theih ngai caan zong a si tiah chim ning law ka palh lai lo dah ka ti. Zei ruangah tiah cun herh mi a tam, duh mi a tam, khat lei in thawh le bur a si, chungkhar herh pang cawk duh le a si fawn. Ramleng um pawl le bang cu santlaih ah tlaihlo zong ah lailei ummi hawi an hngar tuk lai ti a si i a si khawh chung in neihchun tete zong kha chungkhat sa hlawh kuat cio a si. Kan mah chung bantuk in tak ro bakin Christmas caan ah a thu mi kan tam men lai tiah ka ruah. Hawikom tete zong card kuat duh zong ah thinlung lawng nih a thieh i tuah ser nak nih a zul kho ti lo. Kan fa le zei thei lo cu chim awk a um lo an lung a fim deuh cun thilri duh herh hauh an hmang cang fawn. Tuah piak khawh lo ah le zang an fak tuah piak ding ah le thazang nih a celh fawn tung lo. Hawi an hngar tuk lai ti le phan a um fawn. Zei a si zong ah Christmas thla cu nomhnak he lung retheih nak he aa thuan mi thla a si tiah tak sa lei cun chim u sih law kan palh lai lo tiah ka ruah.

Bawipa Jesuh Khrih hi vawlei ah a rak rat channak tu hi ruat hna u sih law a puai rumro ah khan buai ti hna hlah u sih. Bawipa nih a rat hnawh chan cu nangmah le keimah khamh awk ah a nau ta bik mi hmun i thim in hi vawlei ah a rak rat hi a si ko. Kan pawngkam ah kan lungthin kan chiah ah cun lungretheih nak lawng te si ko hmanh sehlaw Bawipa ah kan lungthin chia hna u sih. Cun kan Christmas tuah ning zong hi sifak bik in mi rum bik tiang i lomh khawhnak puai, Christmas si seh law ti hi saduhthah ngai zong a si ko. Christmas ni hna hi kan rumnak, lianhngan nak kan langh ter caan hna ah kan hman sual ah cun Khrihfabu chungah sifak santlai lo mi hna caah ngeihchiat nak ni ah a cang sual ko hnga. Kan program zong ah hin mizapi a huap kho mi program deuh ngei kho hna u sih law kan zaapi tein pakhat hmanh bau lo in kan caah a chuak mi Jesuh Khrih chuah cam hi lunglawm tein dong cio hna u sih.

Christmas caan cu kan lungre a theih caan tu si lo in kan thilrit kan thumh caan le kan i lomh caan, Jesuh Khrih he kan i ton caan tu si hram seh tihi ka saduh thah a si.

Sweet December

2011-12-02T15:26:00.004-05:00

Dawtmi careltu vial te hna a thlum mi December thla ah damte in a kan phak tertu Bawipa min kan thangthat i December thlum nih a chuahpi mi daihnak, hnangamnak le lunglawmhnak vialte nan cungah um ko seh tiah nan kut kan tlaih hna.

Bawipa Jesuh chuah caan kha na mitthlam ah vun cuanter hmanh. Cawrawl einak kuang chungah nauta te in misual nangmah le keimah tlanh awk ah a rak chuakmi naute kha nang le kei bantuk in ihphah thatha le puan lumlum ah an rak thlim lo. Cawrawl einak kuang te ah an rak thlimmi naute tu a rak si.

Na lungpuamnak, naa uahnak le keimah timi minung leiin lungpuamnak lungthin na ngeihmi vialte na thumh dih hnu lawngah naute Jesuh na sinah a chuak kho lai. Naute chuahnak dingah kan lungthin timtuah cio hna usih law naute cu dawtnak le tangdor tein rak dong cio hna usih.

A thlummi December lawmhnak nan cungah um cio ko seh.

Sweet December and Merry Christmas

Jesuh Dawtnak Kha Ruat Than Hmanh

2011-11-30T14:50:00.002-05:00

Nu le Pa nih Fa le cungah tuanvo

2011-11-07T22:36:00.004-05:00

Kan hnuzarh, nithum ni cu rian ka tuannak ah internet ka vun on cu a hot ngai mi thawngpang an tar mi ka hmuh. Ka rel i ka lau tuk ve. American ram bantuk hngakchia tinvo a upat mi ramah fa le cu ti a vua mi nu le pa an um cu khuaruah har taktak a si. Texas State, Aransas khua ah biaceih bawi a tuan mi William Adams nih a fanu a tai somh in a tuk i a vuaknak kong a si. A nu nih a tai somh cu a chuh ve i a fanu cu a vun vuak chap verih. Ka khuaruah a har ko. Zoh ngam lei khi a si lo. Saphaw bak in tuah mi taisomh in an fa nu te cu tap lengmang in an tuk lio khi a si.

A ruang cu internet ah an tar mi hla pawl kha upadi ning si lo in an fa nu nih download a tuah ruangah a si. An vuak lengmang tawn ruangah a fanu nih an khan ah camera a thli ten a rak chiah i mi zapi theih in internet ah 2004 lio ah an rak vuaknak kong cu youtube ah a vun tar tik ah mi tampi cu khuaruah har in an um cio ko. A pa le micheu khat nih cun a fanu nun a chimhnak a si caah a pa hi a palh lo an ti nain mi tampi ve nih an duh lo nak an langhter i a cheu lam ah an au, a cheu nih internet in an duh lo nak an chim phuan ve.

Hi thil hi laimi kan ca zongah fimchimtu a si ko tiah ka ruah. Laitlang kan rak um lio tein fa le sik le vuak hi zei ah kan rel lo. Laimi nih cun a phungah kan ruah. An sual ruangah kan sik vuak hna a si ah cun a kong tha ten kan chimh hna awk a si. Cheukhat nu le pa hna cu rian kan tuannak ah kan hawi le he kan lung aa nomh lo deuh tik ah kan tinin kan thinhun nak kan fale cungah kan chuan dih. Zei an tuah hmanh ah a tha ah kan hmuh piak ti hna lo. Cucu thil poi ngai a si.

Kan hawinu mirang nu pakhat nih voikhat cu rawl ei a kan auh i an inn ah cun kan kal. A fapa le a nu pi le a fa le 2 zong an um ve. Hngakchia kan ti cu u pa nu hi kum 3 hrawng a si i aa tuai siling pi a si. A nu nih a sik tik ah zeiruangah dah kan sik na thei maw tiah bia a hal ta zungzal. Thei hlah a ti ah cun a siknak a ruang kha fiang ten a chimh. Cawn awk tlak taktak an si tiah ka ruah.

Ramtha ah kan um tik ah kan duh zong duh lo zongah internet cu inn chungkhar ah chiah lo awk tha lo tluk a si. Thiltha tampi cawnawk a um bantuk in thil thalo tampi zong a um fawn. Cucaah internet hman ter dan hrimhrim hi kan fa le kan thiam ter hna lo ah cun a poi ngai ding a si. Nun caan ziaza thalo inn chungah kan cawnpiak hna bantuk a si ko lai. A cheukhat nu le pa ve nih hngakchia zoh an har kan ti i internet kan piah piak hna i cu ti cun chunnitlak kan zohter salam hna. An mit zong nga dihlak in kan tuah hna. Kan fa le an hmailei kum 5 chung hmanh khi kan hmu kho lo. Sianginn kai an cut hlan in mitbenh benh a hau ding hngakchia an tam ko.

Cucaah hmailei ah hi biaceih bawipa William Adams le a fanu an sining hi kan ca cio ah fimchimtu si hram seh ti ka duh. Pathian nih fa le hi thluachuah a kan pek tikah rian tampi zong a kan khinh chih ti zong hi kan philh lo awk a si. A hrin le rawl pek tiang lawng hin a za hrimhrim lo. Taksa, thlarau le thinlung ruang tein an than khawh nak hnga nu le pa nih dawtnak he then ter hna u sih. Kan mah hmanh nih kan duh lo mi le kan huam lo mi cu kan fa le zong nih an duh awk a si lo ti zong kha philh hna hlah u sih. Nu le pa ah Bawipa nih a kan ser tik ah hin rian nganpi pek chih kan si zia hi philh hna hlah u sih. Nu le pa nih kan tuah mi thil hi fa le nih an philh khawh lo mi ngaihchiatnak hna a si sual ah cun ngeihchia taktak kan si lai. Cucaah Bawipa nih thluachuah fanu fapa rosung a kan pek tik ah a thluachuah lawng hi a si lo tuanvo nganpi pekchih kan si ti hi philh hrimhrim hlah u sih.

Hello God by Dolly Parton

2011-10-14T11:18:00.000-04:00

Tuni cu ka thawh in Lai Forum email ka rel hna. Pu Ceu Uk Thang nih Dolly Parton sakmi Hello God timi hla hi caan nan ngeih ahcun rak ngai cio te u, tiah a ti. Hi hla hi ka uar ngaingai mi, ka ngaih tawn i, khua tampi a ka ruahtertu a si. Cun Pu Ceu Hlun nih Lai in dawh ngai in a lehmi zong a vun kan kuat chih. Rak ngai ve hmanh.

Hello God (A lettu: Pu Ceu Hlun)
Maw Pathian, na um maw?Kan bia na thei maw?
Kan thlacam na ngai maw ngai lo dah?
In hal rih usi law na kan bawm ti hnga maw?

Maw, Bawipa,
Vawlei hi aa saam dih cang,
Kan remh kho ti lai maw? Caan a um ti maw?
Huat le rorum an karh.
Mah zawn lawng kan iruat.
Neek kan ngei, kan mit a caw.
Nangmah min in kan itthua,
Nangmah ttanh ah kan ithat.

Maw Bawipa,
Micheu hi midang nakin na daw deuh hna maw?
Kan lung a fiang ti lo hih!
Duhthimnak na kan pek mi zong,
Apingpalo ah kan hman dih cang.
Minung nun in kan nung ti lo,
Na Dawtnak kan herh hringhran ko.

Maw Bawipa,
Dawtnak thar na kan pe kho hnga maw,
Kan palh cia belhthuamh nak ah.
Kan irelh lo, nolh tthan kan duh,
Caan voi khat tal na kan pe kho ti hnga maw?
Kan ton cang i kan hngalh cang,
Bawipa, mahti hin cun kan zohsawh sawh hlah,
Cuhlan tawn nakin a poi cang.

Maw Bawipa, kan in herh ngaingai,
Nangmah lo cun kan si kho ti lo,
Bawipa, kan in bochan,
Min a um kho mi tling in kan chim,
Bawipa, kan ngaithiam ko,
Zei kan tuah ti kan hngal lo.
Bawipa, voi khat tal cun caan kan awnh rih,
Kan irelh rih lo, kan thok tthan lai.

Pu Pa Ro Sung

2011-10-09T00:44:00.002-04:00

Hung Ka Hmang

2011-09-30T18:01:00.001-04:00

June thla in Biaknak-Hmurka ah ca kan tial kho ti lo. Catar nan ngol lai maw, nan pehte ko lai dah tiin siaherhnak he ca a kan kuatu zong nan um. Nan catar mi pawl kan rel tawn tiin thazaang a kan petu zong nan um hna i, kan i lawm tuk hringhran.

Ca kan tar khawhlonak aruang cu kanmah santlaihlo a si. Ca hi tial loin saupi um ahcun tial ding zong kan hngal lo, tial duhnak thinlung zong a tlau deuhdeuh. Catial deuh le rel deuh ah tial ding hngalh deuh le thil theih deuh a si. Ca kan tial lo tikah asiloah ca kan rel lo tikah kanmah kan sung.

Santlaihlonak kan ngeihmi pinah Lai Rawn a si ah, keimah ka si ah kan i manh lo ngai ve. Cucu kan tei khawh lo caah a si chih. Lai Rawn cu a umnak in a chungkhar he state dang ah an i thial i, cu nih cun internet hmai ah thu kho loin a tuah.

An pa nih an thil a phorh lio :)

Keimah belte internet hmai ah ka thu kho nain ka internet a nuar tuk i, blog post ding tiangin caan ka pe kho lo. Cu pinah ka sianginn ca nih a ka tei fawn. Cun ka umnak khua ah Laimi kan karh deuh i, an sinah zarhfatin i tel a si. Cun pawcawmnak ah riantuan chih a hau fawn. Chim ahcun chim ding cu an umpah len rih.

Chim tlak lemlo tete nih cun a kan tlaih i, catial loin sau ngai kan um. Kan website a kan leng tawntu nan zapi cungah kan i lawm.

Tuzarh thawk cun zarhkhat ah voikhat hnih tal cu tar khawh kan i zuam cang lai i, kan leng lengmang u, tiah kan sawm hna. A tanglei Saya Ceu Bik nih a phuah i, a far Zingzing nih a sakmi hi a tha ngaingai. Na ngaih bal cang lai nain, ngai than hmanh, a tha bak na ti ko lai.

Zumtu Dihlak Tlangbawi Kan si (Priesthood of all Believer)

2011-06-06T13:29:00.006-04:00

Baptist tlaihtleng (6/7) chungah Zumtu poh (dihlak) tlangbawi kan si ti mi hi aa tel mi a si. Cucu Baptist le Khrihfabu dang a hleiin Roman Catholic kan i dan biknak zong a si ko tiah ka ruah. Hi kong kan chim tikah Martin Luther nih remhnak a rak tuah lio i Khrihfabu an tuanbia kha philh awk a tha lo. A tawifian nak in tial ah cun zumtu hna nih Pathian an zumh ko bu zong ah tlangbawi riantuan piaknak a herh tiah an rak ti i Pathian le minung karlak ah pehtlaih piaktu (tuchan holh cun pastor kan ti hna lai cu) an rak um. Biakamhlun chan zongah mah bantuk cun Pathian rak biak a si. A sinain caan a hung rauh tik ah pehtlaih piaktu pawl nih Pathian tuanvo dengdeng an vun tuan caah a dongh nak ah cun Martin Luther nih a rak doh i midang zong nih an vun doh hna i Khrihfabu dang tete kan hung umnak kha a rak si. Tutan ah mah lio i thil sining tuanbia kha focus ka timh mi si lo in Laimi a kan buaiter tu thil pakhat te tial ka duh mi tu hi ka focus deuh lai.

Zumtu dihlak tlangbawi kan si, timi tlaihtleng hi laimi kan thinlung chungah aa fiang lo mi kan lo. Laitlang ka um lio tein cawnpiak nak tete an ka sawm caan ah cun ka chim pah tawn. Kan i fiang rua lo ti ka ruahnak cu zumtu dih lak nih tlangbawi rian tuan kan i timh mi zawn ah hin a si. Pathian he pumpak i pehtlaih nak ah Pathian le kan mah kar lak ah dawnkhan tu um lo in kan mah tein kan Pathian kan pehtlaih khawh ti tu hi a kal pi mi a si deuh nain laimi tam nawn te nih cun zumtu kan si pohpoh ah cun Bible leiah cawnnak a ngei mi Pastor hna bantuk in thawngtha bia chim phuan kan i tim dih i hihi thil poi ngai ah ka chiah.

Kan zumhnak le kan tuanvo kan thlei dang thiam deuh lo in ka thei. Hi tlaihtleng nih a chim duh mi cu zumhnak kongah a si i office kong a si lo. Pastor nih a rian cu a tuan ve ko lai i kan mah zong kan si khawh tawk in Pathian nih a kan pek mi kan mah rian cio te a tuan ding kan si ko. Asinain laimi Khrihfa tampi cu thawngthabia chim kan i tim dih. Kan chim khawh ko cu teh zei dah a poi kan ti lai a si ko...a zei ti poh i hei chim ah cun kan chim khawh dih men ko lai nain kan riantuan tu kan pastor te an office cu kan chuh hna awk a si lo.

Free Evangelist timi pawl idea zong hi zumtu dihlak tlangbawi kan si timi (misinterpretation) fianter sualnak in a chuakmi a si ko tiah kei cu ka ruah. Thawngtha bia phuangtu a si ahcun thlahtu (mother Church/ Association/Agency) a ngeih hrimhrim awk a si. Thlahtu ngei tung lo i mah duh poh i thawngtha chim a vak mi cu tangka kawl mi kan ti hna zongah kan palh lem lai lo dah ka ti. Khrihfabu cio zong lungfim caan a cu cang. Thlahtu a ngei lo mi, mah duh in a vak mi free Evangelist pawl hi hman tuk lo ah an tha. Association nih, Church nih, Convention nih Evangelist an kan chiah piak ko ah cun thawngtha bia chimphuan nak kong he pehtlai in an mah pawl tu cu tuanvo pek le sawm deuh ah a tha hnga. Thil hi a ning cang deuh i kan kal pi lo ahcun a buai mi thil neh hnu ah a chuah theu tawn caah Khrihfabu ah thawngtha bia chim fial tik hmanh ah hin i ral rin ngaingai a hau.

Baptist nih zumtu dihlak tlangbawi kan si a ti tik ah zumtu dihlak nih thawngtha kan chim lai free evangelist ah kan vak dih lai ti nak a si hrimhrim lo. Zumtu pohpoh nih Pathian cu dawnkhan tu um lo in luat tein kan biak khawh i a mah sinah thla kan cam kho tinak deuh a si. Pastor rian va chawn ding khi cu a si lo.

Sertu Pathian le Sermi Minung

2011-06-01T17:33:00.006-04:00

Romans 1:19-20a Minung cu Pathian kong hngalh khawh a simi thil hna kha Pathian hrimhrim nih fiang tein a hmuhsak ko hna nain an hmu duh lo, cucaah dan a tat hna. Vawlei a ser hramthawkte khan Pathian nih cun, hmuh khawh a si lomi a sining, zungzal hmunmi a Thawnnak le a Pathian sinak kha, fiang tein a langhter ko.

Ruahdeuh dingah ka duhmi cu Pathian kong hngalh khawh a si mi, hmuh khawh a si lo mi a sining timi hi a si. Hi cathiang nih a langhter mi hi sullam a nei tuk ka ti. Pathian kong hi minung caah hngalh khawh a si nak tiang ri a ngei mi a si. Cun a tanglei ah hmuh khawh a si lomi a sining zong a um rih fawn. Caantam pi ah cucu serchom mi minung hna nih kan i fiang tawn lo. Cucaah Pathian nih a tuanding mi a rian hi minung nih tuan piak kan timh tawn i kan rian a si lo mi ah kan buai lengmang tawn. Pathian caah a mah rian cu chia ko hna u sih law minung nih kanmah rian te tuan ko hna u sih.

Kan caah buainak a chuak tawnmi cu hngalh dih khawh le theih dih khawh a si lo mi Pathian hi theih hngalh dih kan i timh tawn tik ah hin a si. Pathian caah calendar zong serpiak a hau lo. Cucu minung hna nih kan tuah piak tawn. A donghnak ah kan mah lila kan buai i harnak kan i pethan. Cathiang chungah hi tihin kan hmuh:

Matthai 24:36 Asinain, cu ni le cu caan cu zeitik ah dah a si lai, ti kha ahohmanh nih an hngal lo; vancung mi zong nih an hngal lo, Fapa zong nih a hngal hlei lo, Pa lawnglawng nih a hngalh.

Marka 13: 32-33 “Sihmanhsehlaw cu ni le suimilam caan cu ahohmanh nih an hngal lo, vancung i a ummi vanmi zong nih an hngal lo, Fapa zong nih ka hngal lo, Pa lawnglawng nih a hngalh. Cu caan cu zeitik ah a si lai kha nan hngalh lo caah i ralring te le fimhring tein um ko u."

Vawilei cung Khrihfa zeimaw zat nih an i buaipi mi le laimi Khrihfa cheukhat zong a kan tuaitam ngaitu cawnpiak nak phundang a hungchuak ciammam i caan donghnak kong rumro ah Khrihfa cheukhat cu kan buai hna. May 21, 2011 ni cu Bawi Jesuh Khrih a ra than lai i caan a dong lai ti a si. Hi bantuk cawnpiak nak nih hin hlanlio kan pa le chan zongah laitlang khua te lei ah cei tuk in a rak den hna i fa le zong sianginn kai ter duh ti lo in an ngeihmi satil arva hna zong cawimawi nak ah an rak hman dih hna i rian zong tuan ti lo in an rak um hna. A phichuak cu dinei awk an rak ngei ti hna lo cun a hmaikum ah cun harsa taktak in an rak um, tihi kan pa le nih tuanbia bang an rak kan chimh bal mi a si. Mah lio hrawngah a rak um ve mi kan pa le zong cheukhat cu pumsa in an kan nun pi rih.

Kan hnu nai te zong ah May 21, 2011 ah Bawipa a tum lai caan a dong lai tiah cawnpiak nak hman lo a chuak than. An cawnpiak nak ah cherhchan an lak mi cheukhat kan zoh hna lai; Pakhat nak cu Genesis 7:4 ah an bunh. Ni sarih chungah vawlei cungah hin ruah ni sawm li le zan sawmli ka surter lai i ka sermi thil nung vialte cu hrawh an si dih lai tiah a ti. Pathian nih Noah sinah a rak chimmi a si. Ni sarih nih a chim duhmi cu ni sarih le kum thong sarih a si tiah Bible cu an mah duh in an hrihfiah. Noah chan tilian a rak tlun kha B.C 4990 ah a rak si an ti. BC 4990 cun kum 7000 a rauh caan cu an tuak tikah 2011 a si an ti. Salm cauk chung ah Pathian caah cun nikhat cu kum thongkhat he aa tluk kum thongkaht zong cu nikhat he aa tluk ko ti mi he khan an peh tonh i 2011 kumah Bawi Pa a ra than lai tiah an au pi.

Pahnih nak an chimmi cu Bawi Zisuh Khrih an thah ni le May 21, 2011 kar lak kha an pehtonh than i an tuak tiah cu karlak cu ni 722500 a um ti a si. Mah number pawl cu 5x10x17x5x10x17 tiah an tuak. Number 5 cu tlanhnak ti sullam a si an ti. Number 10 cu tlamtlin nak number a si i number 17 nih Vancung timi sullam a ngei an ti. Cucaah May 21, 2011 ah cun Pathian khamhnak a tlinnak ni le Pathian nih thianghlim lor nak ni a si lai tiah an rak tuak. Cu nih cun khua tuaktan kho deuh ve lo mi laimi Khrihfa tampi cu a buaipi hna i Pathian an biak tik hmanh ah tih nak in an khat. A taktak ah cun Pathian hi tih biak in biak ding a si lo. Pathian cu dawtnak Pathian tu a si i a dawtnak in tlanh mi fa le kan si nak tu hi kan chim phuan deuh awk a si.

Kum 5 hrawng ka rak si lio ah ka nu le ka pa nih crusade ah an rak kan pumh pi tawn. Thawngtha chimtu cu tar nu te a si i a chim mi cu Hell mei tih a nunning kong kha tampi a rak kan cawn piak. Hngakchia tuk ka si caah Hell tih nunning a kan chimhmi ruangah zaan tamtuk hngilh kho lo in ka rak um. Ka nunnak hi tihnak in a rak khat. Ka ih lio zong ah ka mitthlam ah mah Hell mei lawng te a rak cuang. Ka hung u pat hnu ah ka nu le ka pa ka rak ti mi hna cu mah bantuk cawnpiak nak hna nan rak kan ngeih ter mi kha cu nan poi taktak si ka ti. Mah vial te ka tihnak nih khan ka tluak le ka thannak zong tamtuk a rak ka donh lai ka ti hna. Chim duh mi cu Khrihfa tha si hna seh ti an kan duhnak ruangah cawnpiak tu zong nih a thih in an rak kan thih awk a si lo. Mah ka hngakchiat lio ah cun Pathian muihmai ka mitthlam ah ka cuan ter tikah vel ngeimi le mi a zangfah hmangmi Pathian a si nak ka cuan ter kho lo dantat a hmangmi le mihrem a hmangmi Pathian lawngin ka mitthlam ah a rak um.

Revelation and the End of the World timi cauk kan rel ah cun Seven day Adventist pawl le Jehovah Witness pawl nih vawlei caan dongh nak kong he pehtlai in an rak tuak ning le thil a si lo ning kong a donghnak ah thihnak le ngeihchiat nak tiang minung tuanbia ah an rak chuak pi nak kong tampi hmuh khawh a si. Bible ca kan rel tikah kan duhnak zawn te lawng kan lak i kan duh mi zawn he poh kan mah siarem ning le duhning in kan pehtonh dih ahcun Bible cawnpiak ning si lo in kan mah duhning poh in Bible kan tuah he khin aa lo mi a si. Cucaah cun Bible ca hi cawn a herh hrimhrim mi le hrihfiah ning zong thiam a herh hrimhrim mi a rak si nak a si.

Hi vial te buaibai nak hna i an hram cu Sertu Pathian hi sermi minung menmen nih thieh dih kan i timh tik ah le cun Pathian sining cu kan theithlu kho fawn ngaingai lo tik ah minung thiamnak le sining limited a sinak kan cohlan duh fawn lo tik ah a chuak mi buaibai nak an rak si ko. A lianngan tuk mi Pathian cu a ser chom menmen mi le a hmetuk mi minung hna nih kan thluak hmang in a ratthan nak caan le a sining kan tuak piak ah cun mah bantuk in kan i palh lengmang ko rih lai. A siahcun Pathian cu theih dih khawh ding a si lo caah kan bia ti lai lo kan ti kun lai maw. Tihlah! ti naisai hlah! Bawipa he thukdeuh, kaudeuh in pehtlaih nak ngeih kan i zuam chinchin lai. Bawipa kan fuh chinchin lai i a sinah dornak kan hawl chinchin lai. Thukdeuh in kan Pathian he pehtlaih nak kan ngeih tikah siter a kan duh mi nun ah a kan hruai i kan nunnak sullam a ngei deuh chin lengmang ve. A sinain kan philh lo awk tu cu theihkhawh a si mi Pathian sining tiang hi minung hna kan caah a um i theih khawh a si lo mi a sining zong minung thluak lonh ah tampi a um rih ti hi a si ko.

Cucaah cun Khrihfa kan i cawnpiak nak hi midang thihnak le tihnak dingah hmang sual hlah u sih. Bawipa tumtik kong le caan donghnak kong te hna ah buai ti hna hlah u sih. Bawipa nih kan ti khawh tawk rian a kan fial mi tu hi dinfel nak tein tuan hna u sih. Minung kan rian a si lo mi ah buai ti hlah u sih. Cun Pathian zong uk i tim hlah u sih, a mah tu kan nunnak uk ter hna u sih. Kanmah riante tu hi fel tein tuan ko hna u sih. Sertu Pathian sining taktak cu kan minung theihhngalh nak nih cun a phan bal lai lo. A mah bel te zeitik caan poh ah kan Bawipa hung tum ai kun a tong ngammi kan si nak hnga Bawipa he nung ti hna u sih, ready ten um peng hna u sih.

Bawipa cawnpiak nak hman lo chungah kan pil sual nak hnga lo le cawnpiak nak hmanlo nih tuaitam mi Khirhfa kan si nak hnga lo fim kan chim law narat thannak ni caan kongah a buaimi Khrihfa si lo in zeitik na rat poh ah ready in nangmah an dong kho tu Khrihfa kan si nak hnga kan zangfah ko. Amen.

Khrihfabu Tumchuk Tertu Ziaza Dawhlo Cheukhat Pawl

2011-05-23T13:07:00.005-04:00

Khrihfabu kan ti tikah mi pakhat lawngnih dirh mi asi lo i mi pakhat lawng umnak hmun zong a si bal fawn lo. Khrih a zultu hna mibu i funtom nak hmun le thazang i peknak, harsat retheih i hrawmnak hmun lunglomh nak zong i hrawm nak hmun a si. Mibu kan ti mi cu mi pakhat cio kan i fonh tik lawngah mibu ti a si kho. Cucaah kan Khrihfabu a ngan a dam khawh nak hnga ding caah cun mi pakhat cio hi kan bia pi taktak. Kanmah pakhat cio nih Khrihfabu le miphun dawtnak kan ngieh lawnglawng ah Khrih i a pum a si mi Khrihfabu hi athang cho kho ding a si. Khrihfabu chung ummi minung pakhat cio hi Khrih pum a si mi a Khrihfabu hrawk kho tu kan si bantuk in a Khrihfabu tunmer nak ding zong ah a biapi tuk hringhren mi a si.

Khrihfabu thil sining ka zoh tawn tikah ka thin a phang ngai. Khrihfabu a remhtu si lo in rawknak lei ah a kal pi tu nuncan ziaza tam nawn ka hmuh tik ah ka lung aa nuam hrimhrim lo. Zeicatiah Khirhfabu chungah mipakhat ka si ve caah Khrihfabu cu a dam mi Khrih i a fa le i but nak bu si seh ti ka duh. A tanglei thil pawl hi Khrihfabu caah a tha hnem lo mi nuncaan ziaza an si tiah chuah pi ka duh;

1. Vision ngei lo mi hruaitu nih hruai- Naa tlak zong tlak lo zongah Khrihfabu hruaitu ah thim na si ahcun Khrihfabu a hmai lei kong ah vision na ngeih a hau. Vison na ngeih tung lo ah cun hruaitu tuan lo kha a tha deuh. Mi dang caah tluk rilh nak a chuah pi tu na si lai. Mipi cu chim lo nangmah kalnak hmanh naa theih lo ah cun zeitin mipi cu na than cho pi khawh hna hnga. I pum pek bak zong a hau i vision ngieh bak zong a herh. Cu lawnglawng ah cun Khrihfabu a thangcho kho ding a si.

2. Dirhmun ngeilo hruaitu- Mah tenih tuaktan le ruah si lo in mi chimmi poh ah "um...ee" a ti peng mi hruaitu zong nih Khrihfabu thancho lei si lo in a tum chuk ter. Dirhmun ngei mi, zumhnak kong ah hruainak kongah mu le mal a tlai mi le a thei, a thiam mi an si ding hrimhrim ah a bia pi tuk mi a si.

3. Vawlei Nomhhneih duhtuknak- A min bunh tawnmi ah Fellowship ti a si. A sinain ning le cang tein tuah ah a tha. Mah nomhhneih le dinei duh caan poh i Khrihfabu tangka sawksam a hmangmi hruaitu pawl cu tu phaw aa hruk mi cenghngia taktak an si. Khrihfabu tangka zeitin dah kan khon lai i zeitin dah mission laitlang lei hna kawlramlei hnaah kan tuan lai ti um lo in zei tin dah Khrihfabu tangka hin kaa nomh lai i ka duhmi ka tuah lai ti khuaruah cu mifir lungput a ngei mi ti hmanh ah ka palh lai tiah ka ruat lo. Khrihfabu tangka si lo in na tuah khawh ah cun nangmah ten naa thawh i na tuah ding a si. Bawipa chaw thiang hi tihzah nak he a mah caah kan hman lo ahcun kan mah caah tihnung taktak mi a si. Kan tuahmi ning tein kan sinah a kir than ding a si. Bawipa chaw hi tihzah u pat ding le fel ten a siding ning ten hman ding a si.

4. Khirh vailam tel lo in a Bawiluchin i cuh- Hi lungput zong hi a poi taktak mi a si. Khrih a temhnak le a tuarnak, a thisen le a thlanti vial ruat duh lo in le i hrawm duh lo in a sunpar nak a bawiluchin lawnglawng chinh kan duh tik ah cucu Khrihfabu caah tih a nung taktak mi tuangtuan bantuk a si. Tuangtuan cu thilhme te a sinain a ngan tuk mi inn pi zong a thluk khawh, a phur khawh ko. A bawiluchin kan i ruah chan ah cun a temhtuar nak zong kan temhtuar ve a hau. Khrih a temhtuar nak aa teltung lo mi cu Khrih bawiluchin a si lo Satan luchin a si lai.

5. Chunglei nak in lenglei sining ah buai deuh- Hi zong hi a poi ngai. Kan nunnak nih a chim tung lo mi kan kaa nih Halleluiah tiah mipi zoh dawh in aa um ter mi tampi kan um. Halleluiah ti hmanh a sullam kan hngal hnga maw ti ka ruat tawn. Halleluiah sullam cu Pathian cu thangthat si ko seh ti a si na nunnak chunglei in a chuak dingmi/ a put dingmi a si. Halleluiah na ti thawng in Bawipa aa lawm hlei lai lo, na hruaimi mipi zong nih an in u pat hlei lai lo. A biapi mi cu na nunning tu in Bawipa a thangthat mi na si nak na langhter ding a si. Chungthu lengnal nun in Pathian thangthat ti hna hlah u sih.

Laimi Khrihfabu kan sining kong a tlangpi in ka ruah lengmang tikah ka thinlung chung i a ummi pawl tial loin ka um khawh ve lo caah mah vial hi ka tial mi a si. Mi pakhatkhat le bu pakhatkhat ka ti duh nak hna an si lo Laimi kan Khrihfabu hna hi a dam mi kan si khawh nak hnga tiah ruahchan nak he ka tialmi tu a si.

Stress Damternak Dot Nga

2011-05-18T15:30:00.003-04:00

America ram a ummi minung 80% nak tam deuh hi nitin stress he an nung cio dih ti a si. Cu ti stress na thinlung ah a luh tuk ahcun phun 5 in tei nai zuam/nemter naa zuam lai tiah Hope Health Letter (Vol. 31, No. 5 cahmai 1 nak ah) ah an tial.

1. Na thluak in khua tuak. Na keng in tuak hlah. Thil na thok hlan ah thate in timhtuahnak ngei law planning suai hmasa dih.

2. Hngakchia hna annih thawng va ngai ta.

3. Thilbuai mi nak in daihter ding ning kong va ruat deuh. A buaimi cu a buai cang ko caah na problem (piahtana) kha fak tuk in va ruat ti hlah. Mi zong mawhchiah fawn hna hlah. Thilbuai a chuakmi phisin dan tu kawl cang.

4. Nangmah le nangmah tha i pe. Santlai mi minung pakhat na si kha philh hlah.

5. Ringawn pawl (Video, TV, Cellphone) ti bantuk hna an hnawhtu pawl kha phit dih hna law daite in caan zei maw zat nangmah te in va um.

Pastor Pakhat A Piangthar

2011-04-25T13:22:00.004-04:00

Nizan cu Bawipa Thawhthan ni a si i laimi pawl i pumhnak ah keimah thawngtha chim ding in an ka ti caah kan chung ten kan vaa pum. 2009 lio August thla ah khan US hi ka rak phan i ka phak ka te ah thawngtha chim voikhat an rak ka fial. Mah lio ah cun laimi pumhkhomh nak ah a rak la tawn mi hna Khrihfabu pakhat ah pastor a tuan lio mi pa hi a rak i pum ve i thawngtha chim dingin pulpit lei ah ka thawh le cang ka te in a tho i inn ah a rak tin. Zei ruangah dah a tin tiah ka hal hna tik ah nu cu pulpit cung an kai awk a si lo tiah a ti an ka ti. A tha ko ka ti i dai ten ka um. Mah hnu pi ah voikhat cu kan sin ah a rak i pum than i " Na rak kan pumh pi khawh caah kaa lawm," ka ti i a kut tlaih ding in ka kut ka chanh tik ah "Sorry si e kei cu nu kut ka tlai lo," a rak ka ti. Ka ing te a ka puanh pah ve cang caah bia fak nawn ten ka rak ti. "Hi tluk a luat mi ram ah na um ko nain na thinlung a luat lo tuk i ka zang na fak," tiah ka rak ti. Cu nak cun sau lak te a ka chawn duh ti lo.

Nizan cu kan i pumh can ceo hrawngah kan i pumhnak biakinn cu a rak phan. Aw...keimah thawngtha chim ding celngel i a rak i pumh cu a tin te hoi lai i zoh chia in pei a um lai hi ka ti ka thinlung ten ka lung a tha lem lo. Cun an mah mirang dang a kan tel pi peng mi 3 zong an um peng caah an mah zong nih cun an mit in an ka ngiat len. A tin te lai ti phun khin an mit in an ka chimh cia. A sinain thawngtha chim ah pulpit cung ka kai i ka vun zoh cu a thu ziarzuar ve ko. A dih tiang te a thu ve. Bible ka rel mi hna zong a Bible aa kau i a rak zoh len ve. A sinain voikhat te zong cung a zoh duh lo. A ka zoh duh fawn lo. Tanglawng te a bih peng.

A Khirhfabu nih maw lahkhah an pek khawh setsai ti lo zei dek Refugee a laa tu agency ah kan hnu thla khan rian a tuan ve i a riantuan nak nih thil tam pi a cawn piak ruangah maw a si hnga a si lo ah Pathian nih nu le pa thleidang lo te i a kan dawt hi aa fian caah maw a si hnga? Siloah mipi hmaikhah lo ruangah maw a si hnga ni zan cu thawngtha ka chim dih tiang a thu i kaa lawm ngai. Thawngtha ka chim dih in an ka ca po i ziah a kut na tlaih lo thawngtha ka chimmi na ngaih ve caah kaa lawm ti ding pei a si cu tiah ka hawi le nih an ka ti.

A mah hi Church hme taktak teah pastor a tuan mi a si. A khrihfabu hi mirang bakbak cu a fa le 3 le an nu relh in 10 hrawng lawng an si. Biakinn zong an ngei lo i mi biakinn hlan chom tein an i pum ve. Karen le lai mi hi heh tiah pumh a sawm hna i zarhtin te a mah nih mawtaw in a lak hna i an pumh pi tawn. Member a neih lem lo tikah a sawm khawh mi chungkhar poh hi cu a dawtngai hna appointment an ngeih zong ah a zulh tawn hna. Tlawmtuk ve hna kaw zangfak te khi an si. A tu cu Refugee laa tu Agency ah rian a tuan cang i a hmuhnak a kau deuh kan ti lai maw a piangthar kan ti lai dah. Zei a si poh ah a thinlung taktak in thleidan nak a ngeih ti lo a si ahcun lunglawm taktak a si hnga. A sinain situation ruangah a si tu ah cun pianthar taktak, lungthlen taktak cu a si hnga lo.

Pathian cu Thangthat Si Ko Seh!

2011-04-17T00:27:00.001-04:00

Matthai 21:9 A hmai i a kalmi hna le a hnu in a zulmi hna cu an bu ning piin an au i, “David fapa cu thangthat (hosanna) ko u! Bawipa min in a rami cu Pathian nih thluachuah pe ko seh, Pathian cu thangthat (hosanna) ko u,” tiah an ti.

Palm Sunday kan phanh tikah kan chim tawnmi le kan theih tawnmi cu “Bawipa nih a/n herh” timi hi a si. Jesuh nih, “Kan Bawipa nih a herh” tiah nan va ti hna lai tiin a zultu pahnih cu a fial hna. An rak pek sianh tak ko hna. Cu ti cun, Jesuh cu laa note kha aa cit i Jerusalem ah a lut. Jesuh nih laa i cit in Jerusalem a luhnak kong hi thawngtha cauk pali nih an chim cio (Matthai 21:1-11; Marka 11:1-11; Luka 19:28-40; Johan 12:12-19). An chimmi belte ah dannak tete cu an um. Tahchunnak ah, Matthai nih cun “laa le a fate” tiah a ti lio ah Marka le Luka nih cun “laafa” tiah an chim. Johan nih cun “Kan Bawipa nih a herh” tiah Jesuh nih a zultu pahnih a thlah hna nak kong a tial lo. Laa aa cit ti lawng a tial. Cun, Johan lawnglawng nih kuhchuk hnah kha an i put i Jesuh cu an don tiah a chim.

Zei bantuk in an chim hmanh ah, thawngtha cauk pali nih an chim ciomi cu Jesuh cu Jerusalem ah laa aa cit i a lut, tihi a si. Nihin cu Palm Sunday a si bantuk in Jesuh nih Jerusalem ah laa i cit in a luhnak kong ah kan hmuhmi le a hmaizarh ah a cangmi chungin thil pathum langhter ka duh.

Jesuh nih laa note aa cit tikah mipi nih lam ah khan an puan an phah i, a cheu nih thinghnah kha an phah piak. Hika ah thil pahnih ruah awk an um.

Pakhatnak, rangtum cit loin laa aa cit. Hlan lio chan ah, uktu bawi pawl nih khua chungah an luh tikah rang an i cit theu. Teinak a hmutu, ral a tei tu an si langhternak ah a si. Khua chung i an hung luh tikah mipi nih an don tawn hna i, thangtthatnak an pek tawn hna. Sihmanhselaw, Jesuh nih cun laa aa cit. Phundang in chim ahcun, porhlawtnak le uanthlarnak he Jerusalem hi a lut lo. Laa cu a lung a nem tiah ruahmi a si. Laa aa citmi nih hin siangpahrang a si ti zong a langhter fawn. Tahchunhnak, Solomon nih cun David i laa kha i cit in Gihon ah siangpahrang cang dingin a kal (1 Siang 1:33, 38). Jesuh nih cun laa cit in Jerusalem khua chungah a luh tikah ral a teitu siangpahrang le ralbawi bantuk in a lut lo. Laa cungin toidornak le lungnemnak he a ra. Daihnak a ratpitu a si nak a langhter. Isa 9:6c nih “Daihnak bawi a si lai” a timi kha a tling.

Pahnihnak, lam ah puan le thinghnah an phah piak. Hi lio caan ah “puan” hi anmah minung ai ah ruah a si i Jesuh kalnak lam ah an phah piak tikah na minung kan si, ti an langhternak a si. Tahchunhnak, Biakam Hlun ah Jehu siangpahrang kha mipi nih an puan an rak phah piak (2 Siang 9:13). Cun “thinghnah” hi Pathian biak dingah an kal tikah an i ken tawn. Atu cu an ken sawhsawh si loin Jesuh caah lam ah an phah.

Kannih tah zeitin dah kan don ve? Bawipa hmai ah toidornak he kun in kan nunnak kha puan bang phah i, Bawipa ka nunnak hi nangmah nih uk ko, ti ve hna usih.

Jesuh cu mi tampi nih an zulh i “Hasanna! David Fapa cu thangtthat ko u!” tiah an au. Hosanna timi hi Greek holh a si i, Aramaic holh an lehchinmi a si. Aramaic ahcun hosa‘na ti a si. Cu zong cu Hebru holh in an i lakmi a si i, Hebru ahcun hosi‘a-na ti a si. A sullam cu “Kan khamh tuah!” tinak a si. Asinain, Jesuh chan a phanh tikah cun, “thangtthat u!” ti sullam an ngeihter cang. David fapa cu thangtthat ko u! Bawipa min in a rami cu Pathian nih thluachuah pe ko seh! Pathian cu thangtthat ko u! tiah mipi cu an au.

Kannih tah zeitin dah kan au ve? Siangpahrang hna lakah siangpahrang ngan bik a simi Jesuh cu thangthat si ko seh, tiah a au ngammi le a au khomi si ve hna usih.

III

Jerusalem khua chung vialte hninh dih tiang in a rak conglawmhtu hna nih caan a rauh hlanah, Pilat nih kan thlahpiak hna lai tiah a ti lio ah, “Vailam ah khenh chih ko!” ti tu in an au. Zei ruangah dah a si hnga? Thil pahnih te in langhter hmanh usih.

Pakhatnak, vawleicung siangpahrang bantuk a si lo caah. Judahmi nih cun an hngahmi messiah cu ralbawi phun in an ruah. A kan uktu, kan ral a simi Rom cozah hi a tuk lai, a tei lai i, a uk lai an ti. Sihmanhselaw, Jesuh nih cun cucu a tuah lo. Tuah aa timhmi hrim kha a rak si lo. Cu caah, mipi an lung an i let tthannak a si.

Pahnihnak, vawlei kong lawng an ruat. Phundang in chim ahcun, anmah vawlei lei in hlawknak a kan pe lo tiah an ruah caah, an hlawtnak a si. Nihin Khrihfa tampi zong biaknak ah hlawknak kan kawl theo tawn. Kan i hlawk ti rua lo tiah kan ruah tikah, biakinn kal kan zuam tawn lo. Pathian sinah thlacam kan daithlang.

Kan dam caan, kan hlawh tlin caan le kan i lawmh caan lawngah Jesuh a lawmh i, a dang caan ah a philhmi kan si lo ding hi, Judahmi hna an nunnak nih a kan hmuhsakmi cu a si. Miaknak hmuh khawh ding lawngah siloin sunghnak a chuah khawh ding thil a si zong ah hosanna a ti khomi si ding a biapi ngaingai.

Biafunnak

Kan Bawipa Jesuh nih pakhat cio hi a sunparnak caah a kan herh.
Bawipa hmai ah toidornak he kun in kan nunnak kha puan bang phah i, Bawipa ka nunnak hi nangmah nih uk ko, ti hna usih.
Bawipa cu siangpahrang a si caah thangtthat hna usih. Thangthat awk tlak taktak cu Jesuh a si.
Nihin bantuk lawngah si loin a zungzal in, harnak kan ton caan ah siseh, lawmhnak kan ton caan ah siseh, Bawipa a thangtthattu si i zuam hna usih.

Khuazing Pathian nih thluachuah in pe ko hna seh!

Kaa lawm.

Thomas Cung Bik

Philadelphia

Theihternak: Palm Sunday (April 17, 2011) ni CIM caan hmannak kan tarmi a si.

Sal Santlai Lo

2011-04-02T14:23:00.000-04:00

Zohchunh tlak hngakchia pa William

2011-03-14T13:45:00.006-04:00

Nihin ah ramthang cho a ummi le a thangmi hna tampi cu mah caah zeidah a miak lai tiah a ruatmi le a nung mi deuh lawng te si cio a si. A hleice in laimi US a rak phanmi hna hi herhbau nak lawng te in kan khah cio tik ah midang caah nun cu kan sining ah hin a har ngai rih mi a si.

January ah khan Laimi kan unau chungkhar pakhat cu kan umnak khua an rak phan ve. An fa le hi sianginn a kaimi pahnih an um. Malaysia in angki lum an rak i phurh i an fapa te cu a angki lum cu pink color a rak si. Sianginn an kai hlan ah anmah umto nak a zohtu nih "Khah sianginn ah cun mah angki cu rak hrukter hlah uh a dang a neih ko ahcun a dang rak i hruk seh. US cu color ah hin nu color le pa color tiah an then tuk caah an nih sawh sual lai," tiah a rak chimh tak hna. Fiangin an thei lo le maw a si zei dek a thaizing sianginn an hun kai cu mah angki cu aa hruk taktak ko. Midang nih cun an nih sawh i heh tiah capo ah an saih. Mirang holh cu a thiam tung lo an capo mi zong i theih hlah cu ti te cun ngang ko cun a thu. Tangkhat lawng cu an si rih i an hngakchiat tuk ve caah a hawile dang nih cun an rak nih len rua.

Mah lio ah cun William nih a nu a va chimh i angki leng a nak mi te he an rak ra. Sianginn ah cun an rak ka kawl i ka va kal cu a nu nih, "Ka fapa nih hngakchia thar pa te pink color angki aa hruk i an nih sawh a ti caah mah te hi rak i hruk seh," tiah an ti i angki leng nak te cu an pek tak. A hmaizarh ah an sayamah nu nih a ka auh than i William nih angki thar a cawk piak na pe kho hnga maw a ka ti. Ziah zei tin dah a si ka ti tik ah William hi a nu le a pa nih tangka an rak pek tawn i mah te cu aa khon i a nu le a pa a pek than hna i ka hawipa caah angki leng thar mi te va cawk piak uh tiah a fial hna ti si. A nu le a pa zong nih cu dawr ah an kal i angki thar te cu an va cawkpiak. Cucu kan pek i Lai hngakchia pa te zong cu aa lawm tuk hringhren ve. Thil hme te a lo nain tangkhat a kaimi pa William nih a tuahmi hi zohchunh tlak taktak a si. Bible nih "Nun va siang law na rum lai, midang kha va bawm hna law an in bomh ve lai," (Phung 11:25) tiah a kan cawnpiak.

Chin National Day

2011-02-20T02:34:00.000-05:00

Nihin cu Chin National Day a si. Lai miphun a kan daw i, a kan cawisangtu kan Pathian sinah lunglawmhnak chim philh hlah usih. Cun Lairam le Lai miphun caah nunnak, fimnak, chawva le thazaang pek in riantuantu hna caah thlacam hna usih. Pathian nih a kan pekmi kan ram caah santlaimi si i zuam hna usih.

"A Hme Ram Laitlang" timi hi ngai hna usih.

Samaria Mitha Pa Tuanbia Relthannak

2011-02-16T15:37:00.001-05:00

Samaria mitha pa kong (Luka 10:30-37) ka rel than. Cun Asian theologian pakhat nih a tialmi Jericho ah Khrihfabu kan dirh a hau, timi ka rel. Ka thinlung a ka suk ngai. Jericho ahhin bawmh a herhmi an tam i, Khrihfabu cu bawmhnak a herhmi hna caah a nun awk a si, tiah a tial.

Jesuh nih a chimmi tuanbia cu ka rel than. Ka thinlung ah a hung chuak ngaimi cu a tanglei hi an si:

Misual nih an tuk i, an velhmi pa, a thi cang tiah an kaltakmi pa nih Samaria pa, amah a bawmtu cungah lawmhnak bia a chim hnga maw?
Bawmhmi dirhmun in zoh tikah, amah ral phun tiah hmuhmi nih, bawmhnak a pek tikah a thinlung ah "ningzahnak" maw "lungfimnak" dah a um hnga?
Bawmtu dirhmun in zoh tikah, Samaria pa nih a ril komi pa kha, a bawmh tikah Judahmi (asi tiah ruah cio a si), an miphun a rem lomi pa a si kha a hngalh ko lai sikaw, cu buin a bawmh chih tikah a thinlung ah zei tin dah a um hnga?
Mizaw pa nih a dam tikah zei dah a tuah hnga? Theih le hngalh kan duh cio lai tiah ka zumh.
Mizaw pa cu riahbuk ah a kalpi i, riahnak inn ahcun "a zohkhenh." Riahbuk hngaktu pa cu, mizaw pa tha tein zohkhenh piak dingin a cah tak rih. Riahbuk hngaktu pa nih a hmuhtonmi kong hi chimnak caan ngei ve sehlaw, zei tin dah a chim hnga?

Remnak Bawi le Laimi

2011-02-07T14:18:00.003-05:00

Thawngtha bia nih kan lairam le kan laimi a kan culnak kum 100 renglo pi a si ko cang nain nihin ni tiang laimi lak ah remnak a um kho rih lo. An chim tawn mi cu laimi pahnih an um ah cun ruahnak pathum a chuak ti a si tawn. A poi ngaingai mi a si. Mitlawm tete in kan umnak cio hmanh ah hin kan i rem kho hna lo. Mi tlawm te hmanh kan i rem khawh lo ah cun zeitin dah kan laimi phun pi huap cun kan i rem khawh rua hnga. Holhkhat le holhkhat hei ti phun in kan tang hna i Khrihfabu pi meeting kan tuah tik hna ah hin a bubu in kan i tanh tawn. Aw khat in kan holh i tinhmi pakhat ngei cia in meeting kan kai tawn hna. Cucu nih cun Khrihfabu dam lo nak a chuah pi i kan mibu pi caah cancer zawtnak a chuah ter tu a si.

Jesuh Khrih cu remnak Bawi, daihnak Bawi a si tiah kan kaa in kan chim lengmang ko nain kan nunnak in kan chim kho bak rih lo. A thiambik le a thei bik si kan i cuh, nawl ngeibik le a sangbik si kan i cuh. Dai te le holh lo te in a um mi poh hi a hrut mi le holh thiam lo ah kan ruah colh hna i a holh ring kho poh kha mifim ah kan i ruat tawn. A poi taktak ka ti. Remnak Bawi hi laimi lak ah a leng kho hrim rih lo. Dawtnak le remnak hi minih an kan pek khawh mi a si lo. Kan mah ten kan ser a hau mi a si. Midang nih thil thenh bang in thenh khawh zong a si fawn lo. Kanmah nih dawtnak le remnak he midang kan zohkhen, kan bomh hna lawnglawng ah hin kanmah zong kan lung aa lawm lai i kan pawng kam ah remnak Bawi a leng kho lai. Midang nih tuah piak ding in hngak ti hna hlah u sih. Remnak, dawtnak hi kan nunnak cio in thok cang hna u sih law laimi lak ah remnak Bawi leng ve cang seh.

African Culture Celebration ah

2011-01-25T18:33:00.004-05:00

Zarhte ni (Jan 22, 2011) ni zanlei 2:00 PM ah African Culture celebration an tuah i ka va tel kho ve. Professor pahnih an mah African mi nih speech an pek i a tha ngaingai. Lamnak a phunphun an tuah, an thilri (Thi, hngawngngerh, le zei dangdang) zuarnak zong an tuah pah. Spokane Public School (English Language Development Department) nih sponsor a tuah mi a si.

Mipi kan hun tlin bak in announcer nu nih thawng a thanh i a aw aa dawh tuk ning hi mirang taktak nak in a aw aa dawh deuh. Biathlum, biadawh a thiam ning cu khuaruah har a si ko. Mah hrimhrim nih cun ka lung a ka lak tuk cang kei cu. Professor Gonzaga University ah atuan mi pa nih biatawi chimnak in caan a hman. Khedan pakhat te aa put i a kai ko. Zeidah a tuah lai mah pa hi stage cungah khedan pakhat he ka ti. A chimmi lak ah;

Khedan a si hnuhnu cu zum a hau.
Khedan cu kan hmandeuh tik ah a tlum.
Khedan in kan tial hnuhnu cu cafang pakhat khat maw ca tlang pakhatkhat maw aa tial.

Minung a si mi pohpoh hi santlaih nak a ngei mi lawng te kan si. Kan i hmang kan tlum deuhdeuh i minung kan sinak sullam a ngei deuhdeuh. Kan nun chungah zei dah kan tial tak lai. A tial tu ding cu nangmah le keimah kan si. Minung kan si man ngeih ter hna u sih a ti.

Cun Eastern University ah Professor a tuan mi pa nih a chim ve i mirang phungtluk pakhat a lak. A cafang ning cun kaa chinchiah ti lo caah a sullam lawng in ka vun tial lai. "Chiandaih nih catial a thaim hlan chungpoh cu ramvak pa tuanbia aa dawh peng ko lai," ti phun khi a si. Minak nih an herh ve i minak zong na herh ve tiah a bia a domh. A nih hi History department ah department head a tuan mi a si i a thiam taktak. Kan tuanbia kan mah ten kan i tial a hau a ti. Minih an kan tial piak mi tuanbia ah cun an mah kha an i hlorh peng lai i kan nih cu an kan niamh peng ko rih lai a ti. Cucaah kan tuanbia cu kan mah nih kan theih bik awk le kan mah nih kan tial awk a si. Kan tuanbia midang tial ter ti hna hlah u sih, a ti.

Nazi pali chung bak caan an lak nain zei kar ah a caan a dih ka thei manh lo. Mifim, cathiam pawl nih bia an chimmi ka ngeih lonak a sau tuk caah maw zei dek mit thep lo bak in ka kaa ka aan i ka zoh hna. Cu lio ah ka lungchung ah keimah ten bia kaa hal mi pakhat cu a tu lio ah hin laimi kong hna Chin Culture Celebration hna kan in tuah piak ve hna lai ti hna seh law a ho dah speech a pe lai i a ho dah announcer a tuan ve hnga ka ti. Pakhat hnu pakhat kan umnak laimi ka dah hna i a ho hmanh ka hmu hna lo. Ka thinlung in ka lung a fak tuk. Ziah minung ciocio hi tluk in an kan thlau hnga ka ti. Fak piin i zuam kan hau. An nih cu an umnak a sau cang caah an kan tei cu a phung a si ko. Hihnu kum 10, 15 tal ah cun laimi chung in mi cungcuang tete ngeih kan herh ve hringhren. Minung kan si man sullam ngei tein kan nunchung ah hman kan hau fawn. Cun kan missionary pawl nih le an kan thih tak dih cang i kan kong, kan lam kan mah ten kan i tial i ro ca kan neih ve a hau. Miphun a tung kho tu fa nu, fapa tampi in an chuah nak lai Bawipa nih laimi thluachuah kan pe ko seh.

Kum Thar Sawmnak

2011-01-12T15:27:00.005-05:00

Laimi nih ram tha, ram thangcho hi kan rak uar tuk lawmmam i ramtha kan phak ah cun kan fim dih lai i zeizong te hi kan thei dih lai tiah kan i ruat tawn. Kan lai kokek thluak he bak in ram tha kan hung phanh taktak tikah kan ruahning in thil a kal ti naisai lo. Ram tha kan phak hlan ah cun tangka le rumnak hna hi thinghnah bangin tawh len khawh an si rua lai tiah kan rak i ruah theu. Asinain a taktak kan phak tikah a rak si naisai ti lo. Harnak nih a kan nenh, bill pek an hung hau dih cang. Lai lei ah cun chungkhat sahlawh rualchan nih riantuan kan huam lo zong ah an kan cawm i umnak ngei lo ngaingai le rawl tam ngaingai in cun kan rak um bal hraw lo. Asinain USA hna kan hung phak tik ah tuan lo ah cun ei lo nak ram a si ai. Inn man hna pek ve khawh lo ah cun inn hlan khawh zong a hung si ti lo. Cuticun lungre theihnak lawng te kan tong colh hna i harsa ngai in khua kan sa hna. A cheu cu kirthan a duhmi zong mi tampi an um.

Cu harsatnak vialte nak in a poi deuh tiah ka ruahmi cu kan lungput hi a si. Mirang uarnak lungput hi Lailei kan um lio lawng ah si loin USA kan phak hnu zong ah kan ngei peng. Mirang poh hi a fim dih ding le a thiam dih ding ah kan ruah hna. Mirang nu/pa nih a ti kan ti cang ah cun kan lung a fim tawn lo. Laimi rian a kan tuanpiaktu pakhat hnih kan ngeih hna ah cun an tlamtlin lonak tlawm te ah kan phun kan zai hnawh hna nain Mirang riantuantu nu/pa cu zei ti a kan ti ko zong ah kan um sawsawh ko. Kan tih hna i an kan chonh le cang ka a lau in kan lau hna. Hihi bantuk lungput kan ngeih mi hi kum thar ah cun hlaw cang hna usih. I nun pi ti hna hlah usih.

Kan umnak hmun kong tlawm te in tial ka duh. Kan umnak hi Laimi tampi kan phan nain kan tuan khawh mi rian a tlawm caah an kan thial tak lengmang i 100 leng hrawnghrang te hi a minung in kan um. Ngiahchia ngai a simi cu kan Lai holh in Pathian thawngtha chim le hlasak kha uar lo in miphun dang holh (Kawlholh) rumro hman a uarmi an rak tam ngai. Khua ka ruah deuh ah hin ka lungfah ka celh lo. Kawl pawl nih kan ram ah him tein um kho lo in an kan tuah. Kan ca le kan holh kan thlaunak ding ah lam heh tiah an kawl. Atu hi bantuk in a luatmi ram kan phak cang hnu zong ah kanmah Lai holh le Lai thinlung thanter kan duh rih lo mi, Kawl kan uar tuk rihmi hi ruah tikah ngaih a chia ngaingai ko. Kawl uarnak lungput zong kum thar ah cun hlo hna usih. Hiti ka ti tikah kan huat hna lai tinak a si lo. Aho hmanh i huat cu a tha lo. I dawt ding a si. Asinain Lai holh nakin Kawlholh hi a tha deuh hlei lo i aa dawh deuh hlei fawn lo.

Cun Mirang Pastor pakhat a um i a bu pawl hi anmah Mirang taktak cu a fale 4 le a nupi fonh i 10 tluk lawng an si. Chimduh mi cu anmah Mirang hmanh nih an zulh duh lo mi mah pastor pa sinah cun heh tiah Laimi pawl kanmah Laimi sin hmanh ah pum lo in kan vai pum. Pathian kan bia kan ti. Kan biakinn ah cun le Laiholh (Hakha holh) kan thei lo i kan i pum huam lo kan hei ti rih. Mirang holh zong va theih hlei tung lo ah. Zeibantuk cawnpiaknak in dah mah pastor pa nih hin mi a hruai ti zong kan ruat lo. Mirang a si phot ah cun kan uar tuk. Cucaah hi thinlung hi Laimi thanchonak a dawntu bak a si tiah ka ruah caah kum thar kan nunnak ah cun Laimi pohpoh nih kan umnak cio ah kan holh, kan nunphung le kan bia le kan hla kan upat a hau. Upat a tlakmi le tihzah a tlakmi tampi an um taktak ko Mirang lak zong ah, asinain Mirang pohpoh an fim dih, an thiam dih timi lungput cu kan hlonh bak a hau cang. Hihi kan thanchonak a kan dawntu taktak a si.

Cun mi kan i bochan tuk lawmmam mi lungput zong hi hlaw cang hna usih. Mi nih pekthenh kan uar tuk. Ziah thazaang, tuaktan khawh nak thluak kan ngeih ve ko tung. Mi cung lawnglawng ah kan i hngat. I uah pah ve cang hna usih. Midang zong nih an ti khawh ahcun kan ti khawh ve ko lai timi lungput ngei in kum thar ah cun mi bochan si ti lo in mah le mah i bochan cang hna usih. Miphun dang nu/pa nak in kan Lai nu/pa uar deuh le fak deuh khawh i zuam cang hna usih. Miphun dang holh nak in kanmah Laiholh, Lainun te tlaihchan deuh cang hna usih. Atu bantuk in Lai holh uar lo phun, zah pi phun i kan i umter ahcun tu hnu kum 4/5 ah cun kan tlau dih te lai. Ziah Pathian kan i bochan lo minung lawng cu kan i bochan. Himnak taktak hnangamnak taktak hi minung sinah cun tlamtling in a um hrimhrim lo. Pathian lawnglawng i bochan hna sih law kan Lai kokek sinak uar le tlaihchan hi kum thar ah i nunpi cio hna usih law Laimi kan sinak tein Pathian sunparnak langhter cio hna usih tiah kan sawm hna.

Happy New Year!

2010-12-31T12:31:00.004-05:00

Christmas Hi Zeiti Set In Dah Kan Don?

2010-12-23T23:51:00.001-05:00

Rev. E. Za Bik

Bible Caangthim: Isaiah 9:6 "Kan caah ngakchia pakhat achuak! Fapa pakhat peek kan si! Amah cu a kan uktu Bawi asi lai. Amah cu khuaruahhar Fimchimtu, a tthawngmi Pathian, zungzal hmunmi Pa, daihnak Bawi... ti asi lai".

Biahmaitthi:- Nitlaknak lei ram (Amerika, Europe, Canada) hna ah cun Christmas can hi cu hmunkip rian a ttuan, a ummi unau-ttafar rual hna nih an nu le pa sinah an rat i chungkhar tling i tonnak (family reunion) deuh in hman asi. Asinain kannih Laimi (abik in Laitlang ummi) caah cun ahleice in a sunlawi ning ai dang--- (i) Lothlawh retheihnak in rawlttuan kan von i liim can asi caah asunglawi khun; (ii) kum khat chung Pathian huhphenhnak thuk deuh in a kan ruah ter fawn; (iii) asinain thihnak nih Christmas can ah chungkhar a tlinter tilonak inn chungkhar ah cun lungleen le mitthli-tlaak in nungak-tlangval hna zanvah lio can ah ttahnak aw tampi aleeng tawn; (v) kum 55 in acunglei nutar-patar hna caah cun Krismas nih cun mual aliam cangmi nu le pa, unau-ttafar, hawikom dawt le no lio can kha mit-thlam ah a von cuan ter tawn caah lungleen le lawmhnak cu zatceu veve in tuar asi tawn. Asinain nihin ram dang ah a ummi Laimi nih Christmas hi zeiti set in dah kan don timi belte cu ka chim thiam ve lo, ka theih thlu lo ruangah.

Zei thil paoh hi nizan, nihin, le thaizing mit in zoh aherh. Nizan mit in kan zoh ahcun aluan ciami kum 2000 lioah hi vawlei ah Zisu Kri in a rak i phuang i kum fate vawleipi nih achuah-camtuak ah a lawmhmi Zisu thawng in "mui lak i arak i chawkmi kanmah Laimi zong nih ceunak nganpi cu kan hmuh ve cang. Thihnak thladem tang ah kan rak um; asinain atu cu ceunak nganpi nih a kan ceuh ve cang" (Isaiah 9:2). Cun nihin le thaizing mit in kha ceunak nganpi a coting ve mi Laimi kan i zoh tthan tikah, thaizing ah Laimi kan dirhmun kong a ruat mi tampi nan um lai ti ka zumh. Aruang cu...(i) kan ram uknak le sipuazi; (ii) kan Lairam kan pamh-hmaih tuk (lo-vah le loduah, inn-zuat sa-ttil caah ram khangh, khaan-bawhnak caah mei duah) ruangah kan vawlei non ttha vialte Chin Dwin tiva ah an luang dih. Cu ruangah lothlawh in pawcawmnak a zat tilo caah kan minung tiang in Kawl rawn ah chuklei in kan luan thluahmah lawng hmanh silo in nihin ah cun Malaysia in vawleicung ramkip kan phan cang. Cucaah nikum June thla an chuahmi MUKO magazine zong ah hitin maw kan Lairam cu kan kaltak thluahmah ko lai timi tlaangtar in (a) ram dang kal thluahmah attha ko ti in a ttial na, (b) a za cang, Lairam kaltak ding asi ti lo tiah a ttialna an si kha. (iii) kan Kawlram thimnak a um ko bu ah Nitlaknak lei ram kalnak ding hngak in atu ah Malaysia ah Laimi 40,000 nih an hngak ko ti asi hoi. Cucaah atulio Laimi kan dirhmun hi Lamtte-ka (cross-roads) dirhmun ah kan um kan ti zong ah kan palh lai lo. Hi hnu kum 15-20 ah asiloah thaizing ah cun Laimi kan sining le kan tuanbia hmanh hi zeidah alawh te lai ti hmanh chim awk ahar ngai le afianglo mi dirhmun ah nihin ah cun kan dir. Hihi kan thinlung ah chia bu in hi capar tlaangtar "Tukum Christmas cu zeiti sullam set in dah kan don" timi ah von kal rih usih.

Tutan Christmas ah kan don, kan thangtthatmi Bawipa cu Isaiah nih acunglei Bible caang ah min 4 a chimmi chungah hin adihlak in sermon peek ahcun asau tuk lai caah "khuaruahhar fimchimtu" timi biafang hi thuk deuh in kan ruah awk ah ka von thim. Phun dang deuh in chim ahcun... khuaruahhar fimchimtu Bawipa nih kanmah Laimi, cun abik in ral-zaam asiloah ram-zaam Laimi kan sinah zeitindah fim a kan chimh i kan thaizing caah ruahchannak a kan peek timi ruah tti awk ah tawite in von chim ka duh. Existentialist Philosophy nih ai tlaihmi a biacherhchan (main thrusts) pathum lakah pakhat cu: "ka sinak ah fakpi in bia a chimlo mi paoh cu zeibantuk thil hmanh ka caah biatak asi lo" (nothing is real unless it speak to my contextual situation) ti hi asi. Tutan ah achuah kan lawmh/thangtthatmi Fimchimtu nih pakhat cio kan sinah kutdong sawh in kan sining le tlamtlinloning a kan chimh mi a um maw?; a um ah cun zei bia dah akan chimh?; asiloah Christmas can asi ti in aphunglam sawhsawh in pumhnak ah va kal, linsa ngai le nuam ngai in Christmas ni liamter in dah tukum Christmas kan don ti hi faakdeuh in ruat tuah hna usih tiah kan sawm hna.

(i) Bible ah kir cang hna usih (Back to the Bible) :- Hihi kum zabu hleithumnak lioah Martin Luther le John Calvin (Reformation Fathers) hna nih an rak aupi i kum zabu pakulnak lioah Karl Barth nih faakpi in a aupi tthanmi asi. Abik in Matthew, Mark, Luke le John (the Four Gospels) chung i kan hmuhmi khuaruahhar Fimchimtu nih a chim, a phuanmi Pathian Bia an si. Hi Thawngttha Bia hi kan nunning a kan hmuhter khotu thla-lang le kan nunnak tahnak pedan ah hmang in fimchimtu le lamhruaitu taktak ah i laak kho usih law tutan kan Christmas hi sullam a nei ngaingai hnga. Bible hi kan nunnak thla-lang le pedan ah kan tuah ahcun zei thil kan ton zong ah "Zisu nih zeitindah a ruah hnga?" ti a kan ruah ter lai i kan thinlung le ka tuahsernak kip ah fim a kan chimh lai. Solomon zong nih: "Bawipa ttih-zahnak cu fim hramthoknak asi" a ti kha. Kan nunnak hi Pathian lamhruainak le thluachuahnak in a lam tluang seh ti kan duh ahcun Bible ah kan kir hrimhrim ahau. Hihi kanmah Hakha-Thantlang mi sinak in kan chim ah cun a hmasabik kan pale hna... Rev. Sang Ling, Rev. Sang Fen, Rev. Van Lo, Rev. Nawl Tling le hihna a von zultu Rev. Heng Cin le Rev. Hei Mang hna nih an kan vuih ta mi ro sunglawi asi.

(ii) Christmas le Kumthar hi cu Pathian thluachuahnak kan rel can asi:- Nunnak le damnak hi kanmah nih kan i peek khawhmi an si lo; Pa Pathian nih ni khat hnu ni khat a hlanh in a kan hlanhmi tu an si. Zumtu krifa kan caah cun hnulei von i her i aluan cia kum khat von zoh tthan ahcun vawleicung ah kum khat chung koko ah rel cawklo minung an thi, rel cawklo sizung ah lungrethei ngai in an um kan hmuh hna. Culioah kannih damte in kan um tikah kan Pa Pathian thangtthat lo awk attha lo. Cucaah Christmas le Kum Thar ni hna ahcun Pathian thluachuahnak kan rel i khup-bil in Amah sinah lawmhnak bia kan chim lawng hmanh siloin Zisu fimchimhning in nun kan i thok khawhnak hnga kaar-hlan kan thok ni si kho seh law Christmas le Kum Thar kan donning zong sullam a ngei kho ngai hnga.

(iii) Phaisa le thilri hi kan pathian ah ser hlah usih :- Kan pawpi he hi vawlei i kan hung chuah i kan nun chung paoh cu duh zong duhlo zong ah rianttuan le phaisa kawl cu aherh. Asinain mi tampi cu phaisa le thilri in Pathian thluachuahnak kan hmuh tikah Pathian sin in kan tlau tawn; kan thinlung chung i Pathian tthutdan ah phaisa kan chiah i phaisa kha kan pathian ah acang tawn. Cutikah phaisa kha minung hawi tah-nak pedan ah kan hman i mi zeirellonak, ruamkainak le mi thi-dawpnak ah kan hman tawn hna. William Barclay ttialmi cauk Ethics in a Permissive Society ah "Pathian theilo misual kut chung i phaisa tompi cu kap-hnih har naam asi tawn" (money in the hands of fallenmen is a double-edged razor) philh hlah usih. Kap-hnih har naam cu kap khat lei i ralrin ko hmanh ah kap-khat lei in mi a ah ruangah thi tampi achuah tikah zawtnak, damlonak a chuahpi. Cun Mirang phungthluk pakhat nih "phaisa cu sal ttha ngai asi, nain bawi puarthau asi" (money is a good servant but a cruel master) ati. Phaisa hi kan pathian asi citcet ahcun phaisa kawl i rian a kan fialning kha celh-chuaklo asi lai i mihlen, fir, le mithah zong adonghnak ah cun sual ah a kan ruah ter phah ti lailo. Khuaruahhar Fimchimtu (BZS) nih "Minung hi rawl lawng in anung lo, Pathian Bia zong in anung mi asi" (man does not live by bread alone but also by the Word of God...Matt.4:4). Hihi adik tukmi bia asi. Minung hi taksa rawl le thinlung rawl ai tluk te in asiloah sawmnga-sawmnga in kan herh.Thaithawh-zanriah rawl cu taksa rawl asi i Pathian Bia cu thinlung rawl asi. Thinlung nih pumsa a hruai. Pathian Bia nih a hruaimi thinlung nih taksa a hruai ahcun a famkimmi nunnak thei atlai ter.

(iv) Fimchimtu le Daihnak Bawi nih zeidah aa tinh? :- Tukum zong Christmas can ah athar in kan don, kan conglawmh dingmi Pathian Fapa nih hi vawlei ah a rat hnawhmi aruangbik cu hi vawlei mi kha "taksa, thinlung, thlarau" in damnak peek lawng siloin Amah lam a zulmi paoh thih-hnu thawhtthannak zong peek ding ah ara. Cucu a tinh bikmi asi. Zisu nih hi vawlei a nun lioah a hmanmi hriamnam hna cu... "dawtnak, dinnak, ngeihthiamnak, le mi har zawnruahnak" an si. Cucu hmang in Amah zultu hna nih hi vawlei kan nun lio hrimhrim ah hin Vancung Pennak (the kingdom of God) karh ter i kan vawleipi kha "dawtnak, dinnak, ngeihthiamnak le mi har/sifak zawnruahnak nih a ukmi vawlei ah can ter kha asi.

Tukum Christmas can ah Bawipa Zisu chuah-camtuak lawmhnak puai kan tuah tikah hi acunglei ka langhtermi akong 4 hi ruahchih in Bawipa cu sullam ngei te in dong hna usih tiah kan sawm hna. Lei ramkip ah a ummi Laimi kan dihlak cungah Christmas lawmhnak le Kum Thar thluachuahnak Pa Pathian sin in tlung hram ko seh ti in... hi Sermon cakuat chung hin nan kut kan tlaih hna.

Theihternak: December 23, 2010 ni GCC biaruahnak ah Rev. Dr. E. Za Bik nih a tialmi a si.

Lunglawmhnak Thla ah Lawmhnak Biachim

2010-12-04T03:44:00.003-05:00

Christmas thla a hungchuak i thinlung aa dang ngai. Christmas thla ah zawtnak ka ngei ve tawn i ka chungkhar, ka nu le ka pa, ka u nau pawl ngaih ka hmang tuk tawn. Thlalangawng in khua zohzoh i mitthli tlak ka hmang tawn. Laitlang Christmas kan rak hman kha hmundang kaa dang Christmas nak in a nuam deuh maw ti ah le a nuamhnak ka thei tuk hlei fawn lo. Asinain keimah lawng ka rak si lo ka hawile an chungkhar cio he aa hlatmi hna zong keimah bantuk an rak si pah cio hna. Mitthli he khua a sa mi an um pah cio ko. Zei ti awk dah a tha. Mah bantuk zawtnak cu a damhnak ding si nih le a um fawn lo. Mah vial khan keimah feeling cu si ko rih seh law.

Christmas thla cu zumtu hna kan caah cun a sunglawi taktak mi ni le thla a si. Vancung sunparnak vialte kaltak in hi vawlei ah nangmah le keimah santlai lo tlanh awk ah kan Bawipa a rak tum thla asi. A niam bik mi cawrawl einak kuang i thimin minung a hung cangmi kan Pathian chuah cam tuak thla a si i a sunglawi tuk. Christmas nih a phorh mi thawngtha ruangah zeithil poh zong hi Christmas thla ah cun aa dang khun mi an lo dih. Thilnung saram, thingkung hna zong aa nuam tukmi an lo. Aruang cu kan Pathian nih a sermi thil vialte caah a chuah pimi lawmhnak thawngtha ruangah a si.

Hi bantuk lawmhnak caan lio ah hin kan kaa chungin a chuak dingmi hna cu lawmhnak bia hna an si awk a si. Na tuah rih lo ahcun atu in tuah khawh i zuam. Na pawngkam mi hna kha lawmh ter hna. Nangmah le nangmah zong lawm tein um i zuam. Kan nunnak hi zei a lawh lai kan thei lo. Atu lio lawng hi kan nun a si. A ra lai mi nazi pakhat maw minute pakhat maw ah cun kan nunnak a dih kho. Zeicatiah nunnak cu kanmah ta a si lo. Cucaah Pathian nih caan tha a kan pek chung te ah hin nuam te le lawm te in a um ding kan si. A hleice in lunglawmhnak thla Christmas thla ah cun lawmhnak bia tam piin chim hna usih. Sertu Pathian cungah chim hna u sih law kan pawngkam minung hna sin zong ah lawmhnak bia chim hna u sih. Lunglawmhnak thla ah lawmhnak bia chim cio ding in kan sawm hna.

CCC Main Building Ding Hmanthlak

2010-11-25T21:59:00.002-05:00

Chin Christian College (CCC) cu Laimi nih kan i ngeihchun sianginn lakah pakhat a si. Kan ule kan pale nih chunmang an ngeihmi cu hmailei ah CCC hi Chin Christian University tiang si kho te seh tihi a si. Atu tiang ahcun CCC ah Master of Divinity (M.Div.), Bachelor of Theology (B.Th.), Bachelor of Religious Education (B.R.E.), Bachelor of Ministry (B.Min.) le Bachelor of Arts in English (B.A. English) program pawl kai khawh a si. CCC cu Laimi vialte kan sianginn a si. Cucaah, pumpak in kai khawh lo zong ah, CCC caah tuahpiak khawh dingmi an tampi. Pali te langhter ahcun:

CCC ah a kai liomi bawmhnak pek khawh an si. Tahchunhnak, siangngakchia pakhat caah tuition fee asiloah messing fee thawh piak ti bantuk tuah khawh a si.
CCC caah computer hlut khawh a si.
CCC caah cauk hlut khawh an si
CCC building saknak ah hlut khawh an si. A tanglei hi CCC Main Building sak timhmi hmanthlak (blueprint) a si.

Theihternak: CCC caah zei maw tuah piak le hlut na duh sual i, zei tin dah ka kuat hna lai ti theih na duh ahcun (biaknakhmurka@gmail.com) ah thawng kan thanh law, a herhmi pawl chimh khawh kan in zuam lai.

ICBC Choir-1

2010-11-22T07:31:00.001-05:00

ICBC Choir-2

2010-11-22T07:30:00.001-05:00

Thawngtha Chimmi Rel Na Duh Ahcun

2010-11-19T22:50:00.000-05:00

CIM (Chin Internet Ministry) cu ram kip ah a phanmi Laimi nih hmun khat te ah thawngtha bia i hrawmtinak dingah tuahmi a si. Pathian thangthat le sunhlawih duh ah tuahmi a si. Thawngtha bia in pakhat le pakhat thazaang i peknak le thla i campiaknak caah tuahmi a si. Atu cu CIM nih website zong a ngeih cang. A hlan ahcun zarhpi ni lawngah thawngtha chimnak a rak thlah tawn. Nain, nai cun zarhpi ni le nithum ni ah tiin voihnih lengmang thlah a si. September 22, 2010 thawkin website ah CIM caan hmannak paoh an tar i, atu tiang ah thawngtha chimmi (sermon) pakul tar a si cang.

CIM website (www.chininternetministry.org) hi leng tawn ve hmanh, thathnemnak an pek hrim lai. CIM biaruahnak ah chungtel na si rih lo ahcun ntlian@yahoo.com ah chungtel sinak sok khawh a si. Chungtel na si cang ahcun, chungtel a si rih lomi na hawile luhpi khawh an si. Na hawi pakhat thawngtha chimmi na relter cu Pathian riantuan a si ve.

Facebook a hmangmi na si ahcun FB zong ah nifatin Baibal caang CIM nih a tar lengmang. Chin Internet Ministry tiin kawl law, "like" timi kha rak tuah ve te. Cun, na hawile zong rak chim ve te hna.

Atu tiang tar cangmi thawngtha chimmi (sermon) rel hna na duh ahcun HIKA ah rel khawh an si. Pathian nih thluachuahnak in pe ko seh!

Khrihfa cu Baibal Cathiang Kan Si

2010-11-14T01:07:00.001-05:00

"Khrihfa cu Baibal Cathiang kan si" timi hla hi Rev. James Biak Peng nih a phuahmi a si. A tha ngaingai. Cun video i hmanthlak hi kan Laitlang (Thantlang le Thlantlang lam i thlakmi) hmanthlak an si i, na zoh rih lo ahcun zoh ve hmanh, hla ngaih pah in.

Mark on Myanmar Teen

2010-11-10T01:10:00.006-05:00

Tlau Lo Ah A Tha Bik

2010-11-04T23:52:00.001-04:00

Baibal relnak: Luke 15:8-10

8 “Asiloah, tangka phar hra a ngeiminu nih pakhat kha a thlau ahcun zeidah a tuah? Meiinn a van i pei a inn kha a phiah i a hmuh hlan tiang a ken le a kawi zong kha a kawl cikcek cu. 9 A hmuh tikah a hawikom hna le a innpa hna kha a auh hna i, ‘Ka lawmhpi u, zeicahtiah ka thlaumi ka tangka kha ka hmuh ṭhan cang,’ a ti. 10 Cu bantuk ṭhiamṭhiam in, aa ngaihchihmi misual pakhat ruangah Pathian vancungmi hna cu an i lawm,” tiah a ti.

Luke 15 ah “tlau” kong bianabia pathum kan hmuh. An pathum ningin Jesuh chimmi an si. An pathum ningin, zei tlukin dah a tlaumi kha hmuh a si tikah lawmhnak a um ti kha an chim duhmi cu a si ko, a tawinak in chim ahcun. Tuu cu amah thil a hngalh lo ruangah a tlau (foolishness). Asinain, phaisa cu a ngeitu (asiloah midang) daithlan ruangah a tlau. Hi nih a kan cawnpiakmi pakhat cu inn ah kan daithlan ruangah tlaunak (thlarau tlaunak telhchih) kan chuahter theo tawn.

Fiannak bawmtu: 1) Judah nu nih va a ngeih tikah, atu cu nupi/nutung ka si cang, ti langhternak ah ngun phaisa pia/phar hra in tuahmi lukhimh aa hruk tawn. Cucu, nihin thitumh tikah kuthrolh kan i pekmi can ah Judahmi nih an rak hmanmi a si, kan ti lai cu. Cucaah, pia/phar hra chungin pakhat a tlau tikah minu a buai ngainak cu a si. 2) Palestinian inn pawl hi an mui ngai. Hlanlio Laimi inn an lo rua. Lai inn zong an rak mui ngaingai. Cu caah, minu nih phaisa phar khat a tlau tikah mei-inn a van i a kawlnak cu a si. A hmuh hlan chung a kawl.

Muisam: Phaisa pia ahhin siangpahrang mui a cuang lai dah (Luka 20:19-25). A tlaumi misual nih Pathian muisam a ken (Gen 1:26-28). A tlaumi misual cu “hmuh” a si tikah thlarau thawnnak hmangin minung chungah Pathian muisam kennak kha a chiahthan (damter than ti ah a hman deuh lai dah). Zumtu cu nikhat khat ah Jesuh Khrih bantuk kan si te lai (Rom 8:29; 2 Kor 3:18; Kol 3:10; 1 Johan 3:1-2).

Phaisa tlau bianabia nih thil pahnih (kap hnih a simi) a kan cawnpiak:

Pakhatnak, “tlau” kan timi cu “umnak ding zawn le hmun ah um lo” kha a chim duhmi a si. CCC ah ka rak kai lio ah, Saya Van Ni nih kan class chungah a rak lut i, ka cauk ka thlau, nan class ka luh lio ah ka philh tak sual maw, tiah a kan hal. Na philh lo, kan hmu lo tiah kan leh. Kan class chungin a chuak than, tlawmpal ah khulrang nawn in a lut than i, “A tlau than lo, a umnak ka thei lo i a si” tiah capo a rak saih. “Umnak ding zawn ah a um lomi cu tlau a si” tiah a rak chim chap.

Tuu tlau bianabia le phaisa tlau bianabia nihhin tlau he aa pehtlaimi kong fiannak a kan bawmh. Tlau kan timi cu “umnak ding ah um lo” (out of place) kha a si ko. Tuu cu a dang tuu pawl sinah um ding a si. Phaisa zong a dang phaisa sinah um ding a si. Misual tlau (lost sinner) zong hi a dang Pathian fale sinah um ding a si.
Tlau kan timi cu “hman awk that ti lo” khi a si ko. A tlaumi tuu cu tukhal caah a thathnem ti lo. A tlaumi phaisa cu a ngeitu caah thathnemnak a ngei ti lo. A tlaumi nu/pa nih cun Pathian nih Khrih thawngin a tuahmi thil kha a co ting kho lo.

Kap dang lei in chim ahcun, “hmuh” (found) kan timi cu “umnak hmun i um than” (back in place). Pathian he i rem than. Man ngeimi si than. Tihnung chungin chuah hna hi an si kan ti khawh. Tukhal le phaisa ngeitu nih a tlaumi an thil (tuu le phaisa) an hmuh tikah an i lawmhmi le an hawile zong an i lawmhnak hrawmpi dingin an sawm hna mi hi khuaruah har awk a si lo. A phu hrimhrim ko.

Kan Baibal ah umnak ding zawn ah um lo ruangah buainak a chuakmi tampi kan hmuh. Adam nih ei lo ding a ei tikah a tlau. Kain nih a nau dawt ding a dawt lo pinah a thah tikah tlau taktak. Abraham nih an nu kha, ka nupi ti ko ding ah, ka far a ti tikah buainak a chuak. Tlau pi in a tlau. Jacob nih a u kha tha tein upat ko ding, a hlen tikah an chungkhar ah a buai, tlaunak a chuak. Potifer nupi nih amah tein um ko ding, Josef a uar ciammam i a tlau. Josef tu harnak a pek. Chim ahcun a tam tuk. Genesis chungah kan hmuh khawhmi tlawmpal kan langhter i a si.
Kanmah umnak ding zawn, kan i telnak ding zawn ah kan um lo le kan i tel lo ahcun tlau phun khat a si. Innchungkhar ah pa bik nih pa bik dirhmun ah a dir lo ahcun, tuanvo a lak lo ahcun chungkhar caah loh bak a si. Nu bik nih nu bik dirhmun ah a dir lo ahcun, tuanvo a lak lo ahcun chungkhar caah lohtlau a si. Fale zong nih fale dirhmun ah tha tein um i, nu le pa nawlngaih lo ahcun, cacawngmi nih ca tha tein i zuam lo ahcun, cucu tlau a si. Thil tha lo a chuahpi.

Tlau hi i theih manh lo kar ah a si ko. A rang tuk!

Pahnihnak, Pathian nih aho hmanh tlau ding a kan siang lo. Minu nih a phaisa tlau ding cu a duh lo. “Meiinn a van i pei a inn kha a phiah i a hmuh hlan tiang a ken le a kawi zong kha a kawl cikcek cu” (Lk 15.8) a ti. Kan Baibal nih cun “meiin a van,” “inn kha a phiah,” “a hmuh hlan tiang,” “a ken le a kawi zong kha a kawl cikcek” a ti. Felfai tuk le biatak tuk in a kawl kha a langhter. A hmuh tikah aa lawm tuk. (Thitumhnak kuthrolh thlau sual usih law zei tluk in dah lungthat loin kan um cio hnga.)

Nihin ah tuu tlau kong, phaisa tlau kong, le fapa tlau kong hi kan theih lengmang caah kan caah an chim duhmi hi zei pipa a si lo kho men. Sihmanhsehlaw, a voi khatnak a rak theitu hna caah cun khuaruah har a si kho. An rak lau men lai. Zeicahtiah, Jesuh Khrih nih cun Pathian nih misual kha a kawl hna tiah a rak chim. Farasi le phungbia cawnpiaktu pawl cu hna a rak hnawh ngai hna lai. Zeicahtiah an kalpimi zumhnak ahcun Pathian nih misual cu dan a tat hna ti a si caah, atu Jesuh nih a chimmi an theih tikah, a si kho lo in an ruah khawh. Pathian nih Adam le Eve cu a nawl an ngaih lo pinah an i thup ko nain a kawl hna (Gen 3:8-9) tihi Judahmi hruaitu nih an rak philh rua. Farasi le phungbia cawnpiaktu pawl nih Cathiang kong cu an hngalh ngai ko nain, “pale nih an fale an zaangfah hna bantuk khin BAWIPA nih amah a tihmi cu a zaangfah hna” (Salm 103:13) ti kha an philh.

Phaisa tlau tuanbia (le tuu tlau le fapa tlau tuanbia) nih tlau a poi ning a langhter. Cun, a kawltu dirhmun in zoh tikah, thil pakhat a bau ruangah a poi khawh ning a lang. Pakhat cio hi kan biapi ti a langhnak zong a si. Mibu damnak ah kan zapi kan biapi. Pathian sunparnak a langhnak hnga kan zapi kan biapi. Pakhat a bau tikah damlonak a chuak. Daithlan ruangah tlau khawh a si. Cu caah, kan tlau lo nakhnga ralrin ngaingai kan hau. A tlaumi cu hmuh than a si tikah lawmhnak a um. Nain, tlau lo ah a tha bik!

Pathian nih nan umnak ah in zohkhenh cio ko hna seh!

Theihternak: PCCF le TIM ah ka chimmi a si.

Midang Caah

2010-10-17T01:08:00.002-04:00

Rom 12:6 “Cucaah laksawng phun dangdang kan hmuh ciomi cu Pathian nih a kan pekmi vel kan hmuh ning cio ah hmang hna usih.”

Minung nih kan nunnak hi thil pakhat khat caah kan hman i, kan liamter tawn. A cheu khat nih riantuan tuknak ah, a cheu cu an huammi thil pakhat khat tuahnak ah, mi cheu khat cu minthannak ah, a cheu khat cu rum chinchin nak ah, tiin an nunnak cu an hman cio. Sihmanhsehlaw, mah vialte hi zungzal a um kho mi thil an si lo. Cucaah kan nunnak hi sullam a ngeimi, a sunglawimi a si nakhnga midang caah kan nun a hau.

Ka ngakchiat lio ah ka rel bal i atu tiang ka philh khawh lomi pakhat cu “Vawleicung ah lungnuamhnak a ngei taktak mi pawl hi midang caah thil tampi a tuahmi, mi a bawm hna mi an si” timi te hi a si. Hi kong he pehtlai in Rick Warren nih a chimmi nai ah ka rel. Thazaang ka ngah ngai caah vun tial ka duh. Rick Warren nih a chimmi cu:

“Hi vawleicung ah Pathian nih na nunnak hi dannak chuahpi dingin hman an duh. Nangmah hmang in rian tuan a duh. Kum khua sau nakin zei dah mi caah na tuah khawh timi kha a biapi deuh. Kum zeizat tiang na nun khawh ti nakin zei bantuk in dah na nun ti kha a biapi deuh. Cucaah tuni ah hin midang caah siseh, Khrihfabu caah siseh, Pathian riantuannak ah siseh khoika hmanh ah naa tel lo ahcun zei bantuk phisinnak (excuse) dah na pek lai?

Abraham cu a tar cang.
Jacob cu phuhrunnak a ngei.
Leah cu muidawh a si lo.
Josef cu mi nih an nekmi a si.
Moses cu holh aa mi a si.
Gideon cu mi sifak a si.
Rahab cu nunzia thalo in a nungmi tiah an timi si.
David cu sualnak le chungkhar buainak phunphun a ngei.
Elijah cu vawleicung nun huam ti loin amah le amah thah aa timmi a si.
Jeremiah cu lungdong in a ummi a si.
Jonah cu a lung khong ngaimi a si.
Naomi cu nuhmei a si.
Piter cu a thin tawi ngaimi a si.
Martha cu thil hi lungrethei tukin a tuakmi a si.
Samaria nu cu va tampi a ngeimi a si.
Zakia cu mi nih an huat i hawi sinah aa tel ngam lomi a si.
Thomas cu lunghrinnak a ngeimi a si.
Paul cu damlonak a ngeimi a si.
Timote cu mi ralchia a si.

Hi hna nunnak pawl kan zoh tikah Pathian rian caah aa tlak lo tiah ruahmi an si ko hna. Sihmanhsehlaw Pathian nih cun an zapi in a hman ko hna. Cu bantuk in phisin na hman tawnmi kha ngol law Pathian nih an hman ve ko lai.”

** Rick Warren nih Daily Hope a tialmi chungin ka chirhchanmi a si.

A Men

Philadelphia

Pathian Bia I Nunpi Usih

2010-10-10T09:56:00.004-04:00

Baibal relnak: Luka 10:27

27 Bawipa na Pathian cu na lungthin dihlak le na nunnak dihlak le na thazaang dihlak le na ruahnak dihlak in na dawt lai i na innpa zong kha nangmah naa dawt tluk in na dawt lai,’ ati.

Luka 10:25-42 kan zoh tikah Samaria mitha pa bianabia le Jesuh nih Martha le Mari kha a len hna nak kong pahnih kan hmuh. Hi kong pahnih nihhin kan nunnak ah a kan cawnpiakmi thil pahnih a um.

Pakhatnak cu Samaria mitha pa bianabia kan zoh tikah phungbia cawnpiaktu saya pakhat nih kan Bawipa Jesuh kha zungzal nunnak hmuh dingah zeidah ka tuah lai tiah a ti. Jesuh nih Cathiang nih zei tin dah a chim i a chimmi cu zeitindah a sullam naa lak ning a si tiah a ti. Mipa nih cun a cunglei kan hmuhmi, Luka 10:27 nak in a leh. Jesuh nih cun na bialehnak a hman; cucu va tuah law na nung lai tiah a ti. Phungbia cawnpiaktu pa nih aho dah ka innpa a si tiah a hal than tikah Samaria mitha pa bianabia in a cawnpiak.

Samaria mitha pa bianabia cu kan theih tawnmi a si bantuk in, amah he aa thei balmi zong a si lo, a chung zong a si lo, amah a rak bawm balmi zong a si lomi, khualtlawn pah i a hmuhmi harnak a tongmi pa cungah zaangfahnak lungthin a ngei. A lungthin lawngin a theih si loin tuahsernak ah a langhter. Jesuh nih cun mah bianabia kong a chim dih hnuah phungbia cawnpiaktu pa kha va kal ve law cu bantuk in va tuah ve tiah a ti. Pathian bia cu a theih dih, a zah dih ko nain a nunnak ah aa nun pi lo. Aho hi dah ka innpa a si i, zei tin dah pawngkam i a ummi pawl hi ka dawt khawh hna lai timi a thei lo.

Pahnihnak, cu bianabia a dih bak ah Martha le Mari kha Jesuh nih a leng hna timi kong kan hmuh colh. Mari cu Bawipa kehram ah a thu i cawnpiaknak kha a ngai. Cu lio ah cun Martha cu khual pawl eidinnak le thutdirnak caah a buai len. Jesuh lawng si loin a zultu pawl zong i tel dawh an si. Cu vialte khual caah cun Martha cu a buai ngai ko lai. Sihmanhsehlaw, Jesuh nih cun thil tam tuk kong ah na lung rethei i na phun na zai, Mari tu nih a hmaanmi thil cu aa thim cang tiah a ti. Martha a tuahmi thil hi thil tha a si ko. Khual a dawt hna, rethei in, pakhat khat a chambau sual lai ti a phang i a tlamtlin khawh nakhnga aa zuam. Sihmanhsehlaw, Pathian bia nih zei dah a kan cawnpiak timi kha ngaih ding ah a tlolh.

A cunglei kong pahnih kan zoh tikah, nihin zumtu kan nunnak cio zong ah ruah awk a tha ngaimi a si. Kan nunnak ah Pathian a um lo ah, Pathian bia he kan kal ti lo ahcun kan tuahmi thil pawl cu Pathian lung kan tong lai lo. Pathian hmai ah mithmai tha kan hmu kho lai lo. Cu lawng si loin Khrihfabu chung zong ah program a phunphun kan tuah, thanchonak caah thazaang tampi chuah buin rian kan tuan. Sihmanhsehlaw, Pathian bia hi kan tuahmi thil poahah a kan hruaitu, kan nunpi pengmi bia a si a hau. Asilo ahcun kan tuahmi thil pawl cu minung taksa sawhsawh lei in i zuamnak lawng a si lai i, a chuahpi mi cu ngaihchiatnak, lungfahnak le, i remlonak in a dong lai.

Khat ta lei in kan zoh tikah, Pathian bia cu kan theih dih, thlarau lei ah kan i zuam, thla zong kan cam. Asinain Khrihfa timi hi mah pumpak pakhat thlarau thanchonak ca lawng ah a dir dingmi kan si lo. Kan ngeihmi Bawipa dawtnak, velngaihnak le lianngannak kha pawngkam ah a ummi sinah tuahsernak in langhter a hau. Hla phuahtu pa pakhat nih cun, “To know you is to catch my brother when he is falling” tiah a ti. Pathian kan duhnak, Pathian kan dawtnak hi kan pawngkam i ummi, kan bawmhnak a herhmi sinah langhter hna usih.

A Men

Philadelphia

Pumkhat Sinak

2010-10-04T22:38:00.003-04:00

Baibal relnak: Johan 17:20-23

20“Anmah ca lawngah hin thla ka cam lo, an chimmi bia thawngin a ka zum laimi hna ca zongah ka cam. 21An dihlak in pakhat an si nakhnga thla ka cam. Ka Pa, keimah cu nangmah chungah ka um i nangmah cu keimah chungah na um bantuk hin annih zong kan chungah um ve hna seh. 22Nangmah le keimah cu pakhat kan si bantuk hin pakhat an si khawh ve nakhnga, sunparnak na ka pekmi kha ka pek hna. 23Kei an chungah um in nang ka chungah um law, annih cu pakhat taktak an si lai; cun pakhat an sinak thawng cun vawlei nih cun keimah cu nangmah thlahmi ka si le nangmah nih annih cu keimah na ka dawt bantukin na dawt hna kha a hngalh lai.

Pumkhat Sinak

Johan 17:20-23 hi, Bawipa Jesuh Khrih nih an tlaih lai te ah, thla a cammi asi. Hi a thlacamnak a dih tlawmpal ah an tlaih colh. Minung phung ah, kan i then lai ah, a thi dingmi nih, a thih lai ah, a siaherh bikmi kha cah tak le chim a si tawn. Vawleicung thil kalning a si. Jesuh nih an tlaih lai le a thih lai ah a chimmi a si caah biapi ngaingai in a ruahmi a si cu a fiang.

Johan 17 nih thil pahnih a kan cawnpiak. Pakhatnak cu, Pathian le minung (kanmah) hi pum khat kan si ding a kan cawnpiak. Pathian he cun zei tin dah pum khat kan si khawh? A fapa Jesuh Khrih zumhnak le kan nunnak ah nunter nakin Pathian he pum khat kan si kho. Pahnihnak ah, minung le minung (kanmah hi pumkhat kan si ding) hi pum khat kan si ding a si. Minung le minung kar ah pumkhat sinak a um khawh nakhnga a herh bikmi cu Pathian he pumkhat sinak a si. Pathian he pumkhat kan si hmasat a herh. Pathian he pumkhat sinak nih kannih zong pumkhat a kan siter lai. Pumkhat sinak timi cu, phungdang in chim ahcun, lungrualnak kan ti lai.

Tahchunnak pakhat chim ka duh. Mark 2:2-3 kan zoh tikah mizeng pa cu a hawile pali nih Jesuh sinah an rat pi i, Jesuh nih a damter ti kha kan hmuh. A tuanbia umtuning ah Jesuh nih inn chungah cawnpiaknak a tuah i, minung hi inn cu an khat cikcek. Inn chungah zeiruang ah cawnpiaknak hi a tuah cu kan hngal kho lo nain, a cawnpiaknak a ngaimi cu an tam ngaingai ti cu, inn an khat dih timi nih fiangte in a langhter. Mizaw pa hawile nih cun, Jesuh sinah an hawipa cu an kalpi. Minung an tam tuk caah, inn cung tu ah an kaipi i, inn cungin Jesuh a umnak hmun ahcun, an thumh i, Jesuh nih damnak a rak pek. Hi tuanbia nih thil pahnih a kan cawnpiak:

Minung pali hi an lung aa rual. An lung aa rualnak cu mizaw pa hi Jesuh nih a damter khawh ko, tinak ahhin a si. Cu caah, an hawipa a dam lomi cu Jesuh sinah an rat pi. Phundang in chim ahcun, Jesuh an zumhnak ah pumkhat an si, an lung aa rual.
Minung pali hna lakah pakhat/pahnih nih kei cu kaa tel lai lo. Jesuh nih a damter khawh ti cu ka zumh ko; nain inn tu ah ka rak um ko lai i, thla tu ka campiak lai ti sehlaw, kan tuanbia hi phundang in a kal men hnga. Nain, an pali ningin an zumhnak lawngah si loin an tuahsernak zong ah an lung aa rual i, mizaw pa cu Jesuh sinah an phanh pi tikah Jesuh nih khuaruahhar thil a tuah. Mizaw pa nih damnak a hmuh than.

Kan zumhnak lawngah si loin kan tuahsernak zongah kan lung aa rual ahcun Pathian sunparnak kan langhter khawh ve ko lai. Lungrualnak asiloah pumhkhat-sinak thawngin thiltha tampi kan chuahpi khawh ko lai.

Kaa lawm.

A Men (Fom Men)

Philadelphia

Theihternak: Sayama Fom Men nih TIM ah October 3, 2010 ni ah a chimmi kan tarmi a si.

Ka Sual Ka Ngaithiam

2010-10-01T22:52:00.000-04:00

Fale Nih Mithmai Tha An Hmuh Nakhnga Nulepa Tuanvo

2010-09-26T00:32:00.003-04:00

Genesis 1 le BIA

2010-09-24T20:24:00.000-04:00

Pathian cu sertu a si. Pathian dah ti lo cu a dang thil tih ding an um lo, ti kong kan tial cang. Atu tan ah hin Pathian nih van le vawlei a sernak ah a hmanmi “Bia” (logos – Gk; dabar – Heb; Word – Eng) he pehtlai in tlawmpal kan hun tial lai.

Genesis 1 kan zoh tikah Pathian nih a Bia in zeizong vialte a ser ti kha kan hmuh. Phundang in kan chim ahcun, Pathian Bia ah thawnnak a um. Sernak vialte hi Pathian thawngin a cangmi an si. Bia hi Krikholh cun logos ti a si. Krikmi hna an ruahnak zongah hin bia hi a rak biapi tuk ve. Bia (logos) thawngin zeizong thil hi a cangmi an si tiah an zumh. Cu ruangah cun pei Krikmi nak ruahnak hmangin Johan Thawngtha tialtu pa nih a hramthawk ah Bia a um, cu Bia cu Pathian he an um ti, cu Bia cu Pathian a si i hi vawlei ah pumsa in a hung lang (titsa a cang) tiah a ti (John 1:1).

Pathian nih a mi hna he pehtlaihnak zongah a bia a hman. Biakam Thar kan zoh tik zongah Jesuh Khrih nih bia hmangin thlichia a daihter, khuachia a thawl, mizaw a damh hna, thil khuaruah tampi a tuah. Bawi Jesuh Khrih kha sual an phawt lio ah khan “Messiah ka si aa ti” tiah an puh. Mipi bia ruangah (a bik in, Judah hruaitu hna bia ruangah) kan Bawipa Jesuh Khrih zong an thahnak. Cucaah bia hi a biapi tuk. Bia ah hin thawnnak a um. Kan chimcangmi bia lak than awk a tha ti lo.

Pathian le Jesuh Khrih nih cun an bia kha vawlei sernak, mipi thatnak caah an hman. Joseph Stalin nih cun, “Bia cu hriamnam a si,” tiah a rak ti. A hman ngai. Pathian nih van le vawlei zeizong vialte sernak ah a hmanmi hriamnam cu a Bia a si. Jesuh Khrih zong nih thawngtha chimnak ah siseh, mizaw damternak ah siseh, khuaruahhar thil sernak ah siseh a bia a hman ve. Hriamnam tha tukmi a si caah a hman thiam ahcun bawmtu tha ngai a si i a hman thiam lo ahcun rawhralhnak a chuahter khawh. Cu a si caah, Laimi nih hawi he kan i pehtlaihnak ah kan bia hman kan i ralrin a hau.

Bia nih thil tamtuk a tuah khawh. A ngaihchiami pa a hnemh khawh bantukin a lung aa lawm komi pa kha a ngaih a chiatter khawh thiamthiam. Midang lung a lawmhter khawh i fahnak zong a pek khawh. Nitin nunnak zongah bia lo cun nun khawh a har. Ni khat ah hin minung pakhat nih holh fang hi tamtuk chim khawh a si. Micheu nih cun bia (holh) cu fimnak hmuhnak ah an hman. A cheu ve nih cun minthannak ah an hman. Cachimhnak ah an hman, ca kong ceihnak zongah an hman. Mifimmi nih cun thanchonak le minthatnak ah an hman. Sir Robindranath Tagore nih cun, “Mifim caah cun bia kaa khat hi a za ko,” tiah a ti.

Laimi nih bia kan hman biknak pawl zoh tikah, a bik in mi kong ceihnak, mi thangchiatnak le mah i chimthiamnak ah kan hman. Bia hi le thawnnak a ngeituk mi a si fawn. Cucaah, fahnak atu le atu a kan peknak hi a si. Kan bia chimmi ah ralrin deuh kan hau. A herh lomi mahca zong a tha hnem lomi le miphun fahnak bia chimnak in kan i sum a hau. Kan bia hman kan thiam ahcun kan ram a ser khawh i kan thiam lo belte ahcun kan miphun kan hrawh sual lai. Cucaah, thiltha sernak ah bia hman i zuam hna u sih.

Genesis 1 Catialtu

2010-09-21T11:00:00.001-04:00

Genesis cauk hi aho paoh nih biapi ah chiahmi le rel ngaimi cauk pakhat a si. Hi cauk hi zeitik ah tial a si ti le aho nih dah a tial ti hi nihinni tiangah fiangin hngalh khawh a si lo. A hlanah cun, Phungbia Cauk - Genesis, Exodus, Leviticus, Number, le Deuteronomy- hi Moses nih a tial tiah rak zumh a si. Asinain, nihin ah cun kha ruahnak le hmuhning kha a hmaan lo tiah ti a si cang. Cu kongah, Baibalca lei ah a thiammi hna nih, zeitin dah Moses nih a thihnak kong (Deut 34) cu a tial khawh an ti. Phungbia Cauk hna hi mi pakhat nih caan khat te ah a tialmi an si lo. Mi tampi nih kum tampi chung hmun dang le kaa dang cio in an tialmi tu a si deuh lai an ti. Cu an tialmi cu a hnu ah khawmh le fonh a hung si i nihin kan hmuhmi cauk panga hi an si, an ti.

Baibalca lei thiam sang tampi nih Phungbia Cauk hi catialtu pali kut in a rak chuakmi a si lai tiah an ruah. Cu catialtu pali hna cu min an sak hna: pakhatnak pa kha "J" catialtu (Yahwist Source or Writer(s)) an ti; a pahnih nak pa cu "E" catialtu (Elohist Source or Writer(s)) an ti; a pathumnak pa cu "D" catialtu (Deuteronomy) an ti; i a donghnak pa cu "P" catialtu (Priestly Source or Writer(s)) tiah an ti. Hi ruahnak a chuahnak cu Moses tialmi a si kho lo tinak le Phungbia Cauk chungah kong khat a si ko nain aa nolhmi, Pathian min aa dangmi, Pathian kong hmuhning aa dangmi le catialning aa dangmi tete an um caah a si. Hi pali hi zeitin dah an then hna hnga? Gordon J. Wenham [Genesis 1-15 (Waco, Texas: Word Books, Publisher, 1987), xxvi] nih cun, a tlaangpi in, thil panga cungah zoh in then an si a ti:

Pathian kha min dangdang in an kawh (J nih "Yahweh" [Bawipa] tiah a auh; E le P nih "Elohim" [Pathian] tiah an kawh);
Konglam pakhat aa thuatmi (tahchunhnak ah, sernak tuanbia pahnih a um [Gen 1 (P) le Gen 2 (J) tialmi]; nolhmi [Buanchukcho kong (Gen 6-9) ah aa nolhmi tete an um.]; an pupa hna kong ah thil pakhat voihnih ummi [Gen 12:10-20 le Gen 20 hi rel ti hna hmanh]);
Hmanmi biafang aa dang (biakamnak sernak kong ah J nih "Tan" [J "cuts" covenants] a hman. Nain, P nih cun " Ser" siloah "Dirh" [P "establishes" covenants] a hman);
Anning (style) aa dang (J le E nih cun an tialmi kong kha fiang tein an tial. P tu nih cun a tialmi kha a nolh lengmang. Cupinah chuahkehnak [genealogy] kong tial a huam ngai);
An thilhmuhning (theology) aa dang ngai (P nih cun Pathian cu lamhlat pi ah a um a ti lio ah, J le E nih cun Pathian cu minung bantukin khua a sa i minung he naih te in a um tiah an zumh).

J, E, D, le P tialmi ca hna hi 400 BCE hrawngah fonh an si lai an ti. Hi catialtu pali kut hin Phungbia Cauk hi kan sinah a phan. Genesis tu cu J, E, le P kut in a si, tiah an zumh. Tial kan duhmi hi Genesis 1 kong a si. Catialtu pali chungin Genesis 1 tialtu hi P a si lai tiah zumh a si. Cucaah, cu kong kan fian deuh nakhnga P catialtu kong, a caan, a hmun le a thil hmuhning tlawmpal in kan hun langhter ta lai.

Amah hi tlangbawi sidawh a si an ti caah P catialtu tiah an auhnak a si. A ca hi Babylon ram ah Saltan lio le Saltannak in an luat ka caan lio hrawngah (kum zabu 6 donghnak lei le 5 thawkka hrawngah) tialmi a si lai tiah an zumh.

Sal ah an taan lio ah hin an hrem hna, an tuk, an velh hna ti hi fiang ngaiin kan hmu kho lo. Nain, miphun dang ram ah an um i miphun pakhat in dir khawh than ding ah an i zuam lio a si ti tu cu a fiangmi a si. Hi lio caan ahhin an pawngkam i a ummi hna i biaknak le nunphung hna cu an caah tihnung le ral a si tiah an rak ruah. Cucaah, Israelmi cu BAWIPA nawlbia cungah dirhmi Pathian Mibu kan si, fek tein dir hna u sih ti kha biatak tein an rak au pi.

An ram he aa hlat ngainak Babylonram i an um lio a si caah le Pathian nih a kan hlat tiah an ruah lio a si caah hi catialtu nih hin Pathian cu a hlatnak pi ah a um tiah a ti. P nih cun chanrelnak, chuahkehnak, biaknak lei phung le phai pawl (Sabbath, Raithawi, Cuarpartan, tbk) kong kha biatak ngaingai in a tial. Cun Pathian hi zeizong vialte cungah a ummi a thawngmi a si tiah a zumh fawn.

CIM Website Leng Hna Usih

2010-09-19T01:25:00.010-04:00

CIM (Chin Internet Ministry) nih website a ngeih cang. HIKA ah leng tawn hna usih. Tuzarh thawk cun CIM i thawngtha bia chimmi Biaknak-Hmurka ah kan tar ti lai lo, CIM website ah tar lengmang a si ko lai caah. Nain, a tanglei hmanthlak in theihternak cu kan tuah pah lengmang lai. CIM website i thawngtha rel dingah a tanglei hmanthlak hi hmeh (click) ding a si ko lai.

Thawngthanhnak: CIM nih zarh fatin thawngtha bia chimmi biaruahnak ah a thlah tawn. Cu a thlahmi cu kan hnulei zarh tiang Biaknak-Hmurka ah kan tar tawn. Atu cu CIM website a um cang caah le website ah thawngtha chimmi an tar cang caah hika ah kan tar ti lai lo kan ti nak a si. Email in zarh fatin thawngtha chimmi rel na duh ahcun biaknakhmurka@gmail.com ah aho sinah dah chungtel sinak sok khawh a si ti kan hal ulaw, tuanvo ngeitu email kan in chimh hna lai. Asiloah, chungtel luhnak zong, a duhmi cu, kan in sokpiak hna lai.

Pathian Rian le Minung Rian

2010-09-12T10:46:00.004-04:00

CIM Caan hmannak (12th September, 2010)

Zumtu nu le pa hna,

Pathian Dawtnak, Velngeihnak le Daihnak cu nan dihlak cung ah hmuntthan ko seh. Kan nunnak ah nitin te thazaang thar a kan pee tthantu kan Bawipa Jesuh Khrih a min ka thangtthat.

Psalm 84:1, 2 "Maw Lianngan Bik Bawipa, zeitluk in dah na biakinn cu ka duh! Cuka i um cu ka duh hringhran! Bawipa biakinn chung tual cu ka ngai hna. A nungmi Pathian cu ka nunnak dihlak in hla in ka thangtthat".

Psalm 40:1, 2 "Bawipa bawmhnak cu ka hngak lengmang i a donghnak ah ka au nak cu a ngaih i a theih. Ttih a nung mi khor chung khan a ka chuah. nawncek khor chung khan a ka chuah, Him tein lungpi cung ah khan a ka tthutter i fek tein a ka umter."

Thlacam cahnak:

CIM hruaitu thar hna le Advisory board chungtel thar hna rianttuannak ah Pathian duhning le lamhruai ning in, zapi caah rian an ttuan peng nak lai
Ram hruaitu upa hna le Ram rianttuan tu hna caah
Kan Khrihfa bu cio Pastor hna, Khrihfa upa hna caah
Ngaihchiatnak a tong lio mi hawikom hna caah le a dangdang

Nihin thawngthabia a kan chimtu cu, US um mi Chin Khrihfa bu hna sin ah thawngthabia chimnak in caan a hmang lio mi, Zion Baptist Church, Hakha ah Pastor le atu lio ZBC ah General Secretary a ttuan lio mi Rev. Dennis Ngun Thawng Mang asi. Lunglawmhnak nganpi he kan don.

(Orhlei kam a hriangcem khi Rev. Dennis Ngun Thawng Mang cu asi)

Thawngthabia kan ihrawm hna hlan ah Ka Hmang ko ka Bawipa timi Pathian thangtthatnak hla ngai ta hna usih. (Asennak hi hla a si i hmet ko. Youtube zohkhawhlo nak hmun i na um ah cun, hla hi na ngai kho lai loh. Gmail na hman ah cun, hmanthlak tarmi na hmu lo kho men).

Rev. Dennis Ngun Thawng Mang:

THE MINISTRY OF GOD AND MAN

(PATHIAN RIAN LE MINUNG RIAN)

CAANGTHIM

I Kor. 3:5-8 A ngaingai ti ahcun Apollo cu ahodah a si? Paul cu ahodah a si? Pathian sal pei kan va si ko cu, Pathian an zumhtertu hna kha. Bawipa nih a kan pekmi rian cio kha pei kan hei tuan ko cu; Kei nih a ci ka tuh, Apollo nih a kung kha ti a toih, sihmangsehlaw a thantertu cu Pathian a si. A ci a tuhtu le ti a toihtu thamtham cu biapi an si tung lo. Pathian kha pei biapi cu a si cu, zeicahtiah amah nih khan pei a thanter cu. A tuhtu le a toihtu kha cu zeihmanh an I dannak a um lo; an tuanning cio khan Pathian nih laksawng a pek ko hna lai.

BIAHMAITHI

A tutan khual ka tlawnnak i ka kenmi biatlang pakhat cu PATHIAN RIAN LE MINUNG RIAN ti hi a si. Kan laimi lak i Pathian riantuantu cheukhat nih “ kan rian ngeitu hi Pathian a si ti le keimah ka telnak zawn a si lomi Pathian rian tuantu dang an um ve ko “ ti hngalh le cohlan taktaknak ah kan bau tawn rua tiah ka ruah. Cu nih a chuahpimi cu tantinak silo in, midang nak in keimah le ka riantuanmi hi a hman bik, a tha bik ti in mah lei tang party kawlnak a chuahpi tawn i Khrifabu damnak nak in Khrihfabu zawtnak, miphun thanchonak nak in miphun i thennak le pumpak thathnempinak bantuk lawng ah a dong tawn. Cucaah kan Khrihfabu le kan tuanmi rian ngeitu hi Pathian a si i minung hi a rian i hman sawhsawh menmi lawng kan si ti hi atu lio kan sining ah a biapi tuk ti ka ruah caah hi tlangtar hi ka thim thengnak a si

BAIBAL CAANGTHIM I KORINTH KHRIHFABU CHUNG THIL UMTUNING

Paul nih a rak thokmi Korinth Khrihfabu ah a tlangpi in buainak a um I cu buainak lak ah pakhat cu ithennak a si. Cu ithennak cu lungthin ithennak in a thok. Lai miphun le khrihfabu zawtnak ngan bik pakhat cu ithennak a si ve men lai.

Pumpak uar hlei a ngeimi an si i Pathian rian chung i hmanmi le aa pe taktak mi ciocio chung ah micheu nih Paul, a cheu nih Apollo, Peter ti in an party si an i cuh i Pathian tluk deng in anmah le an uarmi cio kha an hlorh hna. A sinain Pathian fialmi cio an si i an rian ngeitu taktak Pathian pakhat ca i riantuantimi an si kha an rak hngal lo. A caan caan ah laimi micheu zong zapi lak ah cu bantuk cu kan um ve tawn. Riantuantu lungput taktak a si lo na in zapi lak i micheukhat nih riantuantu pakhatkhat kha party ngeih duh ternak lungthin an ngeih ter kho ve. Cu cu iralrin ding pakhat a si ve rua tiah ka ruah.

Paul nih amah a tanh i amah lei a tangmi hna kha nan hmaan tuk, biatak nan tanh caah a si ti sehlaw atu lio i riantuantu cheukhat sining he aa tlak ngai hnga. Paul dirhmun ah hei dir in a kan tanh deuh I nangmah party deuh ka si a kan titu um hna sehlaw, nan hmaan tuk, biatak nan tanh caah a si, keimah hi pei thawngthabia a dirpitu taktak le Pathian rian a tuan taktaktu cu ka si cu kan hei ti men ko hnga. A sinain Paul nihcun amah a tanhtu pawl zong kha keimah hi rak ka uar hlah u, Apollo zong uar hlei hlah u, uar hlei deuh le uar lo deuh hi rak kan ngei hlah u, Pathian rian fialmi ciocio kan si i kan rian ah biatak te in aa pemi ciocio tu kan si, kan i dannak a um lo, Pathian rian chung ah kan i khat ko tiah a ti hna. Cu lungput cu i fonh duhnak lungput le Khrihfabu damnak ca i lam a si kan ti khawh hnga. Kan ram ah a bau ngai rih i kan miphun lak ah a bau ngai rih.

Paul nih a chim rihmi cu kei nih a ci ka tuh a ti A sullam cu kei nih mission rian le thawngthabia chimnak rian ka tuan, a hran rian taktak tuantu ka si , Apollo nih ti a toih a ti. A sullam cu Apollo nih a zohkhenh, a cawm, a cawnpiak, a kilven, a thithruai ti khawh a si hnga. Khatlei holh cun Paul nih Evangelist (Missionary zong ti khawh a si hnga) rian a tuan i Apollo nih Pastor (Pastoral ministry) rian a tuan ti a si hnga. Hi ka ahhin Paul uar deuhtu pawl cu Evangelist uar deuhtu an si ti zong ah a palh lem hnga lo. Cu lio ah Paul nih kei le Apollo cu kan i khat ko a ti tik ah kei Evangelist le Apollo Pastor hi kan I dang lo dahkaw tiah a ti. Nihin ah kan herh ngaingai mi lungput le dirhmun cu a si. Mi tampi nih kan ti kho cio lailo, kan ti khawh hlan chung paoh cu kan ram le kan khrihfabu a dam ve lailo.Riantuantu nih zapi lungthin aa then cia mi kha zual ter chin lo ding a biapi tukmi Paul nih a nun in a kan cawnpiak fawn. Hruaitu, riantuantu lungput a that lo ahcun zapi chungah ithennak a fak chin kho.Kan tuanmi rian ngeitu hi Pathian taktak ko timi le Pathian rian cu kap tampi in tuan a herh cio nak ah Pathian nih a kan hmanmi cio kan si ti lungput he a rian i ipek taktaknak a um lawng ah le riantuantu pakhat le pakhat ipapeknak, icohlan duhnak, keimah lawng hi ka hman bik i ka rian lawng hi rian tak a si, I midang rian cu a tak lo, anmah zong a tak an si lo tinak hna kan hloh khawh lawng ah kan ram a dam lai.

Khatlei holh cun Evangelism rian le Pastoral rian a kal tti i rianttuantu hna an kal tti khawh taktak a hau hnga. Cu ti i a kal khawhnak ding caah mah pumpak thangthat kawlnak le mah pumpak party, zal sanh i mi hman timhnak lungput hna kan thlau a hau. Cu lawng ah kan khrihfabu a dam deuh hnga.

RUAH A HERHMI

A thih tiang Pathian le a ram caah zumhawktlak te i rianttuantu David Livingstone cu Pathian nih a hman i mi tampi Pathian an zum, khrihfabu tampi a hung chuak nain a thih lai ah a chimmi bia cu : -

Pathian rianttuantu ka si kaa ti ngam bal lo ti a si.Zeicahtiah Pathian nih Jesuh Khrih in a ttuan ciami dum chung ah ra tel ve tiah a ka sawmmi pa lawng ka si. Keimah tello in Pathian nih a rian a tlolh lailo na in a ka sawm duh hi mi vanttha tuk ka si.
Khrihfabu derhtu ka si kaa ti ngam bal lo. Pathian nih Jesuh Khrih in a derh ciami chung tu ah ra tel ve tiah a ka sawmmi pa ka si. Keimah tello in Pathian nih a khrihfabu a derh khawh ko na in tel ve ding in a ka sawm duh caah mi vanttha tuk ka si a ti.

Cu bantuk in kanmah tello in Pathian nihhin a rian a tlolh lai lo na in ra tel ve u tiah a kan sawmmi kan si hi mi vanttha tuk kan si tit u hi thei bu in Pathian riantuantu an Paul cu a nunnak a pek bantuk in riantuantu hna nih kan nunnak kan tthumh ve a hau, Khrihfabu le kan riantuannak ah derhtu (founder) ka si ti zong a um kho lo.I porhlawt ding zei hmanh kan ngei lo.

Asinain a kan sawm bantuk in ee kan ti i kan i tel ko bu in kan i biatak lo le kan daithlan asi tu ahcun kanmah ruangah Khrihfabu a zaw in a rawk kho. Cu caah i biatak zungzal a hau fawn. Paul zong nih cu bantuk rian ahcun biatak chuah in kei le Apollo hi a lut ttimi kan si a ti. Cu rian cu a tthan i a tlam a tlin tikah kanmah kan si lo, tthantertu Pathian ruangah a si i kan i porhlaw ngam bal lo, Pathian tu kan thangthat a ti. Cu nun le cu lungput cu kan ram i Pathian rian a ttuantu hna nih kan herh ngaingaimi a si. Zumhawktlak tein kan ttuan ko nain a tthan lo zong ah kan lung a dong lo, kannih cu tthanternak rianttuantu kan si lo, cucu Pathian rian a si i kannih minung rian cu lung dong lo le thanau lo te in zumhawktlak te i ttuan kha a si a ti. Cu cu kan herhmi lungput le nun a si fawn.

BIA DONGHNAK

Cucaah minung lei i rian cu toidornak lumgthin he a tthan zong tthanlo zong ah zumhawktlak te i rianttuan a si i Pathian rian cu tthaternak le tthanterlonak nawl ngeihnak a si ti thei bu in Bawipa rian chung ah a lut ttimi kan si cio ahcun Pathian ram, kan ram le kan khrihfabu a dam ko hnga. Pathian rian le minung rian kan thleidan a herh bantuk in minung rian ah a dongh tiang zumhawktlak te in dir tti kan herh ko.

God who loves action always wants to see us to live and to die in action.

(Dennis Ngun Thawng Mang)

Theihternak: September 12, 2010 ni CIM caan hmannak kan tarmi a si.

Genesis 1 Biacah

2010-09-11T00:37:00.001-04:00

Genesis 1 catialtu hi thiltining a thiam tuk. Babylon saltan lio ah a ca hi tialmi sidawh a si. Ca a tial lio caan hi, an pawngkam ummi hna biaknak le nunphung nih hna a hnawh ngai hna lio a si. An pawngkam ummi (a hlei khun in Babylonmi) hna nih hin pathian a phunphun an biak hna. Tahchunhnak ah, Nika pathian, Thlapa pathian, Arfi pathian, Rili pathian, Non pathian, Ruah pathian, tiin. Cu pathian hna cu an biak tikah, Israelmi zong nih caan tampi ah cun hi pathian hna hi an thawng taktak rua tiah an ruah i an biak sual ve tawn hna. Cu thil cu a hman lo tuk ti kha hi catialtu nih hin a hmuh.

A hlei khun in, Pathian pakhat lawng a um. Amah cu a nungmi le zeizong vialte cungah nawlngeitu a si ti kha chimh a duh hna. Cu kong chimhnak dingah a catialmi hi a hman. Pathian cu zeizong vialte sertu a si, a ti. A chimmi cu:

Pathian nih van le vawlei ser hram aa thawk tikah, vawlei cu mui zong a ngei lo, pungsan zong a ngei lo. Rilipi cu muihnak nih a khuh i ti cungah cun thlipi a hrang. Cun Pathian nih, “Ceunak um seh,” tiah a ti i ceunak cu a hung um. Ceunak cu a zoh i aa lawm. Cun ceunak le muihnak cu a then hna i ceunak cu “Chun” tiah min a sak i muihnak cu “Zan” tiah a ti. Zanlei cu a hung dih i zinglei kha a hung um (1:1-5). Cun aa thawh i, “Vawlei cungah hin thingram a phunphun kho hna seh, thei a phunphun a vuimi rawlkung hna,” tiah a ti i cu bang cun a hung si (1:11). Cun Pathian nih cun, “Chun le zan a thentu ding le ni le kum le caan kha zeitik in dah an i thawk cio ti hngalhtertu dingah van ah khin ceunak um hna seh; cun cu ceunak hna nih cun vawlei hi ceuh hna seh,” tiah a ti i cu bang cun a hung si. Cucaah Pathian nih ceunak nganpipi pahnih hi a ser hna, ni hi chun uktu ding ah a ser i thlapa hi zaan uktu dingah a ser, arfi zong khi a ser hna (1:14-16). Cun Pathian nih cun aa thawh i, “Ti nih hin thilnung phun tampi a hrin hna lai i va hi thli lakah hin an zuang lai,” a ti i cu bang cun a hung si. Cu ti cun Pathian nih rili chung i a ummi sahrang tih nungpipi le ti lak i a tlongmi thilnung a phunphun le va a phunphun kha a ser hna (1:20-21). Cun, Pathian nih cun, “Vawlei nih hin inn zuat satil a phunphun le ramlak saram a phunphun, a hme he a ngan he, hring hna seh,” a ti i cu bang cun a hung si (1:24). Cun, minung kha amah muisam keng in a ser tiah, a tial.

Genesis 1 catialtu nih hin (1) Pathian cu zeizong vialte sertu a si kha a langhter, (2) pathian dang pawl (Nika pathian, Thlapa pathian, Arfi pathian, tibantuk) hi pathian an si lo, serchommi an si ve ti kha a langhter, (3) cucaah, serchommi cu biak tlak an si lo, anmah a sertu Pathian tu hi biak ding a si tiah a forh hna. A chim duhmi cu, an/nan biakmi pathian hna hi a ngaingai ti ah cun Pathian serchom pei an si ko cu. Anmah a sertu cu Pathian a si i annih cu sermi menmen an si ti hi a si.

Cucaah, thil kan ruahnak le kan tuahnak ah minung a tihmi, serchommi thil a tihmi silo ding kha hi sernak kong nih chim aa zuammi cu a si. Zeicaah tiah, hi vawleicung a ummi thil vialte hi Pathian sermi lawngte an si dih. Tihzah ding le upat ding cu Pathian a si. Amah lawnglawng hi NAWLNGEITU le SERTU cu a si.

Genesis le Ezekiel

2010-09-08T11:10:00.000-04:00

Ezekiel 37:1-13

1 Bawipa kut cu ka cungah a phan i a thlarau in a ka kalpi i ruh in a khatmi nel pakhat ah a ka chiah. 2An lakah cun a kenkip ah a ka chawhter i an dihlak in ka pal dih hna; nelrawn cu a khah in an khat i rel cawk lo an si i an ro ngaingai. 3A ka thawh i; “Mipa, hi ruh hi an nung kho ṭhan hnga maw?” tiah a ka ti. Kei nih ka leh i, “Nangmah lawnglawng nih na hngalh, Bawipa Pathian,” tiah ka ti. 4 Cun a ka thawh i, “Hi ruh ro hi bia chim hna law, maw ruh ro hna, Bawipa bia hi thei tuah u,” ti hna, a ka ti. 5Mah hihi Bawipa Pathian nih hi ruh hna sinah a chimmi bia cu a si: Nan chungah thaw ka chiah lai i nan nung lai. 6Nan cungah thahri kha ka ṭem chih hna lai i tit kha kan pek hna lai i cuar in kan khuh hna lai i nan chungah thaw ka chiah lai i nan nung lai; cun nannih nih Bawipa ka si kha nan hngalh lai, a ti.

7A ka fial bantukin bia chim cu kaa thawk i ka chim lengmang lioah cun thawng a hung um i ruh cu an hun i fonhtonh. 8Ka zoh ko lio hna ah cun an cungah thahri kha an hung um i tit nih khan a hun khuh hna i cuar nih khan a hun zual hna, sihmanhsehlaw an chungah thaw a um lo. 9Cun a ka thawh i, “Thli khi bia chim tuah, mipa, thli cu chim tuah law, hihi Bawipa Pathian bia an si, tiah ti: Maw thli, ra tuah, a kaa kip in ra law hi mithi mi hna chungah hin lut tuah law nung hna seh,” a ti. 10A ka fial bantukin biachim cu ka vun i thawk i thaw cu an chungah a lut i an hung nung i an ke in an dir i ralkapbu nganpi an hung si.

11A ka thawh i, “Mipa, hi ruh hna hi Israel mi innchungkhar a ning piin an si. Annih nih an i thawh i, ‘Kan ruh cu an ro dih cang, kan nunnak hri cu a cat cang, mithi tluk ceo kan si ko cang,’ an ti. 12Cucaah annih cu chim hna law, hihi Bawipa Pathian bia an si, tiah chim hna: Maw ka mi hna, nan thlan cu ka hun hna lai i an chung khan kan chuah hna lai i Israel ram ah kan kirter hna lai. 13Nan thlan kha ka hun hna i an chungin kan chuah hna tikah, Bawipa ka si kha nan hngalh lai, maw ka mi hna. 14-Khi tikah ka thlarau cu nan chungah ka chiah lai i nan nung lai i nan vawleite ah khan kan umter hna lai i hi bia cu Bawipa nih ka chimmi a si i tuah zong ka tuah laimi a si ti kha nan hngalh lai. Mah hihi Bawipa bia hrimhrim a si,” a ti.

Pathian nih Ezekiel cu nelrawn ah a kalpi i ruh ro tampi kha a hmuh sak. Ruh ro pawl cu Pathian nih a pumh ter hna i, titsa a benh hna ti a si. Nain, nunnak belte an ngei rih lo. Cu caah Pathian thaw (thlarau) pek an si tik ceo ah an hung nung than, tiah langhnak (vision) a hmuh. "Thlarau" asiloah "thaw" (Hebru cun ruah ti a si) hi voi tam nawn te a hman. Ezekiel nih a hmuhmi langhnak ahcun Pathian nih ruh ro bantuk dirhmun ah a ummi Israel miphun kha nunnak a pek than hna lai, a tun than hna lai ti kha, a si. Phundang in chim ahcun, Israel cu miphun pakhat in ser a si than lai timi "ser-thannak" kong a si.

Genesis he lawhnak tampi an ngei. Genesis 1 aa thawkka in Pathian thlarau (thlipi) cu aa chawk ti a si. Genesis 2 ah Pathian nih minung a ser tikah, a hnar in thaw a chuah hnu lawngah nunnak a ngei tiah, kan hmuh. Cu pinah, Adam nih Evi a hmuh tikah hihi pei ka sa in lak sa (flesh of my flesh), ka ruh in lakmi ruh (bone of my bones) a timi hrim zong hi Ezekiel langhnak a hmuhmi he lawhnak a ngei fawn. Genesis nih cun fiang tein Pathian nih van le vawlei a sernak, a bikin, minung a sernak kha a chim. Genesis cu sernak tuanbia a si. Ezekiel nih cun serthannak (asiloah tunmerthannak) kong a chim. Sernak kong veve an chim kan ti ko lai.

Genesis-1

2010-09-07T00:20:00.002-04:00

Genesis cu Baibal i a hmasa bik ah a ummi cauk a si. Cun Phungbia Cauk (Genesis, Exodus, Leviticus, Number, Deuteronomy) ah pakhatnak ah chiahmi cauk a si.

Catialtu: Rak chim tawnning ahcun, Phungbia Cauk (Genesis-Deuteronomy) hi Moses nih a tialmi a si tiah ruah a si. Nain, Reformation chan (zabu 16 CE) hnu ahcun catialtu aho dah a si timi ah hna a vun hnok deuh ngai. Tahchunhnak, Genesis 1 le 2 nih sernak tuanbia an chimmi ah dannak a um. Atu ahcun Genesis cu catialtu tampi le caciktu (editor) tampi kutin caan saunawn hnuah a hung chuakmi cauk a si, tiah zumh a si.

Tial caan: Genesis cauk an tial hi, a cunglei ah kan chim bantuk in caan saunawn a rau, tiah an ruah. Cu caah, kum 500 nakin sau deuh a rau, tiah zumh a si. Cucu Israelmi Babylon sal i an taan lio (587-538 B.C.E.) le an luat ka hrawng ah tial hi lim siseh law, an dawhter cio.

Genesis cu: Hramthawknak (beginnings) kong an tialnak cauk a si. Vawlei hramthawknak in aa thawk i, miphun dangdang hna thawknak in, Israelmi hna pale le nule hna hrinnak tiang aa tel. Israelmi an pipu hna tuanbia cu Abraham le a nupi Sarah in an thawk i, Isak le a nupi Rebekah, Jakob le a nupile Leah le Rachel, Jakob fale a simi hna kong in, Joseph kong tiang aa tel.

Phundang in chim ahcun, Genesis 1-11 nih vawlei aa thawknak pawl kong hmanthlak a langhter. Cu ahcun sernak, minung hna sualnak chung i an tlaknak, buanchukcho tlunnak le Babel innsang an saknak hna an i tel. Genesis 12-50 nih Israelmi hna i an pipu le kong a chim i, a hleikhun in, Pathian nih an sinah bia a kamhmi (promises) pawl kha a chim.

Pathian cu a hramthawk tein a rak um diam cang. Pathian nih a thami vawlei a ser. Nain, amah tein rak cawlcang dingin a kal tak lo. Pathian cu vawlei tuanbia ah a um peng. Minung tuanbia ah Pathian a cawlcanghnak hna zong a chim. Minung hrim cu Pathian muisam keng in sermi kan si ti kha, Genesis cauk rel cangka in hmuh khawh a si. Cun, Pathian nih a sermi hna (minung le sermi thilnung) hmangin sernak cu a pehzulh. A bikin, a thimmi chungkhar hmangin khamhnak le ser tharnak (new creation) caah pehzulh in rian a tuan.

GENESIS

2010-09-04T15:56:00.001-04:00

Nihin thawkin Biaknak-Hmurka ahhin Genesis kong tial in tar ka tim. Genesis hi Baibal chungah a hmasa bik zawn ah a um pinah, Pathian nih sernak rian a tuannak kong, minung cu Pathian nih Amah muisam keng in sermi kan sinak kong le a dangdang theih awk tlak tampi a kan cawnpiaktu cauk a si. Cu caah, Genesis nih a kan cawnpiakmi le Genesis cawnpiakmi kong ah hmuhning tete ka hun tial hna lai. Careltu (nangmah) zong nih "comments" timi a tanglei zawn khi click law, na ruahnak le hmuhning langhter khawh a si ko. Genesis chungin tlawmpal ka vun tar:

Pathian nih van le vawlei ser hram aa thawk tikah, vawlei cu mui zong a ngei lo, pungsan zong a ngei lo.

Rilipi cu muihnak nih a khuh i ti cungah cun thlipi a hrang.

Cun Pathian nih, "Ceunak um seh," tiah a ti i ceunak cu a hung um.

- Gen 1:1-3

Cu ti cun Pathian nih minung cu a ser hna, minung cu Pathian he lo in a ser hna.

Mipa le minu kha a ser hna.

- Gen 1:28

Pathian nih a sermi thil vialte cu a zoh i a lung a si ngaingai.

- Gen 1:31

Khuazing Pathian Thim Hna Usih

2010-08-29T13:38:00.006-04:00

CIM Caanhmannak (29th August, 2010)

Bawi Khrih chung ah Zumtu Nu le Pa hna,

Pathian Dawtnak, Velngeihnak le Daihnak cu nan dihlak cung ah hmun tthan ko seh.

Psalm 41:1-3 "Sifak zawn aruat mi cu lunglawm mi asi, harnak chung i a um tik ah Bawipa nih a bawmh lai. Bawipa nih a huhphenh lai i a nunnak kha a zuah lai; ram chung ah lunglawm in a umter lai ia ral hna kut chungah a kaltak lai lo. A zawt tik ah Bawipa nih a bawmh lai i a damter tthan lai."

Thlacam cahnak:

• Missionary hna, kan Pastor te, Khrihfa upa hna le hruaitu hna caah

• Ram ca rianttuan tu upa hna caah

• Ramkip ah thawngtha bia chimnak in rian a ttuan lio mi kan Pa le hna caah

• Ngaihchiat le lungretheih nak a tong lio mi, Mizoram Laimi hna caah

• Ngaihchiatnak, zawtfahnak a tong lio mi hawikom hna caah

• Global Chin Christian Conference, Malaysia tuah dingmi tlamtlin khawhnak caah etc..

Nihin thawngtha bia a kan chimtu cu, Saya Thomas Cung Bik, Philadelphia khua, USA ah PhD (Baibal lei) a cawng lio mi asi. Lunglawmhnak nganpi kan nei. Bawipa nih kan dihlak caah thlachuahnak kan pekpiak ko seh.

(Saya Thomas Cung Bik)

Thawngtha bia kan ihrawm hna hlan ah Ka thinlung mit au ter timi Pathian thangtthatnak hla ngai ta hna usih. Theihternak: (Gmail a hmang mi nih hmanthlak tar mi nan hmu lo kho men. Acung i a sennak khi hmet law hla a chuak lai, asinain, Youtube zohkhawhlo nak hmun na um ah cun, hla na ngai kho lai lo)

Saya Thomas Cung Bik:-

CIM ah thawngtha chimnak caan ka hmuh caah Pathian min ka thangthat! Cun caan a ka petu Saya Ngun Thawng Lian cungah tampi lawmhnak ka ngei.

Salm 144:15 - "An Pathian ah BAWIPA a simi hna cu lunglawmmi an si."

Khuazing Pathian Thim Hna Usih

Laimi hi Pathian thimmi, Pathian aa tlaihmi miphun kan si caah thluachuah tampi kan dong. Vawleicung phung a si caah, harnak le retheihnak phunphun kan ton ko bu ah, thluachuahnak kan rel caan hi a tam deuh ko. Cucu lungfim tein ruah setmat tikah a fiang. Khrihfa kan simi hi mi vantha tuk kan si. Salm catialtu nih cun “an Pathian ah BAWIPA a simi hna cu lunglawmi an si” a ti. Cucu amah nunnak hrim ah BAWIPA cu a Pathian a si caah aa lawmhnak le thluachuah a donmi vialte cungin a chimmi a si. Hi Baibal caang hi a thar in ruat ti hna usih tiah kan sawm hna.

An Pathian ah

Salm catial tu nih "An Pathian ah" a ti tikah thim dingmi tam nawn a um ti kha a fiang. Israelmi hna tuanbia kan zoh tikah caan tampi ahcun miphun dang, ramdang mi he an i tong, an i cawh i, ramdang le miphun dang hna i an zumhmi le an pathian kha an i thim sual tawn. Tahchunnak ah, Israelmi hna cu Izipt saltannak in Moses hmangin Pathian nih a chuahpi hna i, cawhnuk le khuai tizu in a khahnak Kanaan ram lei ah a hruai hna. Zei maw caan ahcun Iziptmi hna kut in luatnak a petu hna Pathian kha hnu ah chit in miphun dang pathian hna kha an tha deuh, an thawng deuh rua tiah an ruah caan a rak um. Kanaan ram an luh ka ah, Joshua nih Israelmi hna cu zei bantuk Pathian dah nan i thim lai, tiah a rak ti hna. Cun, Joshua nih cun "keimah le ka innchungkhar tu nih cun BAWIPA kha kan biak ko lai," tiah a rak ti (Joshua 24:15).

Joshua le chungkhar nih cun an Pathian caah BAWIPA kha an rak i thim. Ramdang mi hna pathian kha, Pathian taktak an si lo ti kha an fiang. Hlaphuahtu nih cun "Sihmanhsehlaw ka zumhmi ka hngalh . . ." a ti bantuk in Joshua le chungkhar nih cun an zumhmi an hngalh. An Pathian cu BAWIPA a si. Kanmah cio zong i hal ve hna hmanh usih. Kan Pathian ah aho dah a si? Kan nunnak uktu ah aho dah, zeithil dah kan chiah? Kan chungkhar ah tah kan Pathian aho dah, zei dah a si? Kan Pathian ah kan chiahmi hi hngalh hrimhrim kan hau. Kan zumhmi zong kan hngalh a hau.

BAWIPA a simi

Salm catialtu nih cun an Pathian ah BAWIPA a simi cu lunglawmmi an si, a ti. Hika ah Lai Baibal Thiang i BAWIPA tiah a hmanmi hi vawlei bawi (lord or master) khi a sawh duhmi a si lo. Israelmi hna an Pathian min a si. Israelmi nih Pathian cu a phunphun in an auh. El Shaddai, El Roi, Elohim ti bantuk in an auhning tampi a um. Nain, an Pathian i pumpak min cu YHWH (Yahweh) ti a si. Israelmi nih Pathian cu a thiang tukmi a si caah, a min hrim cu a thiang tuk i, a min bak in auh cu tih a nung tuk tiah an rak ruah. Cu caah, Cathiang an rel tikah YHWH timi an hmuh paoh ah Adonai tiin an rak rel tawn. Caan a rauh tikah YHWH timi i a aw chuah taktak hi hngalh khawh a si ti lo. Cu caah, a cheu nih Jehovah tiah aw an chuah i, nihin ah Jehovah Pathian kan ti tawn nak khi a si. "Adonai" timi i a sullam cu "ka bawipa" asiloah "bawipa" tinak a si. Cu ti cun Mirang holh in an leh tikah BAWIPA tiah an hun hman. A ngaingai ti ahcun BAWIPA timi nih Pathian i pumpak min kha a huap kho lo.

Mirang nih God an timi khi Laimi nih Pathian tiah kan hman. YHWH timi hi Pathian pumpak min ah hmanmi a si caah, Laiholh in leh kan duh ahcun Khuazing tihi a tha bik ko rua tiah ka ruah. Keimah pumpak in ka hmuhning le zumhning ahcun Khuazing hi Laimi nih Pathian pumpak min kawhnak ah kan hman. Kan Pathian ah Khuazing (BAWIPA) a si ding kha a biapi ngai. Khuazing cu zei bantuk dah a si? Tampi chim ding a ummi chungin tlawmpal kan chim ahcun:

Van le vawlei le a chung ummi thil vialte sertu cu Khuazing Pathian a si (Gen 1 le 2).
Minung hi amah muisam keng bakin a kan sertu a si (Gen 1:26-27).
Salm catialtu (Salm 8) nih a chim bantuk in Khuazing Pathian cu minung kan zawn a kan ruattu le a hnakkar ah a kan tenhtu a si.
Kan sual tuk lio zongah a kan hlaw siang lo i, a Fapa ngeihcun te hmanh a kan pe siangtu a si (Johan 3:16).
Kan nunnak ah thluachuah tampi, kan phu lo, kan tawk lo tiangin a kan petu, a kan cawisang tu a si (Salm 23; 36).
Hi vawlei ah thluachuahnak tampi a kan pek pinah zungzal nunnak a kan petu, ruahchannak a kan petu cu Khuazing Pathian a si (1 Piter 1:3-5).
Vawilei nih pathian tiah a ti tawnmi hna vialte cungah a ummi, a nungmi Pathian a si (Exod 15:11).

Cu vialte cu a hngalh tikah Salm catialtu nih cun "an Pathian ah Khuazing (BAWIPA) a simi" a tinak hi a si. Phundang in kan chim ahcun, an nunnak uktu ah Khuazing a simi cu lunglawmmi an si, a ti. Kan Pathian ah Joshua le chungkhar bantuk in Khuazing Pathian kan i thim ahcun, Khuazing duhnak kha pakhatnak kan chiah ahcun, Salm catialtu nih a ti bantuk in "lunglawmmi" kan si. "Lunglawmmi" a timi hi phundang in chim ahcun, thluachuakmi tinak a si ko. Kan Pathian ah Khuazing (BAWIPA) kan chiah a si ahcun, thluachuakmi kan si rih lai. Nihin ah Salm catialtu nih amah nunnak i, a tonmi thil cungin a kan cawnpiakmi cu "nan Pathian ah Khuazing (BAWIPA) a si ahcun thluachuakmi nan si" tihi a si. Khoika hmun kan phanh hmanh ah Khuazing Pathian aa thimmi kan si ahcun thlua kan chuak hrim ko lai. Khuazing Pathian aa thimmi le fek tein aa tlaihmi si i zuam hna usih.

Nan umnak cio ah kan biakmi Khuazing Pathian nih in umpi cio ko hna seh!

Kaa lawm.

Thomas Cung Bik

Philadelphia

Theihternak: August 29, 2010 ni CIM caan hmannak kan tarmi a si.

Thlacam

2010-08-21T16:18:00.002-04:00

HBC i Sunday School kan rak kai lio ah an rak kan sakpi tawnmi hla ka lung ah a chuak ngai. Thlacamnak cu Pathian nih a theih, cucaah zumhnak in thlacam tuah, ti a si.

Zing thlacamnak, Pathian a theih
Chun thlacamnak a theih
Zaan thlacamnak, Pathian a theih
Zumhnak in thlacam tuah.

Ka Cung I Nan Tuah[lo] A Si

2010-08-19T22:39:00.004-04:00

Baibal relnak: Matthai 25:34-40, 41-45

Cun a orhlei i a ummi cu Siangpahrang nih cun a thawh hna lai, 'Nannih, ka Pa nih thluachuah an pekmi hna, ra tuah u. Ra u law vawlei ser ri in nan caah timh a simi pennak cu ra co tuah u. Ka rawl a tam i rawl nan ka pek, ka ti a hal i ti nan ka pek; khual ka si i nan inn ah nan ka tlun ter; puan aih awk ka ngei lo i puan nan ka pek; ka zaw i nan ka zohkhenh; thong ka tla i nan ka len,' tiah a ti hna lai. Khi tikah miding mi hna nih cun, 'Bawipa, zeitik ah dah na rawl a tam i rawl kan in pek, na ti a hal i ti kan in pek, khual na si i kan in tlun ter, puan aih awk ngei loin na um i puan kan in pek, na zawt i kan in zoh, thong ah na tlak i kan in len?' tiah an leh lai. Cun Siangpahrang nih cun, 'Hihi kan chimh hna: Ka unau pakhat khat cungah zeitluk hmanh in sifak le nauta si sehlaw, nan tuahmi thil paoh hi ka cung i nan tuah a si ko,' tiah a leh hna lai."

A cung i kan relmi hi a lettalam hi a hme 41-45 ah hmuh khawh a si. Cu he pehtlai in hrilhfiah le lungfian i zuam a hau: "Ka rawl a tam i rawl nan ka pe lo, ka ti a hal i ti nan ka pe lo; khual ka si i nan inn ah nan ka tlunter lo; puan aih awk ka ngei lo i puan nan ka pe lo; ka zaw i nan ka zohkhenh lo; thong ka tla i nan ka leng lo" . . . "Bawipa, zei tik ah dah na rawl a tam i rawl kan in pek lo, na ti a hal i ti kan in pek lo, khual na si i kan in tlunter lo, puan aih awk ngei loin na um i puan kan in pek lo, na zawt i kan in zoh lo, thong ah na tlak i kan in leh lo?" . . . Siangpahrang nih cun, "Hihi kan chimh hna: Ka unau pakhat khat cungah zeitluk hmanh in sifak le nauta si sehlaw, nan tuahlomi thil paoh hi ka cung i nan tuah lo a si ko" tiah a leh hna lai.

Kan tonmi minung hna kan pehtlaih hna ning hi Jesuh kan pehtlaih ning a rak si ko, tihi kan relmi nih a chim duhmi cu a si. Kan riantuannak ah, kan inn ah, biakinn ah, dawr kalnak ah, hawi sinah, miphun dang sinah, midang cungah kan tuahsermi paohpaoh hi Jesuh cungah kan tuah a si. Jesuh nih a chimmi ahhin thil tampi ruah awk an um:

Ka rawl a tam i rawl nan ka pek: Rawltamnak hi vawleicung minung tampi nih tonmi harnak a si. Laimi zong nih kan ton cuahmah. "Mautam" nih kan Lairam cu a kan den. Mi tampi cu ei awk ngei loin an um. Paletwa ah kum khat deng ka rak um bal. Cu lio ahcun Paletwa peng hmun tamnawn ah an rak paam. A cheu chungkhar cu, an ka chimhnak ah, facang pawng khat kha an chuan i, cu ahcun tuai tampi in an thlak chih i, chungkhar pa nga paruk a ummi nih an ei, an ti. Cucu an thaithawh le zaanriah komh in ni khat ah voikhat an ei. Ei awk a ngei lo, an rak tam. Thinghram te hna ei a rak si. Ka rawl a tam i rawl nan ka pe lo a kan ti sual hnga maw?

Ka ti a hal i ti nan ka pek: Ti halnak hi vawleicung minung tampi nih tonmi harnak a si. Kan vawleipi ah ti hi a tam bik nain, din awk a thami ti belte a tlawn ngaingai. Hmun tampi ahcun dinti (drinking water) an ngei lo. Rili ti khi, a al i din awk an tha lo. Rili cungah ti hal ko hi celh a si lo an ti tawn. Laimi zong ti kan har ngaingai. Nikhat hnu ni khat in kan har chin lengmang. Kan ngakchiat lio i ti a tamtuk nak hmun ah, atu cu ti an um ti lo. Dinti caah phaisa pek a haumi kan um cang. Kan pum ah rawl loin um a ngah hmanh ah, ti lo cun a si kho lo. Ti hi a herh tukmi a si. Ka ti a hal i ti nan ka pe lo a kan ti sual hnga maw?

Khual ka si i nan inn ah nan ka tlunter: Mi tampi cu tlunnak ding inn ngei loin an um, vawleicung hmun tampi ah. Khual a tlawng tawnmi nih cun tlun-inn a biapit kha hngalh tuk a si. A cheu cu khua dang an phanh tikah tluninn an rak donh hna i, khua chungah riak loin ramtang ah a riakmi zong um a si. Kan theih hngalhmi umnak khua tlawn cu kan tih hrim lo. Tluninn tha i hmuh cu vanthat tuk ah ruah a si tawn. Khual dirhmun i um hi a fawi hrim lo. Nihin ah Laimi zong Malaysia ah, India ah khual kan si. Cun zawnruahnak a ngeimi ram hna nih an ram ah tluninn an kan pek. An kan zohkhenh, zei tluk in dah a sunlawi, tluninn tha i hmuh tikah. Khual ka si i nan inn ah nan ka tlunter lo a kan ti sual hnga maw?

Puan aih awk ka ngei lo i puan nan ka pek: Thilpuan hi kan nunnak ah a biapi bik a si lo nain a biapi tukmi a si. Thilpuan loin kan um kho lo. Lumnak a kan pek. Ningzahnak in a kan khamh. Cinnak in a kan luat ter. Minung zong zoh a kan remter. Mitkuh thaw tein a kan hngilh ter rih. Hika ah puan ti tikah kan i hrukaihmi pawl, kan i thonhmi pawl, kan hmanmi thil kha a chim duh. Kan pum cungah zohchia loin le lum tein a kan huhtu puan ngeih cu a sung tuk. Kan thilpuan hrukaih ding a tet tikah a thar cawk kan hau. Kan i cawk kho tawn lo; cu tikah cawkpiaktu kan ngeih ahcun mi vantha taktak kan si. Laimi nih cun kan fian ngaimi thil sining a si ko. Puan aih awk ka ngei lo nain puan nan ka pe lo a kan ti sual hnga maw?

Ka zaw i nan ka zohkhenh: Zawtfahnak hi thihnak tiang a kan kalpi tawn tu a si. Zawtfah tikah kanmah tein zei thil hmanh kan i tuah kho ti lo. Bawmh kan hau. Sii dinh le hramh kan hau. Thlacampiak kan hau. Thazaang pek kan hau. Zawtfah caan i hramtu le zohkhenhtu ngeih hi a sung tuk hringhranmi a si. Mah te lawng, hramtu ngeih lo ruangah, aho theih lo in, a nunnak a liammi an tampi. A cheu cu khual lam ah a si caah, hramtu le zohkhenhtu nih hmuh manh loin an nunnak a liam. Cun kan damlo, kan zawt tik i an kan zohkhenh tikah kan i lawm tuk. Ruahchannak a kan ngeih ter fawn. Sibawi tha nih zohkhenh le tlop hrim ahcun i lungsi tuk a si. Ka zaw i nan ka zohkhenh lo a kan ti sual hnga maw?

Thong ka tla i nan ka len: Vawleicung ahcun, a tlangpi in, thonginn cu misual tiah ruahmi hna chiahnak hmun a si. Cu bantuk hmun i va kal cu aho hmanh nih duh a si lo. Mah chungkhar mi an tlak hrim ahcun ningzak tuk ah ruah a si. Mi hmai kan khap lo. A cozah nih nainganzi ruangah thlakmi cu phun dang a si hnga. Palhnak tuah lo nain thonginn phanh cu phundang a si. Nain, mah nih palhnak tuah ruangah thonginn phanh cu a zoh a chia tuk hringhrang. A zei bantuk ruangah thonginn phanh a si zong ah, lengtu a ngeimi thongtla caah cun thazaang a si. Ruahchannak a ngeihter. Thong ka tla i nan ka leng lo a kan ti sual hnga maw?

A cunglei pawl nih an langhtermi cu nitin kan nunnak ah, hi vawleicung ah kan tonmi thil sining le harnak kha a si. Jesuh nih cun cu bantuk dirhmun ka dir lio ah, nan ka ton i, nan ka bawmh tiah, a ti. Cu nih a langhtermi cu nifatin kan hmuhtonmi hna minung ah Jesuh ton khawh a si. Phundang in kan chim ahcun, kan minung hawi (zei bantuk minung an si hmanh ah, zei bantuk hmun a si hmanh ah) cungah kan tuahmi cu Jesuh cungah kan tuahmi a rak si. Kan relmi cacaang ahcun minung phun hnih kan hmuh hna: Jesuh cungah thil tha a tuahmi le Jesuh cungah thil tha tuah a tlolhmi tiin. Kannih tah zei bantuk phu ah dah kan um i, zei bantuk phu i um dah kan i thim awk a si?

Theihternak: January 17, 2010 ni TIM ah ka chimmi a si.

Biaknak-Hruaitu

2010-08-16T14:11:00.000-04:00

Kan chan tiluan nih a kalpimi a si caah, mi tampi cu online ah caan kan hmang. A tlawm bik ah, email tal cu kan kua i, kan check. Caan kan ngeih deuh caan ah website, blog le facebook ti bantuk ah caan kan hmang. Cun thil pakhat khat kong theih le hngalh kan duh tikah online ah cu kong he pehtlai mi cu kan kawl. Mirang in tialmi ca tampi cu online ah hmuh khawh a si. Sihmanhsehlaw, Lai holh tein tialmi cu a tlawm ngaingai rih.

Tuni cu kaa lawm ngai. Aruang cu, Luther Seminary ah Pastoral Leadership lei in PhD a tuah cuahmah mi ka hawipa Saya Hrang Hlei nih "Biaknak-Hruaitu" tiin blog a thawk caah a si. A blog ah aa timhmi cu a tanglei bantuk in a tial:

Biaknak le hruaitu kong zuam caan i lungchuak bia tial nak ca ah ser mi a si. Cun, mission le theology lei i research tuah ning kutken pawl zong tial/tar nak ca ah a si fawn. Cu hlei ah, biaknak he a pehtlai mi vawlei thawng dang dang zong tial nak ca ah ser a si.

"Zumhnak Nung" timi kong zong a tial i, a tar cang. A tha ngaingai. HIKA ah a um i, rak leng cio hmanh u, hlawknak tampi an pek hna lai.

Zei Tin Dah Na Zuam Ve?

2010-08-15T19:22:00.000-04:00

CIM Caanhmannak (15th August, 2010)

Bawi Khrih chung ah Zumtu Nu le Pa hna,

Pathian Dawtnak, Velngeihnak le Daihnak cu athar in kan dihlak cungah hmun tthan ko seh.

Psalm 116:5-7 "Bawipa cu velngeimi le mittha a si, kan Pathian cu mi zaangfah thiammi a si. Bawipa nih a awlok a chongmi kha a huhphenh hna, ttihnung chung i ka um tikah a ka khamh. Bawipa cu ka cungah a tthat caah, maw ka nunnak, hnangam tein um ko."

Thlacam cahnak:

• Missionary hna, Pastor hna le Khrihfa upa hna rianttuan nak Caah

• Atu lio ramkip ah, Zumhnak lei ah kan Pa le hna an rianttuannak caah

• Norway ram ngaihchiat nak tong mi kan Laihawi chungkhar hna caah

• Ram le miphun ca rianttuan tu hna caah

CIM caanhman nak tiin thawngttha bia kan thlah tawnnak hi, thawngtha bia chimtu ding ah kan sawm mi hna an irelrem khawhlo caan hi a tam ngai tawn. Ram kip ah a um mi lawngte kan si hna caah, saduhthah asikhawh lo caan hi a um ttheo. Nihin thawngttha bia chimtu ding zong relrem lo nak ruang ah asi ttheo lai, caan a hman khawh tthan lo caah, keimah nih ka rak ttial tthan.

Thawngtha bia kan ihrawm hna hlan ah HIKA hla hi ngai ta hna usih.

Zeitin dah naa zuam ve?

II Tim 4:7 "Tlik zuamnak ah khan ka tha a dihumnak in ka chuah cang, a dongh tiang khitkhet in ka tli cang, zumhnak kha fek tein kaa tlaih zungzal".

Kan Bawipa kan ton tik ah hin, 'Bawipa, vulei ka um lio ah rian ngan pi ka ttuan, Ministry nganpi ka tuah, ka Khrihfa bu ah mi 10,000 an um, ka nunchung ah mi tampi nangmah sin ah ka hruai hna etc'.. ti hi kan ichim cio ding asi te lai tiah ka ruat lo. Billy Graham nih cun, ka bawipa ka ton tik ah, ka fa na rian na liim tiah a ka ti te ding lawng hi kaa ruahchan tiah ati.

1992, Barcelona Olympic lio meter 400 tlik zuam nak ah aa zuam ve mi Derek Redmond cu hmaisuang asi i pakhatnak asi ttheo lai tiah mizapi nih an zumh ngai lio ah, meter 250 nak tluk hrawng ah khin a thahri aa hliam caah atlu i hawidang nih an lonh dih tthan. A celh na lo in a tho tthan i, a kekhat in a tli. Cu lio ah cun, zohtu mipi lak in a pa a hung chuak zau i Derek cu a kuh i, ka fa idin cang ko tiah a von ti. Silo kapa, a dih tiang ka tli lai tiah aleh. A pa nih a kuh pah bu in a tlik pi i a dongh tiang. Tlik zuamnak ah sung hmanh seh law, zuam duhnak lungput a neihmi nih mizapi thinlung a khoih tuk caah azohtu mipi 65,000 nih an dir piak i kut an bengh piak. Olympic Lungput diktak tiah an ti i, Vuleicung tlik zuamnak tuanbia vialte lak ah mintthatnak rotling ah a cang thai. HIKA hin zoh. Hi tuanbia nih hin kan Bawipa nih a kan fialmi rian cio a dongh tiang kan ttuan abiapit nak zong a langhter ngai tiah ka ruah.

Kan miphun chung ah hin zeituahnak hmanh ah, kan chimrel nak aw a than tluk in rianttuan taktak nak ah kan ibiatak tawn lo ning hi hmuh khawh ngai asi tawn. Kan ibiatak tawnlo pin ah, adongh tiang ttuan kan huam tawn lo mi hi thil poi ngai asi fawn. Physic phung pakhat nih a ti mi cu, 'Adih tiang na ttuan lo mi, naa tinhnak hmun tiang na phanh pi lo mi rian cu, rianttuan lo bantuk asi' tiah a ti.

Khatleikam i kan ruah chap asi ah cun, Biakinn chung i thlacam hna a huam ngai mi bantuk i um, a thlarau ngai mi bantuk i um ttung i, alenglei ah ningcang lo i khuasak hman kha Khrihfa deu na si tiah ti khawh asi. Hawidang he ichawnh biak tik ah mittha ngai bantuk i um ko nain, innchungkhar ah nupi velh, hrocer hman hna kha Khrihfa deu ziaza asi. Khrihfa sinak cu, kan nunning i nunzia dawh hna tu hi an si tawn. Cu, nunzia ttha hna he lawng in kan Bawipa nih ttuanvo a kan khin mi hi ttuan khawh an si.

Bawipa rianttuannak hi, Pastor le Evangelist bantuk i phungchim nak lawng hi kan ruah ding asi loh. Kan umnak hmun cio, kan zawn chuak mi cio tu i zumhtlak te i ttuan tu khi an si. Phunciar nak le i elhnialnak tel lo tein ttuan tu kha a kan fial. ( Filipi2:14) "Zei thil nan tuah poh ah minung caah siloin Bawipa caah ka ttuan ti lungput ngei in, nan lungthin dihlak in ttuan uh" (Kolose 3:23). Cucaah cun, atu lio i na ttuan cuahmah mi rian hna hi lungthin tak le ibiatak nak he na ttuan maw? ka ttuan maw? ti khabia kan ihal nak asi awk asi! Cun, cu kan rianttuan nak cio cu, zeibantuk lungput he dah kan ttuan ti zong kan idah a hau fawn!

Thawngttha bia chim ding ah Pathian nih Paul cu a kawh bantuk in a rianttuan nak ah lungthin umek in rian a liim tiang a ttuan. Bawipa nih a kan kawhnak hmun ah kan nih cio teh zeitin dah kan ttuan ve hna?

Careltu nan dihlak cung ah Bawipa lawmhnak, hnangamnak le daihnak um hram seh.

Upatnak he,

Ngun Thawng Lian,

Japan.

*(Hmanthlak tar mi hi gmail na hman ah cun hmuh khawh lo a um kho. Youtube zoh khawh lonak hmun i na um sual ah cun, hika ti bantuk zawn khi zoh khawh le ngaih khawh an si lo)

Theihternak: August 15, 2010 ni CIM caan hmannak kan tarmi a si.

Bawipa Rian Maw Kan Tuan Taktak, Zeidang?

2010-08-10T11:39:00.000-04:00

CIM Caanhmannak (8th August, 2010)

Bawi Khrih ah Zumtu u le nau hna,

Kan Bawipa Pathian min thangtthat si ko seh. Pathian dawtnak, velngeihnak le daihnak cu zumtu dihlak nan cung ah hmun tthan ko seh.

Psalm 27:1 "Bawipa cu ka ceunak le ka khamhnak asi; ahohmanh ka ttih hna lai lo. Bawipa cu a ka hupphengtu ralhruang asi, ka thin a phang lai lo".

Thlacam cahnak:

Kan ramchung ah zalonnak dik hmuhnak caah
Missionary hna, Pastor le Evangelist hna rianttuannak caah
Umnak cio Khrihfa Upa hna le chungtel chungin damlo le harnak a tong mi hna caah
Ngaihchiatnak atong lio mi hawikom hna caah

Thawngttha bia kan iruah hna hlan ah 'Four Days late' timi Pathian thangtthat nak hla ngai ta hna usih.

Bawipa Rian maw kan ttuan taktak, zeidang?

(Jer. 18:1-15) Um sertu na si, kei tlak ka si!

Greek mifim pa Plato nih hruaitu phun 3 kong ah hitin a chim.

1. Hmuhnak lei lawng a duhmi ( Lovers of gain)

2. Hmaizah upat lawng a duh mi ( Lovers of honors)

3. Fimnak a duhmi ( Lovers of wisdom)

Hi hna lakah, Fimnak aduh mi le Fimnak a kawl mi hruaitu lawng hi hruaitu ttha le hruaitu taktak ding ah a tlak mi an si ati.

Ahopoh nih a pa-3 nak asi mi Fimnak aduhmi le a kawl mi hruaitu ka si ti hi lungchung te in iruah pah cio asi men ko lai nain, kan nunning hi ttha tein izoh tthan hna hmanh usih!, kan iruahning, ihmuhning cio le kan sining hi adang pi an si lengmang tawn hna.

Fimnak cu Thluaktthat nak ( Intelligence) le hngalhtamnak (Knowledge) sawhsawh an si lo i Pathian nih thiil umtu ning a hmuhning tu khi asi deuh (Wisdom is God's view of a situation) tiah Khrihfa upa Lee nih a chim. Hi tihin a vun pehchap rih, Fimnak a duhmi hruaitu hna cu Upatnak le Rumnak duh ruang ah lungthawhnak an nei ballo i, an lungthawhnak tu cu Pathian duhnak asi ti an theihnak ruang tu ah asi ati. Cu caah cun, zei kan tuahnak cio poh ah, lungthawhnak a kan neihter tu le cu kan lungthawhnak nih aa timh mi hi Pathian duhnak ( Will of God) asi hi arak biapi tuk mi asi.

A herhnak hmun in ttuan ( Serving from the felt needs)

Nithlak lei khuaruat thiam tampi nih an kan cawnpiak tawn mi cu, thiamnak neihmi( Talents) in Bawipa rianttuan nak kong hi asi tawn. Na thiamnak kha Bawipa caah hmang tiah an chim i a ttha tuk kan ti cio. Asinain, hi zawn ah an hrelh rua tiah ka ruah mi cu, Khirhfa bu chung ah, Khrifa bu nih a ka herh tiah kan iruahnak zawn (or) Zapi nih an herhnak asi ttung i a ttuantu an um lo or izat lo etc.. nak hmun in Bawipa caah rianttuan hi a biapi deuh tiah ka ruah.

Khihfa bu pakhat ah naa pumpe hnga nain, cu Khrihfa bu ah cun, tthudan remh tu, inn phiaktu maw etc.. ruah cio ah cun a tam ngai ko lai, mah bantuk an um lo tiah na hmuh tik i aho fial chom ruang ah si lo in, nangmah te i naa ot nak kha bawipa nih an cohlan piak nak arak si tawn. Cun, Guiter tum thiam ngai mi na si nain, nan Khrihfa bu chung ah Music lei hruaitu an tling dih cang i, nang na ca i hmun a um ti lo tik ah, na thiam nak le Bawipa caah hman ve na duh fawn ttung ah cun, Music hruaitu dang hna kha lan va timh si loin, nan Church i mino pawl hna music cawnpiak hna kha Pathian nih an duhpiak nak asi kho men, midang nih an rak tuahrih lo i, aherh tiah na hmuh ah cun. Acunglei i, langhter ka duhmi cu, mibu kan tthut to tti nak ah hin, Lu lei si lawng kan hriar mi asi ah cun, buainak lengmang nih a kan don ko lai. Asinain, Khrihfa bu nih a kan herhnak asi tiah kan iruahnak hmun in Bawipa rian kan ttuan ah cun, hmunkhat zong ah kan um tti kho lai i Bawipa rianttuan tu ttha kan si lai tiah ka ruah. Greek mifim pa Anon bia in ka bia ka dongh ter.

"Vuleicung ah hnawm a um loh, a umnak a hman lo ruang ah asi".

Ramkip um mi Lai Khrihfa bu kan dihlak cio Bawipa nih a thlachuahnak he kan umpi cio ko seh. Amen,

Upatnak he,

Ngun Thawng Lian,

Japan.

Theihternak: August 8, 2010 ni CIM caan hmannak kan tarmi a si.

Lairam Caah Moses Kawhnak

2010-07-18T00:06:00.003-04:00

Baibal relnak: Exodus 3:5-12

Nihin cu Global Day of Prayer for Burma ni a si. Kawlram caah zumtu paoh nih lungthin khat in Kawlram caah le Kawlram chung i a ummi miphun hna caah, Kawlram in ramleng ah a zaammi hna caah, thlacam ni a si. Kawlram nih zalonnak a herh. Zalonnak taktak a pe khotu cu Pathian a si. Pathian nih a tuah khawh ko tihi kan zumhmi cu a si. Nihin ah ruahti dingin chim ka duhmi cu Exodus 3 ah kan hmuhmi Pathian nih Moses a kawhnak (the Call of Moses) hi a si.

Lairam caah Moses Kawhnak

Exodus 3 hi Moses kawhnak tiah ti a si tawn. Moses le Pathian an i tonnak a si. An i tonnak hmun hi kan Baibal nih cun Horeb tlang ah a si tiah a chim. Moses cu Izipt ram in a zaam i Midian tlangbawi Jethro te sinah a um. Nikhat cu a nupi pa Jethro satil pawl a cawngh lio ah Midian ram tlang pakhat a phan. Cu ahcun burbuk a alhmi kha a hmuh. Zei dah a si hnga tiah a va zoh tikah burbuk cu a rak kaang tak fawn lo. Burbuk chungin Pathian nih a chawnh.

"Ra nai deuh ti hlah. Na kedan kha i phoih, na dirnak hmun kha hmun thiang a si. Kei cu na pa i a Pathian, Abraham Pathian, Isak Pathian, Jakob Pathian kha ka si" (Exod 3:5-6)

Pakhatnak, Pathian nih Moses a ton tikah na umnak hmun cu hmun thiang a si caah "na kedan i phoih" tiah a ti. Pathian nih Moses cu a miphun hna Izipt ram in chuahpi dingah tuanvo a pek. A hmasa bikah, Pathian nih a fialmi cu a kedan i phoih kha a si. A thiang lomi thil phoih ding kha a fial. Aruang cu, Pathian a umnak hmun paoh cu a thiangmi a si. Khrihfami nih cun khoika kan um hmanh ah Pathian cu a um ko; Pathian nih a kan umpi kan ti. Nain, Pathian umnak cu hmun thiang a si i, thurhnomh ding a si lo ti kha kan philh theo.

Vawlei cung upa le bawi kan ton hnik hna tikah, asiloah zung ah maw, a leng ah maw kan chuah hnik tikah, ti kan i kholh i thiang tein um kan i zuam. Kan thil ah a thami le a thiangmi kan thim i, kan i hruk. A cheu nih zihmuih kan i thuh, kan i toih rih. Muar nawn piin kan um ahcun, kan tonmi minung lung kan tong lai lo, phundang in a kan hmuh lai, a kan zohchuk sual lai, ti kan phang. Hihi thil tha an si ko. Bia i hal awk a ummi cu: Pathian ton kan timh tikah, kan pum i a ummi, kan nunnak ah a ummi a thiang lomi kan phoih ta maw? Pathian lung a tling sual lai lo, kan nunning hi ti kan phang ve maw? Pathian cu a thiangmi a si. Hla ah kan sak tawnmi cu "A Thiang, A Thiang, A Thiang" (Isaiah 6:3) ti kha a si. Pathian cu a thiangmi, a liannganmi a si.

Cun, Moses sinah aa phuangmi hi kan pupa hna zong nih an biakmi Pathian, nihin tiang lam a kan hruaitu a si. Kan Pathian a si. Tleicia kan pa Rev. S. Van Hre nih thla a cam tikah, "Sang Ling Pathian, Sang Fen Pathian, Nawl Tling Pathian, kan biakmi Khuazing" a rak ti tawn. A hman tuk hringhran. Kan pupa hna nih an rak biakmi Pathian cu nihin ah kan Pathian a si thiamthiam. Cu Pathian nih cun "na dirnak hmun kha hmun thiang a si" tiah a ti.

BAWIPA nih cun, "Zei tluk in dah ka mi hna nih Izipt ram ah temh innak an huah ti kha fiangte in ka hmuh cang; a hremtu hna nih an cung i rian fak an khinh hna ruang i bawmhnak hal in an ainak kha ka theih. An nganfahnak cu ka hngalh dih cikcek. Izipt mi hna sinin chanh i a vawlei a thami le a hmun a kaumi ram i annih cu kalpi awk ah ka rung tum cang . . ." (Exod 3:7-8)

Pahnihnak, Pathian nih Moses cu hmun thiang ah na dir caah na kedan i phoih tiah a fial. A thiangmi Pathian nih Moses cu "ka mi hna nih Izipt ram ah temh innak an huah ti kha fiangte in ka hmuh cang" tiah a chimh. Israelmi hna Izipt mi nih an hrem hna, rian hrang an tuanter hna, harnak phunphun an pek hna. Cu vialte cu Pathian nih fiangte in ka hmuh cang a ti. Mi nih chimh ruang sawhsawh ah, a si ngai an tem in ngai tung lai, ti sawhsawh i chimmi phun a si lo. Fiangte in hmuhmi kha chimmi tu a si.

Pathian nih a peh rihmi hi a biapi ngai. Izipt mi hna nih an hrem hna ruang i "bawmhnak hal in an ainak kha ka theih" a ti. Phungdang in kan chim ahcun, Israelmi hna nih harnak chungin Pathian sinah thla an camnak kha Pathian nih a theih. Pathian sinah bawmhnak an hal tikah Pathian nih a theih piak hna. Pathian hi a hna chetmi a si lo; a mi hna nih a sinah an au tikah tha tein a ngaih i, an harnak tiang zong fiangte in a hmuh piaktu a si.

Pathian nih a peh rih. "An nganfahnak cu ka hngalh dih cikcek" a ti. Israelmi hna nih an tuarmi nganfahnak kha Pathian nih a hngalh. Hika ah "hngalh" timi hi Hebruholh cun yada' ti a si. A sullam cu theihhngalh tinak a si. Theih-hngalh ti tikah thuk ngaiin hngalh ti sullam a ngei. Theih sawhsawh a si lo; fiangte in le thuk ngaiin hngalh kha a chim duhmi a si. Pathian nih Israelmi hna an nganfahnak cu "ka hngalh dih cikcek" tiah a ti. Hika i "cikcek" timi nihhin sullam thuk ngai a ngeih. A tan tim lawng hngalh khi a chim duhmi a si lo. Tha tein, fiangtein, thuk ngaiin hngalh, hngalh awk a simi vialte hngalh dih kha a chim duhmi a si. Israelmi hna nih an tonmi paoh Pathian nih a hngalh piak dih hna ti kha a lang.

Pathian nih an nganfahnak a hngalh cikcek tikah a um sawhsawh lo. A mi hna caah thil tha tuah dingin "ka rung tum cang" a ti. Hika ah Pathian le minung kan i dan tawnnak cu a si. Minung nih cun midang harnak kan theih le kan hngalh tikah kan zaangfak hna; nain zei tuahpiak hna loin kan um tawn. Pathian nih cun Israelmi hna i harnak le nganfahnak a hngalh tikah an harnak le nganfahnak in chanh hna ding kha aa tim.

Nihin ah kan cozah thatlo ruangah Kawlram cu vawleicung ram chia bik hna lakah aa tel. Harnak le sifahnak, temh innak le nganfahnak, sivanghnak le awlokchonnak phunphun in kan khat. Mizapi cu an tuar hringhran. Khrihfami nih cun kan biakmi Pathian sinah kan ram caah thla kan cam. Kan miphun hawi hna nih luatnak an hmuh nakhnga thla kan cam. Kan cozah aa thlennak hnga thla kan cam. Kan retheihnak chungin kan i phuah khawh nakhnga thla kan cam. Moses le Pathian an i tonnak nih fiangte in a kan chimhmi cu Pathian sinah kan phuanmi hi a lak a si lo, santlai lo ah aa cang hrimhrim lai lo, tihi a si. Kan Baibal nih a kan cawnpiakmi cu Pathian cu hremmi hna, sifak santlai lo hna, mi nih zomhtaihmi hna, midang nih penchuah mi hna a bawm chantu, an lei ah a tangtu Pathian a si tihi a si.

Nihin ah Global Day of Prayer for Burma tiin Kawlram caah vawleicung hmun tampi i a ummi Khrihfa hna nih thlacam a si. Hi thlacamnak hi Pathian nih a kan theih piak hrimhrim lai. Cucu kan chim khawh nakcu Israelmi hna an aunak, an thlacamnak a rak theihpiak hna caah a si. Israelmi nih an rak biakmi Pathian cu nihin ah kan biakmi Pathian hi a si. An i dang lo. Cu caah, ngol loin thla kan cam lai. Pathian nih kan thlacamnak a lak ah a siter hrim lai lo.

III

"Israelmi an ainak kha ka theih cang i Izipt mi nih zeitluk in dah an hrem hna kha ka hmuh. Atu cu nangmah kha Faraoh sinah kan thlah lai i ka mi Israel mi cu Izipt ram in na chuahpi hna lai" (Exod 3:9-10)

Pathumnak, Pathian nih harnak a tongmi, Israelmi hna luatnak dingah anmah chungin Moses kha a thim. Tuanvo a pek. Pathian nih vawleicung ah khamhnak rian a tuan tikah, minung lila kha a hman tawn hna. Moses tuanbia kan zoh tikah Moses cu Izipt ram i nganfahnak a tuarmi Israelmi (Hebru ti zong ti an si) nuva nih an hrinmi fapa a si. Faraoh nih a thah sual lai ti phanah bawm chungah an sanh i tiva ah an fenhter. A tawinak chim ahcun, Faraoh fanu nih a hmuh i, aa cawm. Faraoh fanu nih aa cawmmi a si nain, Hebrumi (Israelmi) a si kha a hngalh peng. Israelmi hna zong a va leng tawn hna. Midian ram i a zaamnak aruang zoh tik zong ah a miphun hawi a simi pa a chanh caah a si.

Hika zawnte hi ruah ti hna dingin chim ka duh. Moses nih Hebru miphun a si a philh lo. Vawlei sining in thil thatha a co ko. Sihmanhsehlaw, a sining aa philh lo. A miphun hawi hna tuarinnak a philh lo. Faraoh fanu nih aa cawm. A duhmi paoh a tinco khawh ko. Moses dirhmun le nihin ramdang a phanmi Laimi tampi i kan dirhmun hi aa lo ngai tiah ka ruah. Siangpahrang fanu nih cawmmi cu kan si lo nain, ram tha ah kan phan. Hawi nih an tuahmi thil tampi tuah kho dirhmun ah kan hung um. Malaysia kan phanh lio kha Moses tiva i bawm chungah a um lio, ka lawhter ngai. Cun Moses cu Faraoh fanu nih aa char. A cheu cu US a cozah nih a kan char. A cheu cu Australia a cozah nih a kan char. A cheu cu Norway le Denmark cozah hna nih an kan char. An kan cawm. Kan miphun hawi hna, harsa ngaiin kan ram ah an um lio ah, kannih ram thatha i kan phanh hi zeiruang ah dah asi ti kan ruat bal maw? Pathian nih a duhnak tah zei a si hnga, kan ruat bal maw?

Izipt mi sal ah a taangmi hna nih luatnak an hmuh nakhnga Moses cu Pathian nih a rak hman duh caah Faraoh fanu hmangin a rak cawisan. Hawi hmuhmi a rak hmuh khawh. Hawi theih a rak theih khawh i, hawi hngalh a rak hngalh khawh ve. Cucu Pathian nih Israelmi hna luatter a rak duh hna caah a si, kan ti ahcun kan palh lai lo. Baibal thiamsang Terence Fretheim nih cun Pathian nih hi vawleicung ah rian a tuan tikah minung (agent) a hman peng, a ti. Jesuh Khrih pumsa in vawlei ah hrin a si zong cu, Pathian nih minung sining in hman a duh caah a si. Nihin ah ram tha tha ah kan phan. Kan rethei ko kan ti bu ah, kan ram i a taangmi miphun hawi sinah cun kan sining hi a tha tuk rih. Pathian nih kan miphun luatnak caah ram tha ah a kan phanhter ti hi philh hrim lo ding a si. Laimi nih nganfahnak le harsatnak in kan luatnak dingah Laimi Moses kan si ko. Pathian nih "Izipt ram in na chuahpi hna lai" tiah fial kan si.

Moses nih khan Pathian cu, "Faraoh sinah va kal i Israelmi Izipt ram in chuahpitu ding ahcun kei cu ka tlak lo," a ti (Exod 3:11). Pathian nih a pekmi tuanvo a ruah tikah Moses nih "ka tlak lo" a ti. Laimi caah, kan khua le ram caah, Moses kan si, kan ti tikah keimah nih cun zei dah ka tuah khawh lai, zei hmanh thiam le hngalhmi ka ngeih tung lo, kan ti khawh men. Nihin kan dirhmun kan phanh khawhmi hi Pathian nih midang caah hman a kan duh caah a si tihi philh hna hlah usih. Moses cu Pathian nih a thawh i, "Keimah nih kan umpi lai i keimah nih nangmah kha kan thlah ti cu hi nih hin a langhter lai. Cucu zeidah a si lai ti ahcun, Izipt ram in na chuahpi hna tikah khan hi tlang ah hin nan ka biak lai," a ti.

Moses nih Pathian tuanvo pekmi a cohlan i, a zulh tikah Israelmi cu Izipt saltannak chungin a chuahpi khawh taktak ko hna. Moses a thil ti khawh ruangah si loin Pathian nih a hman caah a si. Pathian nih tuanvo a pekmi a tuah caah a si. Zei tluk in kan ngeih, zei tluk in thil kan theih le kan hngalh ti nakin zei tluk in dah Pathian caah, kan miphun caah kan sian, kan pum kan i pek duh timi kha a biapimi cu a si. Israel miphun caah Pathian nih anmah miphun chungin Moses a hman. Lai miphun caah Pathian nih kanmah Laimi hman a kan duh ve hrim ko lai.

Nihin Global Day of Prayer for Burma kan hman ni ah, Kawlram caah, a hleice in Lairam caah, Pathian nih Moses bantuk in hman a kan duh tihi Exodus 3 nih a kan cawnpiakmi a si. Moses nih a biakmi Pathian cu nihin kan biakmi Pathian a si ko. Kan Pathian cu a thiangmi a si caah, kanmah cio zong hman awk a tlakmi kan si nakhnga nunzia thianghlim ngeih kan i zuam ding a si. "Na kedan i phoih, na dirnak hmun kha hmun thiang a si." Cun, thla kan cammi hi a lak a si lo, Pathian nih a theih ko. Cu caah, thlacam hi kan ngol lo ding a si. Kan cam peng ding a si. A fale hna nih kan aunak cu Pathian nih a theih. Salm catialtu nih cun Pathian cu "a ngu bal lo, aa hngilh bal lo" a ti (Salm 121:4). Israelmi hna luatnak caah Israelmi chungin Moses cu Pathian nih a thim i, a hman. Kawlram nih luatnak a hmuh nakhnga, Kawlram mi Pathian nih a hman lai. Lairam ah luatnak, damnak, le thanchonak a um nakhnga Laimi, nangmah le keimah, Pathian nih hman a kan duh tihi Exodus 3 nih a kan cawmpiakmi cu a si. Pathian sinah bawmh kan hal lai i, kanmah zong hman khawhmi si kan i zuam lai. Cun Pathian nih a kan umpi lai i, kan ram aa thleng lai, a dam than lai.

Theihternak: PBBC ah March 14, 2010 ni ah ka chimmi a si.

Pathian He I Pai Usih

2010-07-11T20:19:00.001-04:00

CIM Caanhman nak (11th July 2010)

Bawi Khrih chung ah Zumtu nu le pa hna,

Thihnak in a tho tthan mi kan Bawipa Jesuh Khrih dawtnak, velngeihnak le daihnak cu chungtel dihlak nan cung ah hmun tthan ko seh. A cancan ah CIM caan hmannak kan thlah kho tawn lo. Thla 1 chung ah nihin kan thlah khawh tthan. Thlacamnak in a kan bawm tawn tu hna nan dihlak cung ah lawmhnak kan nei. Thlacam nak in khat le khat ithei leng mang hna usih.

Psalm 128:1,2 "Bawipa a ttihmi cu mi lunglawm an si, a nawl a ngai mi cu mi lung lawm an si. Rian na ttuan tik ah nangmah pawcawm nak khim na hmuh lai i na lung aa lawm lai i khua aung na pem lai."

Nihin CIM caanhman nak ah thawngttha bia a kan chimtu cu, Rev. Tial Lian, Texas Chin Baptist Church, USA ah Pastor a ttuan lio mi asi. Lunglawmhnak nganpi kan nei. Kan dihlak caah, Bawipa nih thlachuahnak kan pek piak ko seh.

Thawngtha bia kan ihrawm hlan ah HIKA hla te hi ngai ta hna usih.

Rev. Tial Lian:

PATHIAN HE I PAI U SIH (Genesis 32:22-29; Matt. 5:4)  

Vawlei cung tuanbia roling le tuanbia dawh a si mi kan Bible ca chungah kan hmuhmi cu Jakob le Esau tuanbia a si.Gen.25:27-28 ah Esau cu sakah thiam mi a si, ramvaih a duh ngai mi a si, sihmanhsehlaw Jakob cu mi dai mi　holh lo, inn lawng i a um mi a si tiah a ti. A pa Isak nih Esau cu a dawt deuh, zeicahtiah a sa kah mi sa kha a ei lengmang, sihmanhsehlaw a nu Rebekah nih Jakob kha a dawt deuh ve, tiah kan hmuh.  

Nikhat cu Jakob nih Esau cu a hlen caah a pa Isak nih thluachuahnak vialte cu Jakob a pek dih.Esau nih a pa sinah, "Ka pa, thluachuahnak cu pakhat lawng maw na ngeih ko? Kei zong ka pe ve ko," a ti i fakpi in a tap.Isak nih cun a thawh i, "Vawlei　rumnak na caah a um ti lo, van dap na caah a um ti lo. Na vainam in na nung lai i na nau sinum na si lai," a ti. A pa nih Jakob kha thluachuahnak a pek caah cun Esau nih Jakob cu a huat i a lungchung in, "Ka pa cu va thi deng cang kaw, a zunngaih kan liim cun Jakob cu ka thah lai," tiah a ti.Cucaah Jakob cu a nu nih a ta Laban sinah Haran khua ah a zam ter.  

Laitlang i Pastor ka tuan lio ah an ka hal tawn mi cu, " Zeicahdah Pathian nih Jakob cu thluachuahnak a pek i Esau cu a pek lo," ti hi a si. A u a hlengtu Jakob tu cu Pathian nih thluachuahnak a pek ti kha a si. Esau nih Jakob ton awkah aa thawh i mi　400 aa ratpi hna tiah kan hmuh (Gen.32:6). Jakob cu a thin a phang tuk hringhran. Sihmanhsehlaw a tuah hmasa bik mi cu " Pathian sinah thla a cam" (Gen.32:9-12). Cu hnuah a u Esau ton awkah aa thawh. A u Esau caah laksawng a thim hna:　Meheh pi 200 le meheh tum 20, tuu pi 200 le tuu tum 20, hnuk sur lio mi kalauk 30 an fale he, cawpi 40 le cawtum 10,　laa pi 20 le laa tum 10 an si.Hi vialte hi laksawng ah a kuat.  

Jakob a lungput ka uar ngai mi cu, a u Esau kha " Ka bawipa" a ti i amah kha, "Na sal Jakob" tiah aa ti ( Gen. 32:18 ).　Jakob cu a u Esau he an i ton tikah a u a phak hlan ah voi sarih vawlei ah a kun ( Gen. 33:3 ) a ti. Voi sarih vawlei ah　kun bu tein (toidor tein) a u sinah ngaihthiamnak a hal.Hi thil a tuah mi hi aa dawh tuk mi a si.A u kha a biak ti awk a si.　Esau tu nih cun a hun zuanhnawh i a kuh i a pom i a hnamh.Ngaihthiam lo awk a tha lo. An i lawm tuk veve i an pahnih in　an tap tiah kan hmuh.Jakob nih a ti rih mi cu, "Hi tluk in ka cung i na that caah na hmai hmuh hi ka caah Pathian hmai hmuh　tluk a si (Gen.33:10b) tiah a ti. Hi bantuk lungput a ngeih caah Jakob nih Pathian thluachuahnak cu a hmuh.  

Pathian nih hin ngaihthiam khawh lo mi sualnak a ngei lo. Jakob bantuk in misual ka si tiah aa hngal i sual aa ngaichih mi paoh cu Pathian nih a dawt hna.Peniel ah Jakob cu Pathian he an i paih lio ah, Mipa nih cun, "Na min ahodah a si?" tiah a hal i, " Jakob," tiah a leh (Gen.32:28). Jakob nih cun keimah cu, " Mihlengtu " ka si, mi thalo ka si tiah a sining kha fiang tein a chim ngam. Kannih nih tah kan chim ngam ve hnga maw? Misual ka si, mi thalo ka si tiah chim hi minung kan caah a har bik　mi a si men lai. Bawi Jesuh nih a kan cawnpiak mi cu, A tap a hraam mi cu lunglawm mi nan va si dah! Pathian nih an hnemh hna lai (Matt.5:4) tiah a ti.  

Minung nih hin mitthli phunhnih kan ngei.Mitthli poah hi thluachuak mi a si lo. Kan dawt bik mi hna an thih tikah kan tap i kan　mitthli a tla.Tihnak, thinphannak le vanchiatnak nganpi kan ton tikah kan mitthli a tla than.Cu mitthli nih cun kan nunnak a ro ter i thazaang a der ter. Lunglawmhnak a um kho lo.Mitthli pahnihnak cu, "Mah sualnak le midang sualnak ruang i a luangmi　mitthli a si.Pathian a thangthat mi mitthli a si. Cu mitthli nih cun kan thinlung DUM kha ti a toih i kan mit kha a ceu ter. A phichuak cu ngaihthiamnak in a dong i daihnak le hnangamnak a si. Lunglawm mi nan va si dah! a ti mi cu, cu bantuk mi hna cu an si.  

Mah sualnak ruangah a tap a hraam mi hna cu David, Peter le Fapa tlau pa hna kha an si.Midang sualnak ruang ah a mitthli　a tla mi cu Jeremiah le Paul kha an si ( Jer. 8:21-22; Rom.10:1 ). Cu hna cu mi lunglawm mi an si.  

Jakob cu tihphannak le lungrethei tuk in a um lio caan ah Pathian he an i pai. A lungretheihnak le a piahtana vialte kha Pathian sinah a pek dih.Pathian he zan khuadei tiang an i pai, khua an khang tti, Pathian sinah bawmhnak a hal. Cucaah Pathian nih min thar a pek. A min cu Jakob si ti lo in Isreal ti a si cang. Mihlengtu si ti lo in Pathian siangpahrang fapa ti a si cang.  

Ka dawtmi Chin mi u le nau hna, kannih zong harnak le vanchiatnak, tihphannak lelungretheihnak kan ton tikah Pathian he ipaih dingin kan sawm hna. Kan harnak vialte cu Bawipa sinah ap dih u sih! Zan khuadei tiang Pathian he i pai zungzal u sih! Pathian nih thluachuahnak a kan pek ve ko lai.  

Hi thawngthabia kan i hrawm mi hi a ngaitu le a reltu nan dihlak caah Pathian nih thluachuahnak pe ko seh! Amen.   

Rev. Tial Lian 

In Charge Pastor 

Texas Chin Baptist Church 

Fort Worth, TX 

USA.

Theihternak: July 11, 2010 ni CIM caan hmannak kan tarmi a si.

CBFA Thawngthanhnak

2010-06-05T02:52:00.003-04:00

Upatmi CBFA upa le zumtu vialte hna:

CBFA civui cu a nai taktak cang. Zarh thum lawng a duh cang. Civui chung caanhmannak ding cu a tanglei bantuk in a si lai:

1) CBFA BM meeting ah a kai ding mi cu Nilini ah phanh ding a si lai. Nili zan ah pumhnak a um lai. CBFA BM palai hna cu Nili zan hi inn ah tlun chung ding a si ko lai. Ninga zan in zapi sin ah riah hmun hotel/dorms ah kal ding a si te lai. Khualtlung kong cu a herh ning tawlrel a si lai. Nan tlunkal ding ning tu Pu Mang Cung Nung, CBFA Civui Chairman, DC le upa dang hna le keimah sin ah kan thanh ulaw felfai deuh in kan in ttuanpiak khawh hna lai.

2) Khrihfabu report a ka pe ciami nan um cang. Kaa lawm. Midang zong nih nan sia a rem ahcun June 15, 2010 hlan ah van ka kua ulaw civui program cauk chung ah kan ttial hna lai.

3) A tanglei canhmangtu hna hi Chairman le Sermon chimtu hna lawng kan langhter hna. A dang canhmannak cu bulletin/civui program file ah kan ttial te hna lai.

CBFA CIVUI - III CAANHMANNAK

July 1, 2010 Thursday (CBFA BM Palai Phak Ni)

7:00 – 9:00 pm: Worship Service

Chairman/person: Pastor Hlei Sung, Chin Baptist Church, Dallas, Texas

Sermon: Dr. Ceu Lian Thang, Texas Chin Baptist Church, Dallas, Texas

July 2, 2010 Friday

9:00- 5:00 pm: Meeting of the Board of Management of the CBFA

7:00-11:00 pm: Pathian Thangtthatnak (worship service)

Chairman: Rev. Van Thawng Lian, Battle Creek Chin Baptist Church, Michigan

Sermon: Rev. Dr. Van Ni, Chin Baptist Church, Dallas, Texas

July 3, 2010 Saturday

7:00 -8:00 am: Breakfast

8:00 -9:00 am: Bible Study

9:00- 12:30 pm: Pathian Thangtthatnak (worship service)

Chairman: Pastor Tluang Thang, Indiana Chin Baptist Church, Indiana

Sermon: Rev. Za Thio, Yangon, Burma

12:30 – 2:00 pm: Lunch

2:00 – 3:00 pm: Training/Workshop by Rev. Rothangliani Chhangte, ABHMS

3:00 – 5:00 pm: Fellowship led by CBFA Youth Department

5:00 – 7:00 pm: Dinner

7:00 – 11:00 pm: Pathian Thangtthatnak (Worship Service) by CBFA Youth Department

Chairman/person: Lg. Van Tha Par, CBMC, DC

Sermon: Pastor Ronald Charles, Chin Baptist Church, Milwaukee, WI

July 4, 2010 Sunday (US Independence Day)

7:00 -8:00 am: Breakfast

8:00 -9:00 am: Bible Study

9:00- 12:30 pm: Pathian Thangthanhnak (Worship service)

Chairman: Rev. Tial Lian, Pastor in charge, Texas Chin Baptist Church, Dallas, Texas

Sermon & Bawipa Zanriah: Rev. Dr. S. Hre Kio, Indiana Chin Baptist Church, Indianapolis, IN

12:30 – 2:00 pm: Lunch

2:00 – 3:00 pm: Training/Workshop by Rev. Florence Li, ABHMS

3:00 – 5:00 pm: Fellowship led by CBFA Youth Department

5:00 – 7:00 pm: Dinner

7:00 – 11:00 pm: Pathian Thangtthatnak (Worship Service)

Chairman: Rev. Khuatinthang Hlawnceu, Battle Creek Chin Baptist Church, Michigan

Sermon: Rev. Dr. Edmund Za Bik, Columbia, South Carolina.

CBFA Civui -III cu ngaih tuk cio a si. Mileng hawikom zong kan ngei hna lai. CBFA chungtel thar zong kan ngei ttheu lai. Chinmi zumtu hmaithar tampi kan hmuh hna lai. "Maw thong tampi nih hla an sa" tiah Lairam ah civui caan ah kan sak tawn mi kha a ngai tawk kan um lai. Kan sa tthan lai. Pathian thangtthatnak cu nuam tein kan hman khawh nak hnga, Pathian sin thlacamnak he i tiim hna usih.

Bawi Khrih rian ah,

C Duh Kam

CBFA EM

Theihternak: CBFA EM nih June 4, 2010 ni ah thawng a thanhmi kan tarmi a si.

CIM Caan Hmannak

2010-05-30T10:59:00.000-04:00

CIM Caan Hmannak (30th May 2010)

Bawi Khrih Chung ah Zumtu Nu le Pa hna,

Dawtnak in a zungzal a kan zohkhenh tu Pathian Dawtnak, Velngeihnak le Daihnak cu nan dihlak cung ah hmun tthan ko seh. Kan umnak hmun cio ah Bawi Khrih Dawtnak fek nih a kan um pi zungzal i a kan kilven zungzal, kan itheihlo kar lak tiang in. Cu, Pathian dawtnak a nganmi cu, nangmah le keimah ca theng te ah asi i, Jesuh Khrih thawngin kan hmuh. Cu Jesuh Khrih cu kan thinlung chungin kan cohlan tik ah Pathian fa sinak kan co i Zungzal nunnak tiang a kan pek. Kan Bawipa Pathian a min thangtthat si ko seh!

Rom 5 : 8-11 "8Asinain Pathian nih cun zeitluk in dah a kan dawt kha hitihin a langhter: kannih cu misual kan si ko rih lioah hin Khrih cu kan caah a thi. 9A thihnak hmanh nih Pathian he a kan remter ahcun zeitluk in dah Pathian thinhunnak chung cun amah nih cun a kan khamh chinchin lai. 10Kannih cu Pathian ral kan rak si, sihmanhsehlaw a Fapa thihnak thawngin a hawi ah a kan ser cang. Atu cu Pathian hawikom kan si cang caah Khrih nunnak nih cun zeitluk in dah a kan khamh chinchin lai. 11Cu lawng cu a si rih lo, kannih cu Pathian hawikom i a kan sertu kan Bawipa Jesuh Khrih thawngin Pathian ah cun kan i lawm."

Thlacam piak ding le Sawmnak

Thailand ram ah ngaihchiat nak a tong mi kan unau hna le an chungkhar hna caah
New Delhi le Malaysia ah harnak a tong lio mi kan unau hna caah Ramchung, ramleng ah Missionary hna, thawngttha bia chimnak in an rianttuan nak caah
Kan Khrihfa bu cio pastor hna le Upa vialte hna caah
Pumpak cio kan nunnak Pathian sin ah ihlan tthan hna usih le a dangdang hna
Nihin thawngtha bia a kan chimtu cu, Spokane Chin Church, USA ah Pastor a ttuan lio mi Pastor Al Hre asi ( Sayamah Biak Tha Hnem Inchung). Thawngtha bia kan ihrawm mi kan dihlak caah Pathian nih thlachuah nak kan pek piak ko seh.

(Pastor Al Hre)

Thawngttha bia kan ihrawm hna hlan ah All for Jesus hla ngai ta hna u sih.

Pastor Al Hre:-

II Tim 2:3-6 "Khrih Jesuh ralkap zumh awk tlak bantukin sifah innak ah kan ing ve ko. Ralkap a ṭuan liomi nihcun a cung bawi lungton kha a duh caah ralkap a si lomi hna rian ah khan aa sawhkalh len lo. Tlik zuamnak ah a tlimipa nih tlik zuamnak phung kha a zulh lo ahcun laksawng kha a hmu kho lo. Rian a hran a thattu lothlopa nih khan, rawl cu ṭuan a cut tikah, a hmuh awk a simi cu a hmuh hmasa bik awk a si."

Ahmasabik ah kan Biakmi kan Pathian amin thangthat in um ko seh.

Nan ka theih lai lo caah, theihternak ka von i tuah ta hmasa lai. Kamin Cu AL Hre ka si. Laitlang ka khua cu Hniarlawn khua a si. Nain ka hngakchiat lio te in Kalaymyo um mi ka si. 2002 ah khan M.Div (India) in ka dih hnu ah kan Khrihfabu ah rian ka tuan i Bible sianginn ah ca ka rak chim. 2006 ah kan ram cu ka kal tak ve. 2008 kum ah khan Spokane, Washington State, USA ah ka phan ve. Spokane ka phak hnu in Spokane Chin Church tiah kan dir i First Nazarene Church ah pumhnak kan ngei. Mipi fialnak bantuk in nihin tiang Pastor ka tuan piak hna. A tu hi kumhnih kan kal nak a si ve cang.

Tuzarh ah Pathianbia i hrawm hna u sih ti ka duh mi cu 2 Timothy 2:4-6 chungta hi asi.

Pakhatnak ah Khrihfa mi hna cu Ralkap he tahchunh kan si.

Ralkap cu kan theih cia cio mi a si ko nain tlawmte in an sining von langhter ka duh. Ralkap rian cu kan theih tawk ah ram a vengtu, tapung a siloah ram ah ral a hranh tu hna kha, ram a him nak hnga heh tiah thisen chuak le nunnak liam tiangin ram a vengtu an si. Amah belte kanram ah kan ralkap hna cu ram ven lo in mipi tu an kan cerhro i mipi sin tuah nawl an kan ngeih. A sining te ahcun ralkap nihcun a mah rian lo ah khan heh tiah a sawhkalh ahcun mah pa cu sinak/reng kai si loin a luu an kongh lai i thongah an thlak ding khi a si. Ralkap nih a cunglei upa lung a ton tu ahcun cu mipa cu rian a zuam caah le a cung lei Bawi kha an lung a ton hna caah a mah le asining te in a dotdot in a rain zong cu a kai ko lai. Ralkap cu an i hruk mi (uniform) a lo i an i cer tikah khin an ke phau karhlan dan aa khat. Nihin ni kawl ralkap hi an ttha lo kan ti ko nain anmah le anmah cu an i veng ngai. Ralkap rian ahcun nawlngeihnak he phunglam a zulmi hna poah cu an reng cu a kai awk asi ko. Kan nih dihlak cu Khrih ralkap ttha nan si tiah kan rel mi Bible ahme 3 nak ah khan a kan ti. Ralkap he tahchunh kan si bantuk in thluachuah a hmumi kan si nak hnga caah cun Bawipa kan biakmi a nawl hi kan zulh tluahmah ding a si ko i cucu nun lam tluannak zong a si tiah kan hmuh khawh. Lungrual te in kan sining cio teah hmunkhat teah lungthin khat he kan ralpa, a kan hrawk thluahmah mi cu kan miphun pi in kan doh hna ah cun teinak a hmumi kan si ko lai.

Pahnih nak ah a hme 5 chung ahcun-Tlik zuamnak ah a tlimipa nih tlik zuamnak phung kha a zulh lo ahcun laksawng kha a hmu kho lo, tiah aa tial.

Paul nih Khrihfa mi kan nunnak hi tlik aa zuam mipa he a kan tah chunh than. Pumhpululh kan chuih tikah aa telmi pohpoh nihcun kanmah le kan umnak cio teah hmunhma kan ngei dih. Cun pumpululh chuih lo in mi ke hna na chuaih ahcun warning an in pek lai i mah na luan chinchin ahcun chuih kho loin an in chuah ko lai. Kawl hna na fir ahcun na kawl ko zongah relh asi ti lo. A sullam cu phunglam na zulh lo caah a rak si ko. Phunglam zulhlo ahcun a chuih mi lakah a thabik mi (Akongsung suh) laksawng cu zeitik hmanh ah na hmu bal lai lo. Pathian bia hi Khrihfa mi hna kan caah cun kan i tahnak tahfung le kan zulhawk asi hngami kan phunglam cu a si awk hrimhrim a si. Cun Khrihfa kan si kan ti tung i Pathian bia si lo in ningcang lo i kal cu thluachuah lam hrial he aa lo. Paul nih a kan ti bantuk in Khrihfa hi a zuam peng ding mi le a mah Pathian bia zoh peng ding le a mah Pathian he aa lo chinchin mi nun ngeih ding hi a kan fial mi a si. Cu ti hmailei kan kal lawngah Bawipa sinin laksawng a hmu kho dingmi nun ah kar kan hlang kho hna lai.

Pathum nak ah a hme 6 nak ahcun rian a hran a thattu lothlopa nih khan, rawl cu ṭuan a cut tikah, a hmuh awk a simi cu a hmuh hmasa bik awk a si, tiah kan hmuh.

Kei hi Kawl um deuh ka si caah lo tuandan kan chimh tak hna lai. Kan ei mi facang hi facang ah aa chuah khawh nak ding caah cun kan cin ahau. Cu kan cinnak ding ah cun Lo/lei cu ka thuan ta a hau fawn. Kan thuan tikah a hmasa ah lei kan kalh khawh nak hnga ding caah ti kan pek hmasa,mah dih hnu vawlei a nem cang kan ti hnuah lei kan kalh i vawlei cet cu a hnun dih cang hnu lawngah fangcin hram kan thok. Kan cin dih cun nangmah te in rungthanglaw hleh na zattik ah kan ralai i kan in hleh te lai ti awk a ttha fawn lo. Ti a tlawmmaw a tam, cangai hna nih an cep maw tiah zarh fa te veh a hau than. An hungthang i an zat tikah kan hleh hna i bukbau ah kan rawn tawn hna. Cu bantuk in Pathian rian kan tuan tik ahhin thawngtha kan chimh hna lai i nanmah ten rungthang te uh tiah ti awk a tha lo. Kei cu khrihfa ka si cang i a za ko cang tiawk zong a tha fawn lo. Kanram le miphun hna caah Pathian pennak a kauh khawh nak hnga caah kan tuan chinchin le kan i hnek chinchin a hau. Nihin niah kantha a ba tuk kan tuan kho ti hnga maw tiah lungrethei in kan um ko hna lai nain ni khatkhat ahcun kan tuan mi hna le kan tuah mi hna an theipar cu kan zun te ko hna lai.

Ralkap a tuan lio mipa nihcun a cunglei bawi hna lungtonn a duh ahcun a mah rian te kha fel taktak le zuamnak tling he a tuan a hau. Cun tlik a zuam mipa nih cun laksawng hmuh a duh ahcun tlikzuam nakah an chiahmi zulhphung kha a zulh hna a hau ko i, lothlo pa zong nih khan rawl cu ṭuan a cut tikah a hmuh awk a simi cu a hmuh hmasa khawhnak hnga harnak phunphun a tuar hmasa hna a hau ko. Cu bantuk in kan hmailei ah Pathian bia (Bible) i chiah in cu Bible cawnpiak ning in a zul i cu nih cun thluachuah ram ah a hruai mi laimiphun kan si cio khawh nak hnga Pathiannih thluah nak kan pek piak ko seh.

Lomhnak tampi he,

Al Hre

Spokane, WA

Theihternak: May 30, 2010 ni CIM caan hmannak kan tarmi a si.

Kan Ngeih Ahcun Kan Pek Ve Hna Awk A Si

2010-05-23T10:44:00.001-04:00

CIM Caanhman Nak (23rd, May 2010)

( Pentikos Ni)

Zumtu Nu le Pa hna,

Thihnak in a tho tthan i, khamh kan si nak caah a nunnak a kan pek piak tu kan Bawipa Jesuh Khrih Min in nan kut kan tlaih hna. Pathian Dawtnak, Velngeihnak le Daihnak cu Pumpak cio nan cung ah hmun tthan ko seh. Dawtnak in dongcat lo in a kan zohkhenh tu Bawipa sinin thazaang thar kan hmuh tthan cio nak lai, thlaza kan cam.

Nihin cu Pentikos ni asi. Biakam hlun ah cun, Isreal mi hna Rilisen an tan hnu in ni-50 nak ni ah Sinai tlang ah Pathian nih Nawlbia pa-10 kha Moses sinah a pek nak ni asi (Moses kha Sinai tlang ah ni-40 a rau). Cu ni cu Isreal mi hna nih Pathian he pehtlaihnak thar an neihnak ruang ah an lawmh tawn. Biakam thar tu ah cun, kan Bawipa Jesush Khrih thihnak in athawhtthan nak (Easter sunday) in a ni-50 nak ni ah a zultu hna sinah bia a kamh hna bangin, mi-120 hna hmunkhat te ah an ibu i thla an cam lio ah Thiangthlarau an cung ah aa tthumhnak ni asi. Khrihfa Bu a dir ni ti zong ah chim khawh asi! (Lamkaltu 2). Hi ni ah hin Lamkaltu Peter thawngtha bia chimnak in mi-3000 leng nih Bawi Jesuh khamhtu le Bawi ah an zumh i Tipil an ing (Lamkaltu 2:41). Bawi Jesuh nih a chimh taak hna bantuk in amah caah Tehte (Theihpi tu) si hram an ithok ni zong asi fawn. Zumtu kan dihlak cio, Khrih caah Tehte ttha kan si cio nak lai a thar in Pathian in lam kan hruai cio hram seh!

Lamkaltu 1:8 "Asinain Thiang Thlarau nan cung i a tlun tikah cun, ṭhawnnak in nan khat lai i Jerusalem khua le Judea ram vialte le Samaria ram ah le vawlei cung khuazakip ah ka tehte nan si lai,” tiah a ti hna".

Mark 16:15,16 "A thawh hna i, “Vawlei cung khuazakip ah va kal u law miphun kip kha thawngṭhabia va chim hna u. 16:15: Lam 1:816A zum i tipilnak a ingmi paoh nih khamhnak an hmuh lai, a zum lomi paoh nih sual phawtnak an hmuh lai".

Nihin thawngtha bia akan chimtu cu, Upper Myanmar Chin Baptist Association, Mandalay ah General Secretary a ttuan lio mi, ahlan ah TABC ah Youth Director, Lautu Baptist Association ah General Secrectary, ZBC ah E&M Director le Fantthen Baptist Church Pastor hna a rak ttuan mi Rev. Pa Hrang Hmung asi. May 11-14 ah khan Global Mission Consultation, Tokyo ah Civui a hung zawh i, a caam chung ah Sermon hi a kan ttial piak ta. Atu cu, Kawlram lei ah a tlung tthan cang. A rianttuan nak ah Bawipa nih Lamhruai chin ko seh.

(Rev. Pa Hrang Hmung)

Thawngtha bia kan ihrawm hna hlan ah Missionary Authawng timi hla ngai ta hna usih.

Rev. Pa Hrang hmung:-

Kan ngeih ah cun kan pek ve hna awk a si

"Mi nih a hawi le caah dawtnak a ngeih khawh mi cu an caah nunnak pek hi a si" (John 15:13).

Keimah cu Rev. Pa HrangHmung ka si.Upper Myanmar Chin Baptist Association, Mandalay ah Genaral secretary ka tuan lio. Atu hi Japan ah Global Mission consultation and celebrarion ka rak kai ta ( Tokyo a caam chung ah a ttial ta mi asi. Atu cu a tlung cang. NTL)

Keimah hi kawl mi lak ah um in, Laimi he rian a tuan mi ka si. Mandalay ah hin kum-6 ka um cang. Ka ruah tawn nain ka tuah khawh hlei lo mi cu kawl mi a ho pakhat khat sin hmanh ah Pathian thawngtha (khamhnak thawngtha) ka chim bal rih lo mi hi a si. Kai lung si lo ngai nain ka tuah kho hlei lo pin ah chim taktak ding zong ah ka lung a tho bal lo. Pathian pek mi tuanvo nganpi tlam a tlinh lo mi ka si ka hngal tawn ah hin ka lung a tha tawn lo.

Tutan Global mission consultation and celebration kha Tokyo ah ka rak kai ve. Church planting workshop ah kai tel ve i a kan cawnpiak tu pa nih, kha Pathian thawngtha bia chim na duh ngai nain na chim manh rih lo mi, na sia aherh ngai tung mi an min nan tial khawh chung in tial uh, tiah a kan fial. Ka tial khawh ngai ko lai cu tham cu tiah ka ruah lio ah tial tak tak tik ah pakhat tak tak hmanh ka tial kho lo. Ka ning zong azak i ka ngaih zong a chia, ziah a ho hmanh an um tung ne lo!

Keimah le keimah ka dapthan, ziah ah dah a ho pakhat tal siaherh in thawng tha chim ka rak i timh hnga lo. Zei hen ka tuah, zei hen ka kawl, zei caah hen Pathian rian cu ka tuan ne. Ziah Pathian fial mi ka tlolh dih ko cang lo maw. Ziah a lak in na hmuh mi cu a lak in va pe ve hna ti pei a si kha. A si ah cun Vawlei cung ah a lak in kan hmuh mi zei thil tal a um maw. A lak in ka hmuh mi a um lo, khamhnak dah ti lo cu. A si ah khamh nak cu mi sin ah pek kan itimh tung lo ah zei tin?

Laksawng maw a si lo ah, riantuan man maw, kan hmuh mi vawlei cung thil hmanh kan siaherh mi chungkhat le hawikawm pawl thenh lo kan sia a herh tung. Zeitindah a rawk kho lo mi khamhnak, zungzal nunnak ka neih mi laksawng sung hi hawi thenh ding ah kan hiar hnga lo. Kan lung a thawh hnga lo. Ramthlum ram tha ah kan um tik ah sifah ram kawl ram le laitlang ah a um mi kan sia aherh tuk tluk in Pathian pen nak chung ah a um mi ka si tiah a ruah mi kei nih hellram ah khua a sa mi tiah ka theih ko mi hna, ka sia a herh lo zia ka ruah tik ah kei mah le kei mah cung ah i zumh lo nak ka ngei. Ka ngei tak tak lo hlah maw.

Hawi nih mit-thli he zumlo tu caah thla an cam lio ah, mit-thli cu chim lo thla hmanh cam caan ka pe kho lo. Hawi nih an nunnak an pek lio ah Pathian thluachuah ka hmuh mi hmanh ka pek lo. Hawi nih zumhnak in rian an tuan i thlarau tlaih an timh lio ah, phaisa a um lo ah cun zeitindah ka tuan hnga kan ti. Pathian an zumh khawh nak ah cun leiba ngeih zong tiah zumh nak in programme tuah i kan ram ah tuan a herh tuk lio ah budget a umlo ah cun tiah kan ti tawn mi hna hi sia herh nak kan ngeih taktak lo ca ah a si kho men. Pathian zumhnak he Pathian riantuan ti khi he cun a kalh rua ka ti.

Thil cung lawng zoh in tuan cu zumh lo a si ko ka ti. Siaherh nak tak ka ngeih ahcun ka tuan ko hnga i katuan khawh ko fawn hnga. An tuan cio i Pathian sun par nak an cung ah a lang cio ko. Kan tuan cio lo i Pathian sun par nak a langh lo pinah thlarau pum sa in kan si afak chin leng mang ko. Kan kawlram kan si a fah zong ah kan Pathian cu a si a fak bal lo.Van le vawlei ser tu a si. Israel mi ramcar chung ah ti rawl a pe kho tu Pathian asi .

Kan kawl ram ah riantuan ding a tam tuk. Hi vialte Pathian a hngal lo mi ram le miphun hna hi zeitindah kan tuah hna lai. Pathian nih a kan pek mi ram cu kawl ram le kawlram mi hi an si ko lo maw?. Kawl lak ah thawngtha bia chim hi a biapi tuk mi a si. An lung a khonter tu satan cu a teitu Pathian a si. Pathian cu teitu a si zung zal i satan cu sungh cia a si. Cu caah, kan ngei tak tak ah cun a lak in pek ding ah na lungchung ah bia tak te in sia herh nak le duhnak ngeih rih lo ah cun i ruat than law i chek than tuah. Biatak tein thla cam law, Pathian kha na zumh nak le na nun kha chekter than tuah. Caantha a luan sual ahcun kan tlolh dih tak tak lai hi. Facang an hmin dih cang i a tuan tu an tlawm tuk ti mi hi kawl ram ah a si ko. A tu tiang ah kawlmi bak Pathian a zummi an umlo tluk a si.

(Kawlmi hna sin le thawngtha bia athei rih lo mi hna sin ah rianttuan ding a herhnak le a biapi nak a kan sawmnak asi. Pumpaak cio in siseh, kan Krihfa bu cio in siseh, mission rianttuan nak ah kan lungthin, kan neihchiah, kan thazaang Bawipa rian ttuan cio hna usih. NTL)

Theihternak: May 23, 2010 ni CIM caan hmannak kan tarmi a si.

Pathian le Thlacamnak

2010-05-16T12:32:00.001-04:00

CIM Caan hmannak (16th May 2010)

Bawi Khrih chung ah Zumtu Nu le Pa hna,

Pathian Dawtnak, Velngeihnak le Daihnak cu nan dihlak cungah hmun ko seh. Caanttha a kan pe tthan tu Bawipa Pathian min ka thangtthat. Aliam in a liam mi Pathian Dawtnak a vel nih pumpak cio in hum zual ko hna seh.

Mathai 6:31-33 "Cucaah, ‘Khuazei in dah ka ei awk ka rawl cu ka hmuh lai, ka din awk cu ka hmuh lai, ka hnipuan cu ka hmuh lai,’ tiin lungrethei in um hlah ngat u. 32(Hi thil hna cu Pathian bia lomi hna nih an lungre an i theihpi zungzalmi pei an si cu.) Vancung khua i a ummi nan Pa nih hi thil vialte cu nan herh dih hna ti kha a hngalh ko. 33Cucaah zei dang vialte nakin Pathian Pennak le zeidah tuah hna seh ti a kan duh timi kha biapi deuh in ruat u law thil dang vialte hna zong hi an pek ṭhiamṭhiam ko hna lai."

Thlacam cahnak

Malaysia ah Harsat nak a tong mi kan miphun hawi hna caah
Kan ram ah paam tong mi hna le khuati linhsat ruang ah harsat nak an ton lio mi caah
Thawngtha bia chim in riantuan lio mi hna caah
India lei a um mi kan miphun hawi hna harsat nak a tong mi hna caah
Ram hruaitu hna le miphun caah rianttuan tu hna caah
Pumpak cio in Pathian sin ah kan nunnak ihlan hna sih law, kan Bawipa he nitin te naih tein lam kal tti mi cio kan si nak lai etc..

May 11-14, 2010 chung ah Tokyo ah Global Mission consultation a um i, vulei ram 120 leng nih Civui cu an hung zawh. Kawlram in kan pa le pa-7 hna zong an i tel kho ve. Mission Civui asi bantuk in Mission rianttuan nak kong aphunphun cawn asi. Thazaang tampi kan la cio hna. Cu lak ah Dr. Obed Alveraz biachim mi nih ka lung a ka suk ngaingai. Aluan cia caan ah Zurupian pawl nih thawngttha bia an rak kan chimh. Caan a hong rau, An dai thlang i nihin ah cun an mah sin ah rianttuan a hau tthan cang. American pawl thawngttha bia an kan chimh tthan, an daithlang hawi i, Asian pawl Pathian nih rian an khinh hna. Atu ah hmuansam in Middle East pawl a khinh tthan cang hna. Thlarau mit-au aza cang e ati.

Kan nih Laimi zong, ttha te ruahset ah cun Kawlram chung ah Pathian nih rian a kan khinh lio asi tiah ti khawh kan si ve. Kan daithlan sual ah cun, Miphun dang hna sin ah Bawipa nih a tthial ve sual lai. Bawipa rian a ttuan lo mi miphun cu an lianngan bal lo. Krihfa bu tampi kan buai nak le kan tthan lo nak zong hi Mission rian kan ttuan lo ruang cio zong ah asi lai! Nan Krihfa bu cio, zei bantuk mission rianttuannak dah nan neih cio hna? Nan neih lo sual ah cun, a poi ngai lai? ti kha, caan tlawmpal ka vun laak duh ta ve. (Zarh karlak chung ah Caan ka neih ah cun, Dr. Obed Alvaraz sermon cu Laiholh in a tawi nak in thlah ka van zuam te lai. NTL)

Nihin thawngtha bia a kan chim tu cu Chin Christian College, Hakha ah Siangcachim arak ttuan mi Sayamah Ngun Cer Chin asi. Regensburg University, Germany ah German ca a cawng lio i, PhD (Systematic Theology) cawn chap ding in aa timhlamh lio asi. A cacawn nak ah Pathian nih Lam hruai chin ko seh.

(Sayamah Ngun Cer Chin)

Thawngtha bia kan ihrawm hna hlan ah Lawm U ti mi Pathian thangtthat nak hla ngai ta hna usih.

Sayamah Ngun Cer Chin:-

Pathian le Thlacamnak

Baibal: Matthai 7:7-11

CIM pumhnak ah thawngtha in thazaang pek khawh ve nak caan tha a ka ser piaktu Pathian min ka thangthat. Caan a ka petu a kan hruaitu vialte nan cung zong ah lunglawmhnak tampi ka ngei.

Zumtu a si mi nih thla kan cam tawn. Cheukhat nih thlacam kha a biapi ngaingai mi le kan biaknak he aa then kho lo mi a si tiah kan hmuh i a cheukhat ve nih cun thlacam hi a herh theng maw a rak ti mi zong ka um ve. Hmuh khawh theih khawh mi chung in, Korea zumtu hi thla a cam taktak mi an si ti kha theih cio a si. WOGA (Women Of Global Action), Korea an hruaitu nih cun “kan zumhmi Pathian sin i thla kan cam hi kan thaw kan dawp le kan chuah he khin aa lo, thaw a ngei ti lo mi minung cu, a thi mi a si i thla a cam lo mi zumtu cu a zum lo mi” a si a rak ti. Kannin nih thlacamnak hi zei tin dah kan hmuh ve? Cun kan biakmi Pathian le kan thlacamnak hi tah zeitindah kan pehtlaih ter ti kha nihin ah hin ruah ti kan sawm hna.

Kan biakmi Pathian hi a tha lo ngaimi, mi sualnak lawng a kawl i, zeitkdah ka sik hna lai ti le dan ka tat hna lai ti lawng a bawhmi khi hei sisehlaw voi zeizat khi dah a sin ah thla kan hei cam hnga? Kan thlacamnak hi tah zeidah a hei lawh hnga? A si lo ah, Kan biakmi Pathian hi a tha tuk i, zeibantuk thil tha dah ka pek hna lai, an i nuamhnak le an i lawmhnak a si mi thil paoh cu ka pek dih hna lai a ti mi sisehlaw tah a sin ah hin kan thlacamnak hi zeidah a hei lawh ve hnga?

Pathian sining kan hngalhnak le kan thlacamnak hi aa pehtlai ngai ngai i kan hal ning le kan thlacam ning zong cu cung ah cun aa hgatmi a si. Tlangcung Cawnpiaknak ah khan kan Bawipa Jesuh Khrih nih thlacam a kan fial. Hi a kan fialmi thil kong vun thawnter le vun fehter nak caah Pathian sining le a hmanthlak zong kha a kan suai piak chih. Cucu Matthai 6 le 7:7-11 ah khan kan hmuh khawh.

(1) Pathian cu pumpak pakhat a si kannih pumpak pakhat cio i kan Pathian zong a si. “Vancung khua i a um mi kan pa” ti hi Jesuh nih a rak i thimmi, Pathian a auhnak min a si. Pathian cu khua a ruatmi, thil a hngalmi, duhnak a ngeimi, lawmh a hmang i ngeihchiat a hmangmi, bia a chim i rian a tuanmi, a kan daw i minung kan sin ah a Fapa in a hnung i langhmi a si (Hebrew 1:1-2). Johan 14:9 ah kan Bawipa Jesuh Khrih nih Filip kha “Nan sin ah saupi ka um ko cang, asinain na ka hngal rih lo maw, Filip? Keimah a ka hmutu poah nih cun ka Pa kha an hmuh ve ko, cu caah zeicahdah na Pa cu kan hmuhsak, na ka ti?” tiah bia a rak fianh. Cucaah cun kan biakmi Pathian hi kan pi pu, kan nu pa hna nih an rak ruah ning bantuk in aa phundangtukmi khuaruahhar thil lianngan, a si lo. A nungmi, pumpak pakhat a si. A dertukmi minung kan sining zong aa hrawm kho mi a si. Cucaah thlacam hi biachim sawhsawh men kha a si lo, kan sining dihlak kha kan sining aa hrawmmi Pathian hmai ka i kan bungh khi a si.

(2) Pathian cu zeitik caan poah ah ton khawhmi a si. Cu a si caah kan Bawipa Jesuh nih hal le kawl le kingh kha a kan fial. Minung le minung kan i herh tik ah voi zeizat khi dah manh lo ngai in le tonkhawhlo in kan um tawn hna? Voi zeizat khi dah kan telephone kan hmeh le kan ai a puan le kan thin a tawi tawn? Pathian cu kan herh tik caan poah ah ton khawh a si, kan caah aa manh zungzal. Kan chonh tik poah ah a kan ngeih piak zungzal, kaa manh deuh rih lo a kan ti bal lo. Cun kan sining kha a kan theihthiam i kan chimhmi kha thinlung dih lak in a kan ngeih piaktu asi.

(3) Pathian cu kan thlacamnak vialte a kan let khotu a si. Van le vawlei a sertu, a uktu le zeizong vialte cung ah nawl a ngeitu a si. Caan zong hi amah nih a thlahmi a si i tuanbia nih hin Pathian cu zungzal in timhtuah nak a rak ngeimi a si ti kha an langhter. Sihmanhsehlaw a sin ah thla a cammi minung nih kanmah lei kap in kan tuah awk a herh ve mi thil cu “lungthin tak le zumhnak fek he naih” hi a si. Cun “sual aa phuhrungmi kan lungthin le kan pum kha i thianh hmasa” a si (Hebru 10:19-22).

(4) Pathian cu kan thlacamnak kha lehduhnak thinlung a ngeimi a si. A cunglei Pathian sining phun thum hi caang 7 le caang 8 ah kan hmuh khawh i caang 9-11 ah cun tahchunhnak in a hun kan fianhmi kha kan hmuh khawh. Minung kan thatlonak le Pathan a thatnak, kan thatlo bu hmanh in thiltha kan tuah khawh ve nak le a thami kan Pathian chinchin nih kan hal a si ah cun zeibantuk thiltha dah a kan pek lai ti hi a si. Sihmanhsehlaw haltu a si mi nih kan nungning kha kan i zoh ta hmasa cu a herh ve. Siangpahrang David nih “Bawipa cu a kan hupphengtu le a sunglawimi kan siangpahrang a si, amah nih thluachuah a kan pek i vel le thangthatnak kan hmuh. A dingmi thil a tuahtu poah cu thil tha kha pe lo in a um hna lo” (Salm 84:11) tiah a hmuh tonmi chung in bia a rak chim.

“Thlacam cu mah le mah thazaang i peknak men a si” timi bia na rak theihbal i nangmah pumpak zong nih cu ti cun na rak ruah ve sual le thlacamnak caah caan pe kho lo tuk le i manh lo tuk in na rak um sual ah cun nihin ah hin thlacamnak a suallam kha rak ruat than ve law na zumhmi Pathian sining he hin rak pehtleih ter than ve tiah kan sawm. Kan bawipa Jesuh Khrih kha zankhuadei in thla a rak cam tawn. Pathian nih Khrihfa tuanbia ah khuaruahhar in a rak hmanmi Paul zong kha chun he zaan he thla a rak cam. John Wesley kha “zeiruang ah dah na riantuannak ah hin hi ti lawmmam in teinak na hmuh” tiah an rak hal i ka nu nih nikhat ah suimilam pahnih lengmang Pathian biachimhnak le thlacamnak in caan a kan hman pi ruangah a si” a rak ti tiah a kong kan relmi ah kan hmuh. Cun amah hrimhrim zong hi nikhat ah suimilam pahnih lengmang thla a rak cam ve. Kan Kawlram ah thwngtha a rak kan phorhtu zumhnak lei i kan pa Adoniram Judson zong kha a rian a rak tamtuk ko bu le lung rethei le pum rethei in a rak um ko bu ah nikhat ah suimilam pathum dan lengmang in thla a rak cam ti a si.

Thlacam hi duhmi le herhmi a um caah tuahmi rak a si lo. Zeicahtiah Pathian cu kan chim hlan in ka duhmi le kan herhmi a hngal dihtu a si. Pathian sin i thla kan cam hi Pathian kan zumh caah asi. Kan zumh ca tu ah thla kan camf a rak si. Thlacam cu Pathian sin ah lunglawmhnak langhter a si. Thangthatnak le upatnak pek a si. Pathian he i hawikomhnak chung i i hnim khi a si. Zumhnak ah a hram a sihmi thlacamnak cu ‘tuah tawnmi phung men a si’ timi chung khan ‘Pathian he i tonnak ah, sualphuannak le i thianhnak ah, cun rian ah aa biatakmi le aa pum pemi nun’ ah a kan hruaitu a si (Isaiah 6). Thlacam cu damnak le thlennak a si. Pathian duhnak a kan hngalh tertu, Pathian nawl zulh khawhnak thazaang a kan petu le Pathian sin a kan phak tertu a si. Thlacam cu kan herhmi thawnnak a kan petu a si.

Caan le rian nih an kan uk tuk, an kan tleih tuk ruang ah maw, a si loah thil dang dang kong ah maw thla a cam kholomi zumtu kan si sual ah cun nihin ah hin kan Biakmi Pathian kha thlacamnak in naih than hna u sih. Kan ngaih ah cun a kan naih ve lai. Cun zei he hmanh aa lo lomi Pathian a si caah zeihehmanh aa lo lomi daihnak, dawtnak, lawmhnak, cun kan herhmi thazaang le thildang vialte zong a kan pek ko lai.

(Thawngtha bia chim tu cung ah lawmhnak ngan pi kan nei)

Theihternak: May 16, 2010 ni CIM caan hmannak kan tarmi a si.

Hringtu Nu Dawtnak Thlum

2010-05-09T22:30:00.000-04:00

CIM Caan hmannak (10th May, 2010)

(Sunghno Nu le Upat pek nak Ni)

Bawi Khrih chung ah Zumtu dihlak,

Thihnak in a tho tthan mi kan Bawipa Jesuh Khrih minin nan kut kan tlaih hna. Pathian Dawtnak, Velngeihnak le Daihnak cu nan dihlak cung ah hmun caan cin ko seh.

Exodus 20:12 "Nan nu le nan pa kha upat hna u, cu ti nan tuah ah cun, Bawipa nan Pathian nih an pek mi hna ram ah hin saupi nan um lai".

Phungthluk bia 23:25 "Na nu le na pa cu lawmhter hna, nangmah an hringtu cu lawm tein um seh."

Nihin cu Sunghno Nu le upat pek nak ni asi bang, hmunka kip ah Hringtu Nu le hna upat pek nak an nei cio hna. Nu le hna he hmunkhat ah caan hmang tti kho hna lo le, Sunghno nu le nih Nun pi ti lo mi zong kan um cio ttheu lai. CIM chungtel hna dihlak caah zei tuah ah dah a tthat bik lai tiah khua ka ruat lengmang, Nu le Dawtnak kong ka ruat tthan, a chim awk ka thiam hlei lo, "Dawtnak hi a rak ngan hringhran ko" ti ko lo cu. Kan ipumhnak ah, 'Nu' ti mi hi zeitin dah nan lungfian tiah bia an kan hal cio. Aleh awk zong kan thiam lo, 'Ka Nu' ti ko lo cu ka ti hna. Kan Nu le nih an kan dawtnak le zohkhenhnak upat pek nak ah atang lei hmanthlak te hi ka tar.  

Fa le hna caah Nunnak, thazaang, sining vialte a pe tu 'Nu' le vial te upat nak he.

Nihin Sunghno Nu le upat pek nak ni ah, Pu Zo Tum Hmung M.A(Harvard), nih 2003, May 10 lio ah a rak tial mi cabia hi kan za te ihrawm dingin kan sawm hna.

Hla ngaih ding 1. A Tribute to Mother 2. I am amazed

HRINGTU NU DAWTNAK THLUM

By Zo Tum Hmung

“Ka tuar nak hi ca in ka tial ton hnik ah ka tuar zat

in tial khawh lai lo ka ruah ah ka um ko. Biazai

tial thiam ning law ka tial ve cang hnga!”

Victor Biak Lian

May 9, 2003--Cambridge, MA------Nu le dawtnak a thlum al zia cu vawleicung chawva sui le ngun in tah sisehlaw, vawleicung ah a rum bikmi, $40.7 billion a ngeimi William H. Gates a fa le pathum nih an kan tei dih hnga. Vawleicung nawlngeihnak in tah sisehlaw, President Bush a fanu pahnih nih an kan tei dih hnga. Hringtu Nu le dawtnak cu chawva in tah khawh a si lo; vawlei thil ti khawhnak zongin a sum tah khawh a si lo cu santlai lo kan ca ko ah a ttha khun. Sertu Pathian thil serning hi lung hrin awk a um hrimhrim lo.

Nu le nih an kan dawtning cu Pu Victor Biak Lian a ttial bang, khedan in ttial zongah a tling kho lo, computer in ttial len zongah a tling kho lo. Ttial len zongah ttial khawh a si lomi nihhin a hmual a fah ter khun rua, ka ti.

Nu le dawtnak thlum ka ruat ton. Khuapi ah a ummi hna nak in khua te lei ah a tthangmi hna tuhmui le paiper he ni lin ruah sur lakah i din thiam loin ka fa pa ka fa nu sianginn kainak ah tiin heh tiah mit ku cim loin rian hrang an ttuan. Hi bantuk dawtnak thlum a tep bal cangmi nihcun a chim cu chim lo ruah caan poah ahhin thin a kuai hnik ton. Lung hno a fawi. Ruat lo kar lak tein mithli a luang manh. Khuapi ah a tthang mi ca zongah zei tluk in aa dang hlei lai lo. Kan ram a har. Nun a har. Ngeih chunh mi vialte lawng hmanh a za lo; cheu khat caah cun leiba he fa nu fa pa zoh kan si.

Mah fak le dim zu ka ti hlah uh! 1985 hrawng a si ko rua, ka ti. Cu kong cu ka ttial lai. Falam Bible sianginn nih Cauk chuah a rak si. Cu ahcun cabia ka rak ttial. Ka ruat lengmang tikah Nu le dawtnak a fahning kong ka lungah a chuak. Cu caah Nawlbia Panganak tiin a tlangpi ka bunh. Kan Bible i, Nawlbia 5 cu Nu le dawtnak kong a si. Nu le upat ttihzah a herh ning kong a si. Hi hi Judah phung in aa thawk. Cun, Krifa chaan a vun phan tikah Roman Catholic le bang nihcun Jesuh hringtu Mary cu uar khun a si. Cu caah Krifa a si mi nih Nu le upat ttih zah a herhning hi Bible nih fiang tein a chim. Cu cauk cu Haka ah bia tak tein an zuar. A tu Haka Lungbiakinn ah Pastor a ttuan cuahmahmi Rev. Paul Tum Ceu nih na cabia ttialmi hi mi nih an duh ngaingai tiah a rak ka ti bal. Rev. Paul Tum Ceu cu mifak a hmang lo ka theih caah ka rak i lung si pah.

Cu tluk cun mi pakhat pahnih thinlung ah a cam kho ve ding tiang in cabia ka rak ttial. A si nain, ka ttialning in ka rak zulh lo hi ta ti cu kum 1997 lawnglawng ah ka fiang. America ka phan nak a kum a kum in rel ding a si ve cang. A si nain ka Nu ka rak zoh lo. Zankhat cu Na NU a thi tiah an ka ti. Ka mang cu a si fon ttung lo, a zumh in ka zum kho lo.

1997 tiang hmanh ah hin Washington, DC ah kanmah Laitlai lei a phanmi hi kutdawng in rel khawh kan si. Falam le Tiddim kan unau hna he puai kan tuah poah ahhin Falam kan unau pa Pu Defense Lalawng nih a hodah U.S. a phaknak a sau bik kut thlir uh, a ti ton. Kanmah lei cu kut a ngei lomi kan lo ton.

Pu Lian Uk nih an kan um pi. Inn hlun nawn kan hlang. Cauk ah ttial lomi thinlung chiah dingmi phung pakhat kan khiah. Cu ahcun a phan tharmi an um poah ahcun kan innah kan um ter hna lai. Rian kan kawl piak hna lai. U.S. ah an um khawhnak lam kan dap piak hna lai. Rian an hmuh hlan chung poah um man le ei man kan la hna lai lo; har ah kan har tti hna lai; lawmh caan ah kan i lawmh tti hna lai; timi innchungkhar policy kan ngei. Cu ti policy dawh ngai kan ngeih caah kanmah nuam cun kan i nuam khim ngai ve ton. Cu lio ahcun na Nu a thi ti thong ka theih cu a si.

A um chun mi vialte an rak chuak dih. Thlacamnak kan ngei. Na nu kong cu vun kan chim tuah tiah pum uktu nih a ka ti. Ka cahmi hna cu:

keimah bantuk si hlah uh ka ti.

1914 ah America President Woodrow Wilson nih Mother’s Day hi official day ah a puan. A tu lio America ahcun fa le nih bia tak tein Nu upatnak caan ah an hmang lai. Ka nu na ka dawt caah ka lawm tiah America ram chung a ummi vialte fa le tam deuh nihcun lawmh bia an chim lai.

Ka lung thli in kan Laimi cungah ka lawm ngaingaimi pakhat a um. Cu cu khua le ram caah heh tiah kan ttuan. Krifabuu caah kan ttuan. Ttepphel an kan zorh. A chuah hmanh an chuah ah kan ti. Mekazin an ti; tha pek ding a si kan ti. Khua lei kan nu le a si khawh chungin kan zoh hna. A tu tan ah pum pak in resolution tuah ka duh. Cu cu ka nu nikum nak in kan daw deuh lai.

Zumh awktlak le bochan awk tlak Lainu a si hnga dingmi zong nih Lainu taktak si ding in bia kan i kam a hau ve lai. Khua dang ram dang kan um tikah hin kan sining hi i bih tthan lengmang a herh ton.

Laiphung ah Lainu nih phun a ngei lo tiin hrilh fiah duh i kawih hram hram in kawih ahcun kawih khawh a si ko hnga. A si nain zei tluk in mau le rua kawih in kawih len zong hmanh ah Lai pa a vat chung poah cu Lai miphun a si nak a tlau kho lo. Thlakhur chung a tlak ni cu chim hau lo a si. A si nain miphun dang a vat belte ahcun cu Ni le Thla, Suimilam caan thawk cun a miphun Lai miphun sinak kal tak hram aa thawk cang i, miphun dang sinak ah tipil a ing colh. Mithiang Paul bia i hlan ahcun miphun dang ah a piang thar ti ding a si hnga.

Laiphung ah Lai Nu nih Lai Pa a vat tik ahcun a vapa i a phun aa hrawm. Cu cu a phun ngeih lo ruang si loin a va phun aa hrawm caah a si deuh. Hi hi Laimi nih phung le lam kan ngeihmi ah vawlei chung miphun dang he kan i lawh lonak aa dawh hringhrannak pangpar dawh pakhat a si. Cu caah Lainu nih Laipa a vat chung poah cu phun a ngei zung zal. A phun a tlau kho lo. A fa le tiang a nung.

Khat lei in Lainu nih miphun dang vat cu va le tu kha Laimi phun lei ah merh khawh kan i zuam lai timi bia zong a um kho ve hoi. Hi bia hi cu van san bia ti ding a si. Mah le lung hna ngamnak bia sawhsawh a si. Fak deuh in chim ahcun mah le mah i hlen a si. Cu caah Lainu caah cun Lai pa a ttha bik. Laipa ca zongah Lainu a ttha bik. Lai Seminar #3nak Washington DC ah Lai nu hna nih Nu kong an ceih. Cu ahcun Lai pa caah Lai nu kan ttha bik tiah bia an chah. Cu cu bia a si kan ti cio. A lung a dong pah cangmi ca zongah ruahchannak a um tthan.

Hringtu nu a si rih lomi Lai nu vialte zong nih Lainu dik tak si zungzal dingin Pathian nih um pi hram hna seh! A kan dawtu kan nu le cungah Pathian thluachuah tlung hram seh! Nu a ngei vialte hna, keimah bantuk cu si hlah uh.xxxxxx

(Mah ca hi Rungcin Biathang, 2003 Biangreithlep 10 i thlah mi Rungcin Cabia a si)

Theihternak: May 9, 2010 ni CIM caan hmannak kan tarmi a si.

Dawtu Sunghno Ka Nu

2010-05-08T02:04:00.006-04:00

A Tha Deuhmi Thluachuahnak

2010-05-02T12:15:00.002-04:00

CIM Caan hmannak (2nd May 2010)

Bawi Khrih chung ah Zumtu Nu le Pa hna,

Pathian Dawtnak, Daihnak le Hnangamnak cu nan dihlak cio cung ah um ko seh. Caan ttha a kan pe than tu kan Pa Pathian min ka thangtthat.

Matthai 6:1 "Thiltha nan tuah mi hi zapi nih ka hmu hna seh ti duhnak lungthin in mizapi hmai ah nan tuah nak hnga lo i ralring u. Cu ti nan tuah ahcun Vancungkhua i a um mi nan Pa sinin laksawng zeihmanh nan hmu lai lo".

Matthai 5:44,45 "Sihmanhsehlaw kei nih cun, hitihin kan ti hna: nan ral kha va daw hna ulaw an hremtu hna kha thla va cam piak hna u, Cuticun Vancungkhua i a um mi nan Pa fale cu nan si lai. Anih nih cun a tha mi he atha lo mi he, an cung ah a ni kha a tlanter i, tthatnak atuah mi he tthatlonak a tuah mi he, an cungah a ruah kha a sur ter".

Nihin thawngtha bia chimtu cu Saya Cung Lian Thawng asi. Laitlang ah, Zathal Tipil Krihfa bu, Senthang Baptist Association in asi. Chin Christian College in B.Th (2003), Myanmar Institute of Theology in M.Div (2007) hna a awn hnu ah Chin Christian College, Hakha ah Assistant Librarian le Librarian rian hna a rak ttuan. Atu hi Lutheran Theological Seminary, Hongkong ah MA (Theological Librarianship Programme) a cawng lio i June, 2010 ah Graduate ding asi. Adih ah Chin Christian College, Hakha ah a ttuan tthan lai.

Saya Cung Lian Thawng

Thawngtha bia kan ihrawm hna hla ah The Potter's Hand hla ngai ta hna u sih.

Saya Cung Lian Thawng:-

Luke 10:38-42 “A ttha deuhmi thluahchuahnak”

CIM thawngttha iihrawmnak hmun ah Pathian bia chim kho ve dingin caan thiahnak ka hmuh caah kaa lawm. Caan hmang kho dingin damnak a ka petu Pathian min ka thangtthat. Cun hi meivan cungin Pathian bia aahrawmmi, lamhlat lamnai unau dihlak nan cungah Pathian nih a vel le daihnak in pe ko hna seh.

Jesuh khrih vawlei i a rianttuannak kong he pehtlaiin thawngttha ttialtu pa li hna nih an ttial cio tikah pakhat le pakhat an i lo cio lo nain an i kalh lo. Anmah le dirhmun, sining hoih cio in Jesuh kha an careltu hna nih zeitindah an theih khawh lai i Jesuh kong hi zeitindah an caah sullam a ngeih khawh lai ti kha biapi in an ruat cio. Thawngttha ttialtu dang hna kong cu kan chim manh lai lo nain kan ii thimmi Bible chung kan luh hlanah Mark nih Jesuh kong a chimmi hi tawi tein langhter ta ka duh. Mark nih Jesuh kong hi “Ramcar, thetseram lak i Pathian bia a aupitu, Jordan tiva ah tipilnak a pe cuahmah tu Tipil petu John sin i tipil in dingin a va kal nakin a thawk.” Hi hi thil khuaruahhar ngaingai a si. Mark cu Rome cozah hremnak tang i a ummi hna sinah thazaang peknak a si caah thawngttha ttialtu dang hna bangin chuahkehnak, hrinsor kong hna kha biapi ah a chia lo. Jesuh vawlei i a ratnak a ruangbik cu bawi ttuan ding le miphunsaang, Siangpahrang hrinsor a sinak langhter ding si loin “midang caah rianttuan piaktu” a sinak tu kha biapi in a langhter duhmi si. Cu lawng si loin Jesuh tuanbia hrimhrim ramcar/thetse ram in a thawkmi hi sullam a ngei. Kan Bible kan zoh tikah “ramcar/thetseram” timi hi sawhsawh in a hmang lo i sining thukpi, philh awk a ttha lomi tuanbia ngeitu asi. Ramcar/thetseram cu ttih a nungmi hmun, nunnak caah lungdonghnak hmun a si. Ramcar timi kong he pehtlaiin Greek biafang a umtuning kan zoh tikah eremos ti a si i a sullam cu ramking, mi um duhlonak hmun, chuahtakmi hmun tinak a si. Greek biafang ah thetseram ti hi erem ti a si i a sullam cu “lunglennak, lilennak hmun (lonely place) ti asi.” Latin holh ah thetseram hi desertus ti a si i chimduhmi cu “aapeh lomi hmun (unjoined place), thlawh lomi, cinthlaknak ah a ttha lomi, a cingmi hmun” tinak a si.

Kawlram mi, a hleiin Laimi cu kan ram sining a phunphun ruangah kan thinlungput zong a zaw dih cang. Hmailei kong ah zeihmanh pehtlaiin kan ruat kho ti lo. Zing i kan ruahmi le zan i kan ruahmi zong aa peh kho ti lo. Kan ram ah pawcawmnak khim kan i hmuh ti lo tikah kan duh zong duh lo zongah ramleng chuah nih a kan phak cang i mitampi khua le ram, chungkhar sahlawh kaltak in miram dang ah khua a sami kan tampi cang. Laimi mitampi nih ramdang chuah hi Pathian thluahchuah bak asi tiah a dirpimi le a ruatmi zong kan um. Pathian thluahchuah maw asi/ si lo tu cu ka chim kho lo nain Pathian nih Laimi kan caah a ttha bikin khua a khan ko lai ti tu cu ka zumh. Laimi kan tuanbia hi ramcar/thetseram kan si ko lo maw ti hi ka ruat tawn. Laimi kan tuanbia hi ruatthan cio hmanh uh. Kan pawttaam ruangah mi kuttang, mi ramdang sin ah kan um, an ttuan duh lomi rian kan tuan. Kan mifim tampi, bochanmi tampi nih lairam ah an um kho ti lo. Khuate in khuapi tiang, chungkhar in miphun dihlak a kal kho mual kal a si cang. Chungkhar kan tling ti lo, khrihfabu ah mi an bau cang, miphun rianttuannak ah mi kan i hlam cang. Ramchung, ramleng in unau, nu le pa, fa le, hawikawm ngaih in nunzuun kan tuar cang. A kalmi maw kan ngaih deuh hna, kaltaakmi dah kan hlam deuh hna ti chim awk a ttha ti lo. Laimi nih lilen, lunglen hi thilrit phorh in kan phorh cang. Israelmi hna tuanbia ka lungah a chuak. Pathian thimmi miphun, Israelmi hna rawlttaam ruangah Egypt ram sal an taang. Cu chungin Pathian nih a luatter hna tiah ziah ramcar thengmang in kum 40 chung lam a hruai hna hnga? Lam dang in kalnak a um hnga lo maw? A ruang tampi a um lai nain Pathian nih hin Israel mi nih an thlarau nunnak ca lawng si loin an taksa ca zongah an herhmi taktak a ngeitu, an hrampi ka si hi thei hna seh tiah a duh caah asi kho men. Phundang in chim ahcun Israel mi nih an “herh” taktakmi cu Pathian lawnglawng asi kha hngalhter a duh hna caah asi men lai. ramcar chung an khuallam kan zoh tikah an ral hna kutchung, rilisen chung in Pathian nih a chuahter hna. An rawl a ttaam caan ah “Mana” in a cawm hna, lungpi chung tti in an ti hal a riamter hna. Cu ticun Israelmi nih Pathian kha an herhmi taktak asi zia kha an nunnak hrimhrim in a tonter hna. Nunnak in tonmi fimnak cu a man asung. Laimi hi ramcar dirhmun kan ummi hi a sawhsawh cu sidawh si lo. Pathian nih kan theih khawh lomi lengah kan caah theihter/cawnpiak a kan duhmi zong a um kho men. Nihin i ramcar bantuk dirhmun i kan um hi Pathian nih “Herh” a kan cawnpiakmi asi hnga maw ti hi ruahphu asi. Laimi hi kan “Herh” mi kan thei tawn lo. Fimnak saang deuh kan cawn tikah kan fim dih cang tiah kan i ruat tawn. Kan rum deuhdeuh tikah a rum bikmi ah kan i chia tawn. Fimnak cawndeuh rih, rumnak kawl deuh rih kan “Herh”mi kan thei tawn lo.

Kan vawlei pi hi a tthangcho deuhdeuh kan ti nain himnak a tlawm deuhdeuh. Hmailei kong kan ruah poah ah kan lau, kan lungre a thei, kan mang a chia. Kum zabu 21 nak kan luh tikah kan hmai ah kan hrial khawh lomi thil (3) an um. (1) Mi a that cuahmahmi zawtnak ttha lo (deadly viruses, e.g., AIDS, H1N1 tbk), (2) Amah tein a chuakmi thil ttihnung (Natural Disasters, e.g., Tsunami, Nargis, Mautaam), (3) Ralhraang pawl (Terrorist Attacks). Hi thil pathum hi kan hrialkhawh lomi an si. Hi thil hna nih hmailei kong kan ruah poah ah thlatla loin a kan tuah, kan lau, kan thin a phang, kan hna angam kho lo. Cu lawng si loin nihin kan chan hi chan umtuning a hlat hlaimi hna nih cun a phunphun in min an sak cang. UK ah cun IPOD (I= Insecured, humhimnak a um lomi, P=Pressure, lungretheihnak, thilrit lawngtein a khatmi, O=Overtaxed, ngunkhuai pehkhawh lo, tamtuk lawmmam, D=Debt Ridden, Leiba nih zualmi) chan (IPOD generation) ah kan um an ti. Japan ram ahcun “Rian thi deng in ttuan ko zongah sifah tthiamtthiam chan” ah kan um an ti. Laimi hi zeichan (generation) ah kan um kan ti lai dek? A fiangmi tu cu hmailei kong kan ruah poah ah lungre a thei lomi kan um lo. Ram ttha kan phan kan ti zongah lungretheihnak a tam chinchin. Ruahding le ttuanding a tam chinchin.

Kan Bible thimmi Luke 10:38-42 chung kan zoh tikah Jesuh nih Mary le Martha a tlawn hna nak kong kan hmuh. Mary nih cun Jesuh a hmuh bak in a ke hram ah a tthu i Jesuh nih a chimmi bia kha ttha tein a ngaih. Martha tu cu rian ah a buai tuk caah a ing a puang i Jesuh kha, “Mary nih a ka bawmh lomi hi na zei a poi lo maw a ti.” Jesuh nih a lehnak bia hi ngai hmanh u sih. Jesuh nih a thawh i, “Martha, Martha, thil tamtuk kongah na lungre a thei i na ing a puang. Sihmanhsehlaw a herh taktakmi cu pakhat lawng asi ko. Mary nih ahmaanmi thil cu aa thim cang i cucu a hohmanh nih an chut lai lo a ti.” U le nau hna, thaizing nih zei a chuahpi lai kan hngal lo. Hmailei kong ruah in thiltampi kongah lungrethei in kan um caan, kan nunnak ramcar bantuk a si caan ah “Jesuh sinah kir in a ke hram ah tthut in a bia ngaih philh hlah u sih.” Zeizong vialte nakin a ttha deuhmi, a hmanmi thil a ham thiammi kan si khawh nakhnga thawngttha ngaitu nan dih cungah Pathian thluahchuah um hram ko seh! Amen.

(Thawngtha bia a kan chimtu cung ah kan ilawm)

Theihternak: May 2, 2010 ni CIM caan hmannak kan tarmi a si.

Zumhnak Ralthuam

2010-04-25T14:08:00.003-04:00

CIM Caan hman nak ( 25th April 2010) 

Bawi Khrih ah Zumtu dihlak,   Kan Bawipa Pathian minin nan kut kan tlaih hna. Pathian Dawtnak, Velngeihnak le Daihnak cu zumtu dihlak nan cung cio ah hmun tthan ko seh. Caantha a kan pe tu kan Bawipa Pathian a min thangtthat si ko seh.  

Psalm 84:5-7 "Nangmah sinin thazaang a hmu mi hna cu zeitluk in dah an ilawmh, Zion tlang i va kal a duh mi hna cu zeitluk in dah an ilawmh. A ro a carmi nelrawn kha an tan tikah cerhti put tamnak hmun ah a cang; ruahter nih khan tidil in a khah ter. An kal tik ah an tthawng chin leng mang; Zion tlang ah Pathian hna Pathian cu an hmuh lai".  

Thlacam cahnak: 

New Delhi ah a um mi kan unau hna an harsat nak le an himnak caah
Malaysia ah a um mi kan unau hna harsat nak a tong mi hna caah
Lailei ah inn kangh ruang ah harsat nak a tong mi hna caah
Zumlo tu hna sin ah thawngtha bia chim in rian a ttuan lio mi missionary hna caah
Kan ram ah Daihnak le dinnak a um nak hnga le Ram rianttuan tu hna caah
Dam lo le harsat nak atong mi kan hawikom hna cah etc...

Nihin thawngtha bia a kan chimtu cu, Zumhnak ah kan pa asi mi le miphun dawtnak ah siseh, Bawi Khrih thawngttha ruang ah si seh upatnak sangpi kan pek cio mi Prof. Rev. Dr. Si Khia, Myanmar Institute of Theology, Yangon asi. Atu lio hi Kansas City, USA ah Association for Clinical Pastoral Education Conference a kai lio asi. Caan a kan hman piak khawh nak cung ah lung lomhnak nganpi kan nei.

Thawngtha bia kan ihrawm hlan ah BAWIPA KA HIMNAK Pathian thangthat nak hla ngai ta hna usih.  

Rev. Dr. Si Khia:

Zumhnak Ralthuam

Cangthim: Efesa 6:16

“Zumhnak kha phaw caah i ken zungzal u law cu phaw cun Khuachia nih mei bantuk a simi thal in an kah hna tikah nan rak hmih khawh hna lai.”

Biahmaithi:

Caantha a ka petu Pathian ka thangthat i tuanvo ngeitu upa nan cungah ka lawm. America ram i khua a sa cangmi Laimi paoh nih America minung bantuk in khuasak tuntuknak ah hoi hngar awk um lo tluk in khuacan le sining, hmunhma he aa tlakmi hrukaih awk thilthuam, danhawk kedan phunphun an ingeih dih hna. ZUMHNAK le BIAKNAK ah tah zei bantuk thilthuam dah ngeih a herh ve?

Zumhnak Ralthuam Ihruk ding

Paul nih Efesa 6:16 ah zumtu dihlak nih khuachia (sehtan) tukforhnak thal in him le luat khawhnak ding caah ZUMHNAK thuam i hruk ding in a kan cawnpiak.

Albert Barnes nih Efesa 6:16 a fianternak ah:

“Paul nih hin nitin kan nunnak ah kan tawnmi tukforhnak pawl hi thal bantuk in kan nunnak kahtu an si. Cucu sualduhnak lungthin khuachia sehtan nih kan lungah thal bantuk in a kan kahmi a si. Cucu tukforhnak ti zong in auh a si. Abiapi bik in Pathian zeirellonak, zumh duhlonak, thilthalo tuahduhnak hna an si,” tiah a ti.

Cu bantuk tukforhnak pawl cu:

Ruah lo pi in kan thinlungah thal bantuk in a kan kah
Ruah lonak hmun le hma in an ra (ambush a kan tuah) tawn
Cu ti cun kan thinlung cu a fei bang in a chunh, li le thal bang in a kah i a tlengh, kan thlarau tiang mei hma bang in a ciamter

Hi bantuk tukforhnak thal nih a kan kah tikah Pathian kan mawhchiat theo. Asinain:

Tukforhnak cu Pathian sin in a ra lo. Kan duhnak a ṭha lomi nih khan a kan pialpi i rap ah a kan foih caah a si tawn. Cu tikah thil ṭhalo duhnak nih cun sualnak kha a pawi i a hrin; cun sualnak cu a ṭhang i patling a si tikah thihnak kha a hrin” tiah Baibal ah kan hmuh (Jeim 1:13-15).
Kan lungput le kan duhnak lila hi a hmual a fakbikmi thal a si tawn.
Hi bantuk thal nih a kan kah i a kan hrawh lo dingah a kan kah hlan ah khamhnak phaw ngeih a herh tiah Barnes nih cun a ti.
Cu phaw cu Pathian a si (II Samuel 22:32).
Amah cu a zumtu a ho ca paoh ah khamnak phaw a si.
Azummi kha Pathian nih sehtan ral, tukforhnak thal in a kan khamh.

Zeitindah mah PHAW cu kan i hruk khawh kun lai?

Zumhnak ngeih; Biatak thlacam nun ngeihnak in (Matthai 17:19-21).
Pathian bia rel, lungthin ah camter, nunnak ah hmang in; (“Harnak ka ton tikah an ka doh, sihmanhsehlaw Bawipa nih cun a ka huhphenh” Salm 18:30).

Biadonghnak:

Tukforhnak a phunphun nih thal bantuk in kan thinlung kha a kah tikah zeitindah kan ikham khawh lai? Pathian Zumhnak Ralthuam ihruk cu daithlang hlah usih. Pathian lawnglawng Hnangamnak, Himnak, Huhphenhnak le Khamnak Phaw cu a si.

Theihternak: April 25, 2010 ni CIM caan hmannak kan tarmi a si.

Nihin Rawl: Bia Al

2010-04-24T00:13:00.000-04:00

Bia i al lengmangnak, hruhnak men le zeihmanh hngalh set tung loin al lengmangnak hi hrial i zuam, zeicahtiah hi bantuk bia i al lengmangnak cu i siknak ah a dong ti kha na hngalh.

- 2 Timote 2:23

Aho A Si Nan Ka Ti Dah?

2010-04-18T10:19:00.001-04:00

CIM Caan hman nak ( 18th April, 2010)

Zumtu nu le pa hna,

Thihnak in a tho tthan mi kan Bawipa Jesuh min in nan kut kan tlaih hna. Pathian Dawtnak, Velngeihnak le Daihnak cu nan dihlak cung ah hmun tthan ko seh.

Psalm 51:16,17 "Raithawinak hi na duhmi an si lo, rak si hna seh law cu ka rak in pek ko hnga; na lawmh mi cu khanghthawi nak zong hi an si lo. Ka raithawi nak cu toidor nak lungthin hi a si, maw Pathian, toidornak lungthin le nawlngai mi lungthin hi na hlaw lai lo".

Thlacam cahnak:

Umnak cio ram hruaitu hna le nawlngei tu hna caah

Lairam le a uk tu hna, Ram hruaitu hna caah

Inn kangh ruang ah harnak tong mi hna caah

Umnak cio Krihfa bu hruaitu hna caah etc..

Nihin thawngtha bia a kan chimtu cu, Myanmar Institute of Theology, Yangon ah Siang Cachim zong a rakttuan mi le atu ah Luther Seminary, St. Paul, USA ah Pastor cawnnak lei ah PhD a cawng lio mi Saya Hrang Hlei asi. Lawmhnak nganpi he kan don. Thawngtha bia, kan dihlak caah Bawipa nih thlachuahnak kna pek piak ko seh.

Thawngtha bia kan ihrawm hna hlan ah Zohkhenh tu timi Pathianthangtthat nak hla ngai ta hna u sih.

Saya Hrang Hlei:-

A ho a si nan ka ti dah?

Jesuh le a zultu hna cu Sisaria Filipi peng khuate tlawn ah an ithawh. Lam ah Jesuh nih a thawh hna i, “Mi nih aho a si an ka ti dah, ka chim tuah uh,” tiah a ti hna. Annih nih, “A cheu nih Tipil petu Johan a si, an in ti. A cheu nih, Elijah a si, an in ti. A cheu nolh nih, profet pakhat khat a si, an in ti,” tiah an leh. Cun annih cu, “Nannih nih tah aho a si nan ka ti dah?” tiah a ti hna i, Peter nih, “Messiah na si,” tiah a leh. Cun Jesuh nih, “Ka kong hi ahohmenh chim hna hlah u,” tiah a ti hna. [Mark 8:27-30].

Nizan tih ni, ca cawn ni nga ni, ah khan kan hawipa pakhat [American] PhD dissertation defense a tuah nak ah ka va thu ve. PhD defense tuah kan ti cu, a huham a ngan ngai i inn chung vun luh hrim hrim ah thinlung aa phun dang kho ngai. Kan hawi pa cu, Professor pathum nih keh le orh in an thut hnawh i heh tiah bia an hal. Ka phung chim ding he pehtlai in Baibal ca ka rel lio si kaw, ka lung ah zeidang kong a chuak theng lo. Nain, Professor pakhat nih bia a hal mi pakhat te ka lung ah a tap ngai. Professor pa nih cun, ka hawi pa cu hi ti hin a ti: na dissertation tial mi a tha; na theology zong a tluang. Nain, a ho na si set ka fiang dih lo. “Ahodah na si ka chim tuah,” tiah a ti.

Mah biahalnak ka theih ah hin kan Baibal rel mi i Jesuh nih a zultu pawl kha, “Nannih nih tah a ho a si nan ka ti dah?” tiah a ti mi hna hi ka lung ah a chuak ngai. Kan hawi pa nih kum li chung luhlinh in a cawn i research a tuah hnu ah dissertation a tial tikah anih ca ah cun a fiang ngai nain, a Professor pa ca ah lung fian lonak tete a um len. Zumhnak le theology kong te hna i a diarhmun zei bantuk a si kha a Professor pa nih fiang set in a hngalh lo tikah “ahodah na si?” tiah bia a hal phah nak a si. Jesuh Khrih zong kha caan sau nawn a Pa rian a tuan i, khuaruahhar thil tampi a tuah ko bu le, Messiah a si nak kong kha fiang tein a phuan lengmang ko bu ah a ho set a si kha mi tampi nih anrak hngal dih ve lo. Cu ca ah, Tipil petu Johan nih a ho set a si kha hlat awk ah a zultu pawl kha Jesuh sinah a thlah hna ti kan hmuh [Matt 11:18-23]. Jesuh nih Tipil petu Johan zultu pawl sinah: “Va kiar uhlaw nan hmuh mi le nan theih mi: mitcaw nih khua an hmuh nak le, kebei nih an kal khawh nak le, hnachet nih khua an theih nak le, a thi mi hna nunter than an si nak le sifak mi hna sinah Thawngtha chim a si nak kong kha Johan cu va chim u,” tiah a ti hna [Matt 11:22].

Jesuh nih, Messiah a si nak kha a lam tampi in a phuan lengmang ko nain, mi tampi nih a ho a si kha anrak fiang taktak lo. Cu nak in a poi deuh mi cu, amah a zultu pawl lila zong kha lung awtawm in anrak um ve. A zultu cheukhat nih, Jesuh kha vawlei ramkhel rian tuan tu hmuh in an hmuh; Judah mi nih an awrh mi Messiah a si i, Rome pennak kha a hrawh lai i Messiah pennak a ser lai tiah an zumh. Cu ca ah, Jeim le Johan unau hna zong nih cu Messiah pennak i Jesuh keh le orh lei kam thutnak nawl an hal phah nak kha a si [Mark 10:35-45]. Caan tampi cu, kanmah cio zong Pathian kan zumh ning hi kan minung sinak deuh in kan zumh caan a um kho ngai. Pathian kan zumh ko, kan hngalh ko tiah kan iruah lio ah, rak zumh taktak lo le hngalh taktak lo zong hi a si kho ngai ve mi a si. Pathian kha minung sinak lawng in zumh le hngalh itimh ahcun lam ping ah pial a fawi ngai. Cu bantuk in, kan zumh mi Jesuh hi aho set a si ti hngal taktak loin, kan minung sinak lawng in kan zumh tikah, Peter bang in ti chungah pil zong a fawi ngai fawn [Matt 14:27-31].

Jesuh nih a zultu pawl kha “Nannih nih aho a si nan ka ti dah?” tiah bia a hal hna tikah an lung a pem i an thlarau mit a au than. Cu tikah, Khrih thawhthannak le khamhnak kong thawngtha kha an nunnak pek tiang in an aupi. Hi Jesuh biahalnak hi kan thlarau mit au nak ca ah siseh, zumhnak lei ah lam ding kan panh khawh nak ca ah siseh, a biapi tuk mi biahalnak a si. Hi biahalnak hi kanmah le kanmah ni fa kan ihal awk ah a biapi ngai fawn. Zeicah tiah, kan zumh mi le a hnu kan zulh mi kha a ho set a si ti kan hngalh lo ahcun zumhnak ah mi tlamtling lo kan si sual ko hnga. Jesuh nih, “Aho a si nan ka ti dah?” tiah ni fa bia a kan hal. Peter bang in, “Pathian Fa pa, Messiah na si” kan ti kho lai maw?

Thawngtha a hrawm mi zumtu nan dihlak cungah kaa lawm. Pathian nih nan lam tluanter sehlaw thluachuah in pe camcin ko hnaseh. Amen!

Lawmhnak he,

Hrang Hlei

Luther Seminary

St. Paul, MN

USA

Theihternak: April 18, 2010 ni CIM caan hmannak kan tarmi a si.

Nihin Rawl: Nuncan Dawh

2010-04-16T20:40:00.000-04:00

Chun ceu i a ummi bantuk in nuncan dawh in nung usih, au khuang cercur in um hlah usih, ri hai in um hlah usih, nu le pa sualnak tuah hlah usih, zah hngal loin um hlah usih, i si hlah usih, i nahchuah hlah usih.

- Rom 13:13

Zohkhenhtu

2010-04-15T23:09:00.001-04:00

A tanglei hla hi a tha ngaingai. Rawl Tak timi chungin a si. A sullam ruahchih ah a tha chin fawn.

Chuahtak Hna Law Kal Tuah

2010-04-11T17:59:00.004-04:00

CIM Caan hman nak (11th April, 2010)

Bawi Khrih chung ah Zumtu Nu le Pa hna,

Caanttha a kan pe tthan tu kan Bawipa min thangtthat si ko seh. Pathian dawtnak, velngeihnak le Daihnak cu nan dihlak cung ah hmun camcin ko seh.

Psalm 128:1,2 "Bawipa a ttihmi cu mi lunglawm an si, a nawl a ngai mi cu mi lunglawm an si. Rian na ttuan tik ah nangmah pawcawm nak khim na hmuh lai i na lung aa lawm lai i khua awng na pem lai."

Nihin thawngtha bia a kan chimtu cu Texas Chin Baptist Church ah Pastor a ttuan lio mi Rev. Tial Lian asi. Ahmurka theih kan duh tuk cio mi asi i nihin ah CIM thawngtha bia aa hrawm mi hna kan sin ah caan ttha a kan pek piak khawh caah lung lawmhnak nganpi kan nei. Bawipa nih kan dih lak caah thlaw kan chuah piak ko seh.

Thlacam cah nak:

1. Laura le a Pa (Pi Catherine Par Chin nih a liam tak mi hna chungkhar)

2. Lairam ah Kangmei ruang ah Harsat nak tong mi hna

3. Mah le umnak Krihfa bu hruaitu hna caah etc..

Thawngtha bia kan ihrawm hlan ah Draw me Close to You hla te hi ngai ta hna Usih.

Rev. Tial Lian:-

"Chuahtak hna law kal tuah"

(Genesis 12:1-8)

Mah le chuahkehnak khua le ram chuahtak in hmundang le ramdang ah peem le i ţhial hi a har ngaingai mi a si. Inn kan hlannak ah atu le atu i ţhial hmanh khi a fawi lo. Hlan deuh lio lai khuate in kawlrawn lei i an rak peem tikah khuachung in an rak chuah ni ahcun khuadei hlanah ahohmanh theih ter lo in an rak kal tawn. Nihin ni ahcun Laimi nih khua dang le ram dang ah peem le i ţhial te hna hi a phung ah kan ruah cang i thil har zongah kan ruat ti lo.

Nikhat ah Pathian cu Abraham sinah a ra i bia kan i ruah tuah lai tiah a ti. Abraham nih, Bawipa, na bia ka ngaih ko, tiah a ti. Pathian nih Abraham sinah bia a kamhmi cu :-

1. Tefa tampi kan pek lai i miphun nganpi ah an cang lai.

2. Nangmah cu thluachuah kan pek lai i na min kan thanter lai, Cucaah na min cu thluachuah peknak ah an hman lai.

3. Nangmah thluachuah an petu kha thluachuah ka pek ve hna lai i chiat an serhtu kha chiat ka serh ve hna lai. Vawilei cung miphun vialte nih hin, Nangmah thluachuah kan pek bantuk hin thluachuah kan pe ve, tiah an ka hal lai, tiah a ti.

Abraham nih Pathian bia a theih tikah lungawtawm ngai in le zum setsai loin a um caah Abraham nih, zeidah ka tuah lai, tiah a ti. Pathian nih a lehnak cu, Na chuahkehnak ram le na rualchan le na pa inn kha chuahtak hna law kan hmuhsak lai mi ram ah kal tuah, tiah a ti. Vawleicung minung tuanbia ah khuaruahhar i cinken awk tlak a si mi cu, Abraham a kal taktak hi a si.

Abraham cu kum 75 a si tikah, Bawipa nih a chimh bantuk khan Haran khua cun aa thawh. A nupi Sarai le anau fapa Lot le an ngeihmi chawva vialte le an sal vialte hna he khan Kanaan ram lei kal ah cun aa thawh. An kalnak ding hmun hngalh lo in, ţheihlonak hmun leiah an i ţhial. An kalhnawh chan cu Pathian biakamnak (God's Promise) lawng a si.

Abraham cu Pathian nih a kawh hmasabik mi minung a si. Hi lioah Abraham nih Krifabu a ngei lo, Bible ca zong a ngei lo, bawmchantu le zumtu dang zong an um lo. Asinain Pathian kawhnak a theih mi a cohlan caah Pathian biakamnak kha a zumh i a kal ko. Abraham caah Pathian kawhnak cu a hna a tla. Cucaah Abraham cu Pathian nih thluachuahnak a pek. Kannih cu innchungkhar, hawi le kawm, krifabu kan ngei. Pathian kawhnak kan ţheih tikah kan hna a tla kho ve lai maw?

Moses cu burbuuk a alh mi a hmuh tikah Egypt ram ah a kir ţhan. Nehemiah cu langhnak a hmuh i Jerusalem vanpang remhţhan awkah a kir. Saul cu ceunak a hmuh i Jesuh khamhnak a phuang tu a si. Mary cu vancung mi aw a ţheih i Thiangthlarau thawng in fa a hrin.

Voikhat ah Episcopal pastor pa nih a ngakchiat lio a lung rawhnak kong tuanbia a chim. Kum 10 a si lioah tilioh cawnnak class a rak lak. A hawile he ti thuhnak ah zuan ding in diving board ah an dir hna. Ti chung i zuan ding kha a ţih tuk i a zuang ngam lo. Cu lioah a nu nih, kal law na tuahkhawh ko lai, tiah a forh. A hawile an i nuamh tuk kha a zoh tikah a kal ţhan i ti chungah zuan ding in aa tim ţhan. A zuan lioah a nu nih, "tlai uh" tiah fakpi in a au. Cu bantuk cu Pathian nih Abraham sinah a chimmi bia cu a si. Pathian cu tithuhnak a donghnak ah kanmah tlaih ding in a um ko. Tithuhnak ah zuang ko, keimahnih kan tlaih lai, na thinphang hlah, tiah a kan ti tu cu bia a kan kamhtu kan Pathian a si. Cucaah Abraham bantuk in Pathian kawhnak kan cohlan i kan kal ngam ve awk a si.

Abraham cu zumhnak in ţheihlonak ram ah a kal (Hebrew 11:8). Pathian nih a kamh mi ram ah khan zumhnak in a kal (Hebrew 11:9). Zumhnak in a fapa Isaac kha Pathian sinah a pek (Hebrew 11:17). Kanaan ram an phak tikah Abraham nih Bawipa caah khan biakţheng pakhat a ser (Genesis 12:7b).

Kannih Chin miphun zong Pathian thawngin kan chuahkehnak kan Lairam, kan nu kan pa le kan u kan nau kan chuahtak hna i kan phanhbal lo nak le kan ţheihbal lo nak vawlei cung ram kipah kan phaan ve cang. Abraham bantuk in kan phanhnak khua le ram cio ah Bawipa caah biakţheng ser cio hna u sih. Kan miphun le kan pumpak nunnak a kan daw i thluachuah a kan petu kan Pathian zeitikhmanh ah philhhlah u sih. Harnak le lung reţheihnak kan tawn caan zongah Bawipa kan i bochan ahcun thluachuahnak le lung lawmhnak kan hmuh ko lai.

Thawngthabia a ngaitu nan dihlak cungah Pathian nih thluachuahnak in pe ko hna seh. Amen….

Tial Lian

Pastor

Texas Chin Baptist Church

Fort Worth, Texas

USA.

Theihternak: April 11, 2010 ni CIM caan hmannak kan tarmi a si.

Thawhthan Ni

2010-04-04T14:56:00.006-04:00

Thawhtthan Ni (April 04, 2010)

Bible relnak: John 19:28-30

A tu cu zeizong vialte a tling dih cang ti kha Jesuh nih cun a hngalh i Ca Thiang nih a rak chim mi tlinternak caah khan "Ka ti a hal," tiah a ti. Cu ka ahcun mitsur zuthor an chiahnak umpu pakhat a um i zu thor chungah cun puanchia kha an vun hnim i feipar ah an ttemh i Jesuh an hun tuh. Jesuh nih mitsur zu thor cu a van dawp i, "Aa liim cang," tiah a ti. Cun a lu a khun i a thi.

Vailam Tahnak (Crucifixion)

Vailam tahnak hi mi that lainawng misual taktak pawl thahnak ah an hman mi a si. Hi bantuk in mithahnak hi Rom miphun nih an hmang lo. Izipt mi, Babylon mi, Phoenicians le Nichuah lei minung nih kum zabu tampi chung hi an hman. Rom cozah nih Palestine ram a uk tikah hi bantuk thahnak hi an hman peh rih. Nain, sal le misual chiava tak pawl thahnak ah an hman. Rom mi thahnak ah an hmang lo. Vailam cungah an thlai i an thah mi hna hi tihal le fahnak an tuar khawh ti lo hnu ah ni hnih thum hnu ah an tit awn. Fahnak an tuar i an celh ti lo hnu ah duhsah tein thi hna seh tiin hremnak le thahnak ah an hmanmi dantatnak a si.

Hi bantuk in, kan Bawipa Jesuh Khrih cu misual chiava tuk hna an thah bantuk in Vailam cungah an thlai i an thah ve. Vailamtah cu a chia hru tuk. A muisam zong hi zoh huam ding a si lo. Nain, Jesuh Khrih nih a muisam a thlen. Vailamtah nak cu Khrih ruangah kan khamhnak a si. Cu caah Khrihfami nih vailamtah cu kan uar. Biakinn lawng si lo in, inn zong ah thlai le ttang zong ah i benh kan duhnak a si.

Vailamtah Hmun:

Khrih an thahnak hmun cu Kalvary a si. Golgotha (Luruh Hmun) ti zong ah an ti. Jerusalem hau leng ah a si. Hi ka hmun ah misual mi cu mipi nih serhsiatnak tuar bu in an thah tawn hna. Hi ka hmun ah kalnak lam cu ngaihchiatnak lam (the way of sorrow, Via Dolorosa) an ti. Misual mi hna an thahnak hmun a si caah ning a tti kho taktak mi hmun a si. Hi ka hmun ah hin misual mi cu an vailam tung kha an put ter hna i an kalpi tawn hna. Jesuh Khrih le misual pahnih hna zong kha an vailamtah tung cu an put ter hna i mipi nih zomhtaih thlanglamhnak tuar pah in an kalpi hna. Jesuh Khrih nih an tlaih i an thah ding cu aa hngalh cia caah ni hnih chung cu awlokchawng in a um. Zan zong ah it kho lo in chungsivang in a um. A tha a zawr ngai manh. A vailamtah tung cu a pu kho lo. An tuk an velh chih. Nain, a vailamtah tung cu a pu kho lo. Cu caah, Africa ram Cyrene in Simon ti mi pa kha biakinn ah zingka thlacam ding in a rat lio ah an tlaih i a vailamtah tung cu an put ter.

Vailam cung ah an thlai:

Jesuh Khrih cu zing suimilam pakua ah mifir pahnih hna karlak ah vailam cungah an thlai. Misual nang le kei sualnak kha phur in harnak fak bik a tuar. Mi nih an nihsawh. "Judah siangpahrang na si ahcun i khamh kun ngat," an ti. A sir ah an thlaimi misual pakhat nih Jesuh cu a nihsawh ve i, "Messiah na si kun lo maw? Nangmah cu i khamh law, kannih zong kan khamh ve ngat," a ti. A dang pakhat nih khan a mawhchiat, "Pathian na ttih lo maw? . . . Kannih caah biakhiahnak an tuahmi cu a hmanmi a si. Kan tuahmi ruangah kan hmuh awk a si mi kha kan hmuh. Sihmanhsehlaw anih hi cu tthatlonak zeihmanh a tuah lo," tiah a ti. Cun, Jesuh cu a thawh i , "Jesuh, Siangpahrang inn na rat tikah ka philh te hlah," tiah a ti. Cun Jesuh nih cun, "Mah hihi kan chimh; nihin ah Paradis ah keimah sin ah na um lai," tiah a ti (Luka 23:39-43).

Suimilam pathum a rauh hnu chun suimilam hleihnih tluk ah ni cu a mui i vawlei cu suimilam pathum chung muihnak nih a khuh. Mipi cu an khuaruah a har. An lau. Pathian tthawnnak a si hrimhrim lai an ti. Cu lio ah biakinn puanzar cu cheu hnih ah aa cheu. Mikip caah vancung innka cu a ong cang tinak a si. Pathian sin ah mi zeipaoh kan kal kho cang tinak a si. Jesuh cu aw thangpi in a au i "Ka Pa, na kut chungah ka thlarau kha ka chiah," tiah a ti. Cu a chim dih in a thi.

Misual dang cu an thihnak ding ah ni hnih maw, ni thum maw, an rau tawn. Zeitindah Jesuh Khrih hi tuantuk ah zing suimilam pakua in zanlei suimilam pathum chungah a thih hnga" an ti. A lung a rawk (broken) heart ruang ah maw, a thi kalnak a rawk caah a si lai tiah an ti. A luan cia kum zabu pakhat reng lo hrawng ah Dr. Strauss nih cun, "A phurhmi a liam cia, a tu le hmailei vawlei sualnak pi nih a thinlung a hrawh. A phurhmi vawlei sualnak nih a thah e" a rak ti. Nihin tiang an cohlan mi a si.

Bia dang in kan chim ahcun, "Nangmah le keimah sualnak nih Khrih chan a tawiter" kan ti lai. Kan sualnak in khamhnak rian kha tuante ah a liim khawh. Johan 19:30 nih cun Jesuh nih vailam cung ah "Aa liim cang" tiah a ti hnu ah a lu a khun i a thi tiin a ttial. "Aa liim cang" tiah a timi cu a man cu tling tein ka pek cang tinak a si. Kan khamhnak caah Khrih nih vailam ah a nunnak cu tling te in a pek. Kannih cu a nunnak in a kan cawk.

Khrih a thotthan:

Nithumnak ah Khrih cu thihnak in a tho tthan. A nung tthan. A thawhtthan lo ahcun Khrih cu thihnak nih a tei hnga. Sehtan nih a tei hnga. Nain, Khrih cu thawhtthannak in teinak a hmu. A thawhtthannak nih kannih zong a kan thawhpi ve. Zumtu hna cu Khrih thihnak le thawhtthannak ruangah teinak kan hmu ve.

Khrih a nung tthan lai ti hi a zultu hmanh nih an rak zum kho lo. Vailam cungah Pathian Fapa a sinak tthawnnak cu a langh rua lai an rak ti. Vailam cung ah zapi hmuh in a thih ko tikah an lung a dong. A dih cang ko rua an ti. Nain, nithumnak ah a tho tthan. Khuachia tuahnak in a damhmi Mary Makdalin sin ah thlan ah a lang. Mary Makdalin kha "Minu, zeicadah na ttah len ko? Ahodah nan kawl? tiah a hal. Mary Makdalin nih cun dum cawngtu ah a ruah. Khrih kha thlan ah a um ti lo caah, na chiahnak ka chim law tiah a hal. Jesuh nih cun, a min tein "Mary" tiah a van ti. Mary nih "saya" tiah a ti. Khrih kha a tlai peng. Khrih nih cun 'ka tlai peng hlah, ka Pa sin ah ka kal rih lo" tiah a ti.

Pumpak cio nih ruah ding ah:

Mary Makdalin cu khuavang nih an tuahnak in Khrih nih a dam ter. Khrih kha a dawt. A zul. Vailamtah pawng te ah dir in Khrih cu a zoh. Khrih a temtuarnak vialte kha a hmutu a si. Khrih nih a philh lo. A thawhtthan tikah a sin ah a lang. Nain, Mary nih a hngal lo. Khrih nih a min te in a kawh. Nihin ah kan ruah ding ah ka duh mi cu: Khrih nih Mary cu a min tein a kawh bantuk in, kannih zong hi kan hngalh lo lio ah Khrih nih kan min tein a kan ko ve hnga maw? Kawh ve awktlak kan si hnga maw? Mary Makdalin cu Khrih nih a dam ter. Kannih zong Khrih thawng in kan dam. Kan nung. Amah a zumtu kan si. Kan hngalh lo lio caan zong ah kan min tein a kan kawh ve ko ti hi kan theih a herh ngai.

Cu ti cun, Khrih cu keimah caah teinak he a tho tthan. A nung ti hi kan hngalh khawh lai. Cu tin cun, Khrih cu kan lung chungah a nung. Alfred H. Ackley nih cun, " A nung, A nung, Khrih Jesuh a nung ko, Kan i chok tti, bia kan i ruah, Ka umnak kip ah khan, A nung, A nung, Khamhnak kha pek awk ah, Ka hngalhnak na ka hal ahcun, Ka lung chungah a nung'" tiah a ti. Khrih hi kan thinlung chungah a nung ko ti kan hngalh ahcun a nuam. Ka sin ah a um peng tiin kan tem tikah kan hna a ngam. Kan i chok tti i bia kan i ruah tiin kan tem tikah kan li a leng kho lo. Vawlei hi a tho tthan mi Khrih tthawnnak in kan tei khawh. Vawlei hi nuam tein kan hman khawh. Thlarau thanuamnak a um. Zumtu si a nuamhnak tem khawh a si.

Pathian nih thluachuahnak in kan pe cio ko seh.

Rev. C Duh Kam (Van Bawi Lian pa)

Theihternak: April 4, 2010 Thawhthan Ni ah Rev. Dr. C. Duh Kam nih TIM ah a chimmi kan tarmi a si.

Thawhthan Hnu-ah

2010-04-04T14:27:00.004-04:00

Theihternak: Rev. Dr. Herbert Tum Ceu nih Global Chin Churches biaruahnak ah a thlahmi, kan tarmi a si.

Thawhthan Hnu-ah

Cherhchan: Luke Thawngtha 24:17--

Biahmaithi: Kan Bawipa Zisukrih a thothan ticu a zum lomi le lung awtawmmi kan um lai lo tiah ka ruah; na-in zei ruangah a thawh than tihi vun ruatti than u si ti ka duh. Luke Thawngtha 24 nih hin a thawhthan nak sullam hi fiang tein a kan chimh. Caan nan ngeih cio lo caah a tawinak in ka vun tial lai.

Thawhthan nih ah Caleopas le a hawi pa cu khualtlawn ah an i thawh. Zaanlei sang in an i thawh theu lai; zei ca'h ti ahcun Meng 6 lawng a hlatmi Amous khua hi khuachim lai ah an phan. Jerusalem ah a cangmi Zisukrih thawhthannak ruangah buaibainak le luang awtawmnak vialte cu an kal tak i anmah tinhnak hmun leiah an kal ko. Prophet hna nih an rak chim ciami Zisu kong le a thih lainak kong, a thawhthan lainak kong a rak theih cia dihmi an si ko tung! Mary Macdaline le a hawi nih thlan an va ven i Zisuh a puan lawng a taang i a thawhthannak kong an rak chimmi zong tha te-in an theih ko tung! Cu kong cu fiang te'n theih i timh lo bu le lomhnak zong ngei loin an kaltak daih ko!

Zisuh kan zum, Pathian kan bia kan ti ko; Bible ca zong kan theihmi a tam pah ko cang; thawhthannak kong zong kan theih ko nain kan Bawipa hi kan pumsa duh ruangah maw, chawva ruang ah maw!, minthan le mah zawn lawng ruahnak ruangah maw!, kan kal tak cuah mah ko. Judah miphun caah hin zaanlei sang i khualtlawn i thawh hi a thalomi (unlucky) ah an rak ruah. Kan pumsa duhnak le vawlei chung thil ruang i kan ca-ah a thothanmi Zisuh kha hnu chit riangmang i kaltak hi thatlonak lei a hoihmi minung taktak kan si ko. U le nau hna, nang tah zeithil ruangah dah Zisuh hi hnu na chit tawn?

Hitluk kan sual, kan thatlo ko bu hin kan Bawipa nihcun a kan thlah kho hrimhrim lo ee. Job tuanbia nih khan Zisuh nih a kan thlah kholonak kong cu fiang tein a kan chimh ko. Amah kha hnu a chit i kanmah pum duhnak lei ah a kal cuahmah cangmi hna kan hnulei te-in kan Bawipa nih a kan zulh peng komi hi kan caah Thawhthan Thawngtha cu asi. A kan sian hrimhrim lo. Zei ko hen nan ruah i nan tuan! nan ba tuk cang maw! Keimah kong le ka thawhthannak kong hi nan fiang kho hrimhrim lo maw!, caan saupi Krifa nan si cang i nan theih zungzal ko tung! tiah Thawhthan ni ahhin bia a kan hal ve.

Caleopas le a hawipa cu pumsa duhnak lei ah an rak kal i a thothanmi Zisuh kha hnulei an rak chit ko cang na-in, thawhthannak kong an rak i ceih lengmang i kha kong ah an rak buaimi te kha san a tlai tuk. Fiang te-in an thei lo i an zum kho dih lo nain thihnak in a thothanmi Zisuh kong cu an ruah i an i ceih lengmang rih ko. Kha lio caanah Zisuh cu an sin a rak phan i fiang tein an theih khawhnak hnga a cawn piak than hna. U le nau hna, zei kongah na va buai i Bawipa na kaltaak caan tampi ko hmanhseh law A kong ceih le chim le, Amah caah buaibai cu rak daithlang hrimhrim hlah. A thothanmi Zisuh nih na hnulei te-in an dawi i na ruahmi, na chimmi, le na tuanmi tekha an theihpi zungzal ko.

Amous khua an vun phanh tikah khua a mui pah cang. Caleopas le a hawipa cu riah an i tim nain kan Bawipa cu hmailei ah kal a tim rih; kaltak a timh hna. Cu lio caan ah raal le sahraang tampi an um lio caan asi pinah khuadang kha a hlatpi rih caah zawnruahnak taktak in khualpa Zisuh cu an sinah riah ve dingin an sawm. Zisuh nih, an thinlung dihlak te le zawnruahnak taktak in an sawm kha a hmuh tikah an sinah a riak i zaanriah a dumpi hna. Zisuh hi bia tamnpi chim in an sawm lo nain an thinlung tak in an sawm. U le nau hna, phungchim le thlacam thiammi zong na si lem lai lo nain Zisuh hi na thinlung dihlak in sawm khawh cu a biapi tuk hringhran. A luan ciami na nunnak ah zeitluk i na va sual i voi tampi na hlawt cang ko zongah thinlung tak tein Bawipa na kawh i thla na cam ahcun na sinah a caam lai i khuaruahhar thil lianngan cu a tuah ko lai.

An riahnak ah Zisuh nih Changreu a lak, a cheu, i Pathian a thangthat kha an hmuh hnu lawngah, kha thil kha Zisuh lawng nih a rak tuahmi thil a si kha an lung a pem i Zisuh asi kha fiang tein an vun hmuh khawh than. Cu hnu-ah an i tinhnak lei kal ti lo in, le thaizing khuadei zong kha hngak ti loin Jerusalem leiah an kir colh ti kha kan hmuh. An kal leiah cun lung awtawm bu in an kal na-in an kir leiah cun lomhnak le hnangamnak he an khat cang. Zisuh a thawhthan hnu-ah an hmuhnak kong le an sinah rawl a dumpi hna nak kong cu a dang zultu hna sinah an va chim tikah Zisuh an hmuhnak kong kha an rak chim cio; cu hnu cun Thawhthannak kha an i fiang tuk cang i thihngamh tiangin Thawngtha an chim, hjarnak phunzakip tuar in an thih tiang Zisuh kong an chim nak kha asi.

U le Nau hna, Zisuh kha lungtak in a biami le a sawmmi hna nih khuaruahhar thil lianngan kha an hmuh, Zisuh kha fiang te-in an hmuh khawh; i Zisuh he aa tongcangmi hna cu pumsa duhnak lam in an kal ti lo; Hnabei dong le buaibai in an um ti lo. Lomhnak in an khat, an ral a tha i Zisuh kong chim dingah an i thawh i thih tiangin Thawngtha a chimmi cu an si.

2010, Thawhthan ni ahhin na kaltaak lengmang komi Zisuh nih an kawlnak, an cawnpiaknak kha thei in Zisuh cu lungthintak tein sawm ve ding ah kan sawm. Cu hnuah kan kal tawnmi Lam kha mertak in Thawngtha karhternak rianah tangti cio hna usih! tiah kan sawm fawn hna. Bawipa nih in umpi hna sehlaw Daihnak in pe cio ko hna seh! Amen!

Thawhtthan Ni

2010-04-04T12:18:00.010-04:00

CIM caanhmannak (4th April, 2010)

(Thawhtthan Ni)

Bawi Krih ah Zumtu Nu le Pa hna,

Thihnak in a tho tthan mi kan Bawipa Zisuh Krih Dawtnak, Velngeihnak le hnangam nak cu nan zapi cung ah um ko seh.

I Kor.15:20, 21 "Sihmanhsehlaw biatak cu hihi a si: Khrih cu thihnak in thawhter a si i cucu thihnak chung i aa hngilhmi hna zong kha thawhter an si ve lai tinak aamahkhan a si. ²¹Thihnak cu mi pakhat thawngin a tlun bantukin thihnak in thawhṭhannak zong cu mi pakhat thawngin a tlung ve".

Lk. 24:6 "Hika ah a um lo, a tho cang (Jesuh Krih cu)".

Kan Bawipa Zisuh Krih thihnak in a thawhtthan nak ni campha kan phan than cang. Bawipa min kan thangtthat. Pumpak cio kan nunnak ah Bawipa thawhtthan tthawnnak nih teinak kan pe cio hram ko seh.

Nihin thawngttha bia a kan chimtu cu malaysia Ram um kan miphun hawi hna sin ah Tukhal rian a ttuan mi Rev. Lal Pek Lian asi. Thawngttha bia kan ihrawmnak ah Bawipa nih kan zapi caah thlachuahnak kan pek piak ko seh.

Thawngttha bia kan ihrawm hlan ah Zisuh Krih Thawhtthannak kong an piahmi zoh ta hna u sih. Asennak te khi hmet ko.

Rev. Lal Pek Lian:-

Baibal caang thim: "Mi nih cun an thawh hna i, “Zeicahdah a nungmi cu a thimi lakah nan kawl? Hika ah a um lo, a tho cang.” Luka 24:5-6.

Bawi Jesuh thihnak in a thawhthannak hi khuaruahhar thil vialte lakah khuaruahhar bik a si. Thawngtha cauk tialmi tete ah dannak[1] a um len ko lai. Hihi cu a taktak kong kha an chim cio caah a tenok cu i dan awk hrim khi a si. A herh bik mi cu thlan a lawn i Jesuh a tho cang timi thawngtha an tial ciomi kha a si. Mithi[2] lak i Bawi Jesuh kawl lo ding kha a biapi taktakmi cu a si. Korin khuami hna sin i Paul cakuat khi ahmasa bik thawhthan kong tialnak a si tiah Baibal ah kan cawn i thihnak hrawh a sinak le tei a sinak kha kan rel khawh (1 Kor. 15:1ff[3]). Thlanmual[4] nih aa kalpi khawh lomi nunnak, Jesuh he um tinak nun kha khrihfami nih nihin le hmailei caan caah kan ngeihmi nunnak a si.

“A nungmi” timi biafang vanmi i an hmanmi hi tehte nung a si (cf. Heb. 7:8[5] zoh chih). Hi biatlang nih thazaang tampi a kan pek, zeitintiah “Kan Bawipa cu a nung tiah kan hngalh” ti hi kan chim khawhmi a si ve caah a si.[6] Hika ah a um ti lo, a tho cang tiah vanmi nih an chimh hna. Galilee i a rak kal chungnak tiang khan an chimh hna. Thawhthannak thawngpang hi thlan hram tiang ah a si bal lo. Ramri a rak samh colh i Galilee a rak phan diam cang! Cucu Paul te hna nih kan nun hnawh chan a si, kanmah kong kan chim lo, Khrih cu Bawipa a si, tiah thawhthannak tehte an sinak kha a chim i a cakuat vialte i a muru cu a si (cf. 2 Kor. 4:5).

Thawhthannak hi khrihfaphung i kan nunnak hrampi a si. Teitu vialte i teitu kan sinak a langhtertu a si. Job 14:14 i biahalnak “Mipa cu thi sehlaw a nung kho than ti hnga maw?” (If a man dies, will he live again? NIV) timi cu bialeh piak a si cang. Thawhthannak[7] nih a bia a leh piak cang! Thlan cu a lawng cang.[8] Jesuh cu kan nunnak caah kan i zohchihmi a si pin ah amah bang kan nun khawh naklai a kan bawmtu a si.

----------------------------------

[1]Marka 16:5; Matthai 28:2; Luka 24:4; le Johan 20:12 hna hi rel ti te hna hmanh. Hi thil vialte hi Zarhpi ni ah a cangmi a si. Thawngtha a tialtu hna nih Jesuh thawhthan ning an theih ning cio in an tialmi a si caah a tenek tete aa dannak a si. Baibal Cawnpiaktu: Biakam Thar, 328 ah zoh.

[2]Barclay nih cun mithi lak i kawl a ti tik ah phun thum in a fianter: Bawi Jesuh cu mitha, cawnpiak tu thiam a si ti tiang lawng a ti mi; Jesuh hi a kong cawn awk a si, a kong hngalh awk a si ti tiang lawng ruah; le Jesuh hi a nundan le a ziaza tahchunh awktlak a si ti tiang lawng zumh hna hi mithi lak i kawl an si a ti. William Barclay, The Daily Study Bible: The Gospel of Luke, 292-293. ‘Mithi lak i a nungmi kawl’ timi biatlang phun hi Judah mi an holh kal ning kel a si tiah Clarke hrilhfiah nih cun a chim ve.

[3]Thawhthan kong a chim tik ahhin thil pali aa zul: Jesuh cu a thi, an vui, a tho than, a zultu hna sin ah a lang ti hi a si. Gnostic pawl hoi hna nih cun Jesuh hi an thih ter siang lo. A thimi kha Jesuh a si lai lo tiah an hei i cawnpiak men ko.

[4]Thihnak hi Pathian chiatserhmi ah ruah a si i cu thihnak cu amah Pathian lila nih a kan hrawh piakmi hi thawhthannak a hmual cu a si.

[5]Biathlam 1:18 le 2:8 hi rel chih awk a si tiah Treasury of Scripture Knowledge nih cun a kan fial chap. e-Sword chungin lak mi a si.

[6]Matthew Henry hrilhfiah nih a chim ning a si. e-Sword ta lak chinmi a si.

[7]Hlan lioah khan Rome nih an siangpahrang ni an rak ngei i cu ni cu sebaste ti a rak si. Cucu an siangpahrang an upat ni le a thangthat ni a si. Khrihfa hna nih, ziah Rome uktu hmanh nih cu bantuk ni a ngeih ahcun kan Bawipa zong nih a ngeih ve lo an ti ko rua. Cu tikah Thawhthannak ni Khrihfa caah a biapi bik sullam a ngeimi cu an rak thim. Cucu zarh pi ni hi a si. Rev. James Sangawi tialmi Nunphung Hmaan, 1988, 10.

[8]The New Interpreter’s Bible in Twelve Volumes: The Gospel of Luke and the Gospel of John, 473 ah zoh.

Theihternak: April 4, 2010 Easter Sunday ni CIM caan hmannak tarmi a si.

Thlarau In Kan Sinah

2010-04-04T02:43:00.002-04:00

Good Friday: A Hmaanmi Temhinnak

2010-04-02T11:27:00.003-04:00

Theihternak: Atanglei hi Rev. Dr. Herbert Tum Ceu nih a tialmi le Global Chin Churches biaruahnak ah a thlahmi, kan tar chinmi a si.

A Hmaanmi Temh-innak

Bible Cherhchan:- Isaiah 53:7-12

Biahmaithi:- Atu zerh hi kan Bawipa Zisukri a temhinn zerh asi caah Krifa tampi cu ngeihchia le zuunngeih in an um. Zumtu cheukhat hna cu kan Bawipa a temhin bantuk in ka tuar ve lai an ti i anmah le anmah thirhling in an i tu, an thi a chuak dih; a thimi tiang an um ve tawn. Kan Bawipa Zisukri hi zeiruang ko ah hen hi temhinnak hi a rak i thim hnga! Pa Pathian nih fapa ngeihchun hi tluk i temhin ter hi zei tin hen a rak sian hnga! Hi tluk in an tuk an velh ko nain bia sual ka khat tehmah a chim lo i tu fate bantuk in aa in ko (53:7) ati.

Kan sual lo na-in le kan si loning in mi nih an kan ti tikah inkhawh hi a har bikmi asi. Fahnak le temhinnak kan ton tikah 'zei cadah mah thil hi ka cung ah Pathian nih a tlun ter hnga!' tiah vansang au in kan um tawn. Prophet Isaiah nih, ' Pathian fapa hrimhrim asi mi Zisu nih misual khamhnak ding caah temhinnak hi amah tein aa thimnak kong hi a tial (Is.53:7-9). A hohmanh nih hnek chom si loin, kan caah temhin nak a inmi ah hin a lung a lawm i Pathian zong a lawm ve. Harnak le temhinnak hi Krifa kan lam asi zia kha a langh ter. Pathian nih bia a ceih te lai dingmi ruangah hin temhnak le intuar nak chungin Pathian he nun tiding kha Peter zong nih a kan fial(I Pet. 2:23).

Ka pa hi mi bomh a duh tukmi a rak si i voikhat cu a fa le rual pa 3 he ramriahnak in inn leiah nuam te-in, lentecelh pah in kan rak tlung. Lam ah inn saknak caah thing a pumi hna kan hun phanh hna i cu thing rit pawl cu a rak kan chaan ter, a tutiang ka philh kho lo. Kan i nomhmi vialte cu a dih i rethei le thaba te in inn kan rak phan. Ka pa nih a zoh tikah a lung a tling tuk i kanmah cung zong ah a lawm ve. Cu thil cu inn satu hna kha an zawn a ruah hna i a dawt tuk hna caah a rak si.

Kan Pathian nih a fapa ngeihchun te temhin nak a huah ter i a nunnak tiang a pekmi hi minung a kan dawt tuk ruangah asi. Zisuh temhinnak ruangah hin Pa Pathian cu a lawm i Fapa Zisu cung zongah a lung a tling. Cu thil vialte cu kan nih misual duhdimnak le zungzal nunnak caah asi ko. Zeitluk khuaruahhar dawtnak dah asi!(Heb. 12:2). Bawipa cu a tha! Cu kong a fiangmi Pathian saltha hna cu temhinnak an tuar tikah an hraam an kui bu-in Pathian an thangthat khawh.

Kan khua ah Dr. Dennis Shu Maung a pa pu Khup Hei cu a ke thingtum nih a nenh i a khuk tang hi a maan dih. A fah tuk ah a thlanhripi nih a paih i a aihram bu in Pathian a thangthat; hla a rak sa zungzal. Sizung phanh lo tein khua ah a ke cu an tan paik i a nunchung Pathian riantuantu saltha bik ah a cang. Kum 84 a si cang; Atu tiang a kan nunpi rih ko.

U le nau hna, Kan Bawipa hi temhinnak kan in tikah a kan kaltak lo i kan sinah a tem-ing vemi le a mitthli a tla vemi zong asi. Mery le Martha an ta pa Lazarus a thih lio zongah an sinah a ngeih a chia i a rak tahpi ve hna. Harnak, sifahnak, le temhinnak a rak ing balmi nih cun midang temhinnak kha an theihpi khun hna i an tahpi khawh ve hna.

Kan Bawipa Zisukri a temhin lio caan ahhin a dawtnak kha ruat in le lomhnak bia chim bu-in kan nih zong midang caah temhinnak le zawnruahnak ngei chin ko hna u sih!

Bawipa hnemhnak le Thluachuahnak nan dihlak cungah um ko seh! Amen!

Nai Dawh Khun Ko

2010-04-01T18:27:00.000-04:00

Nihin Rawl: Mi Sifak An Au Tikah

2010-03-31T14:06:00.002-04:00

Mi sifak hna an au tikah a hna aa chehmi cu,

Amah a au ve tikah ahohmanh nih an theih piak ve lai lo.

- Phungthluk Bia 21:13

Bawipa Nih An Herh

2010-03-28T11:19:00.004-04:00

CIM Caanhman Nak (28th March, 2010)

(Palm Sunday)

Caanttha a kan pe tu kan Bawipa Pathian thangtthat si ko seh. Pathian Dawtnak, Velngeihnak le Hnangam nak cu Zumtu dihlak cung ah hmun tthan ko seh. Nihin cu kan Bawipa Zisuh Krih vulei i arak um lio ah Sunpar nak a co nak ni asi. Laa fa no te icit in Jerusalem lei ah Sunparnak he a luhnak ni asi. Marka thawngttha nih hitin a kan chimh.

"Hosana! Bawipa minin a ra mi cu Pathian nih thlauchuahnak pe ko seh. Kan Pu David pennak a ra lio mi cu thlachuahnak hmu ko seh! Hosana! Asangbik van ah khin Pathian cu thangtthat si ko seh," tiah an ti. (Marka 11:9, 10)

Bawi Krih ah Zumtu Nu le Pa hna, Psalm 122:6 ah "Jerusalem Daihnak caah thlacam u! "Nangmah an duhmi cu an thlauchuak hna seh!" ti kan hmuh bang, Middle East ah a um mi Unau hna Palestine le Isreal an karlak le Jerusalem ah Daihnak a um tthan nak lai thlacam nak in philh hin hna hlah u sih ti zong ah kan sawm hna.

Nihin thawngttha bia akan chimtu cu Norway ram um kan miphun hna sin ah Pastor a ttuan lio mi, Salai Ceu Mang (Thawngpi pa) asi. Akonglam tampi chim hau lo in kan theih cio mi le kan bochan mi asi. Krihfa bu a zohkhenhnak le hmailei a riantuannak ah Bawipa nih hmang chin seh law, lam hruai chin ko seh. Atu banuk in thawngttha bia a kan ruah nak cung ah lawmhnak nganpi kan nei.

Peace On Earth timi Pathian thangtthatnak hla ngai ta hna usih.

Salai Ceu Mang:-

"Bawipa Nih Aan Herh"

Baibal relnak: Luk 19:28-40; Jhn 12:12-19

Biahmaisa: Atu March a donghnak zarh hi a luancia kum 2000 hrong ah Bawi Jesuh nih a mihring in vulei ah thawngttha a rak chim lio ah a donghnak Jerulalem a luh zarh camtuak a si. Cu lio ah cun Lantak puai a zawhmi Judah mi tampi nih ungkung (Palm tree) hnah an iput i “Bawipa min in a rami siangpahrang cu Bawipa nih thangtthat pe ko seh” tiah Jerusalem a rak luh ah an rak conglawmh. Cu sunlawihnak cu kanmah khrifa hna zong nih Palm Sunday tiah nihin tiang in kan hman ve nak a si.

Baibal umtuning: Bawi Jesuh sunglawi ngai in Jerusalem a rak luhnak tuanbia hi thawngttha tialtu an pa li ning tein an langhter. (Thawngttha tialtu ti cu Bawi Jesuh a chuahnak in a thihnak tiang a tialtu baibal chung ah pa li Matthai, Marka. Luka le Johan kha a chim duhmi a si.) Johan dah ti lo a dang pa thum hi an ikhat non. Nain a dang rihmi pakhat cu Luke nih Laa kha hrim rihlomi laafa tiah fiang tein a langhter. Johan aa dan ve nak cu laa lak a fial hna nak kong a langhter ve hawi ti lo. Mary nih zihmui a toihnak tu he a hun peh.

A dangtu nih cun Jerusalem a luh hnu ah Mary nih zihmui a tawihnak kha an chiah. Jerusalem a luh hnu ah biakinn a luhnak le a thianhnak kha an lanhter. Sihmanhsehlaw Johan tu nih cun Johan 2:13-22 zon ah thawngttha chimhram a thawk hi biakinn thianh in a thawk ter fon. Cu caah baibal chung umtuning fiang deuh in theih khawh awk ah atu baibal rel awk ka langhtermi baibal chirchanh hna hi fiang deuh in rel ah kan fiang bik cem hnga. Hi zon ah el-awk ttha lo in an ikhahnak cu Laa fa cit in Jerusalem a luh hi a si.

Luke a tining ah Bawi Jesuh nih a zultu pa hnih a fialmi hna cu, “Nan hmai khua ahkhin rak kal uhlaw nan va luh pah ah khin cit bal rih lomi laafa nan hmuh lai. Cucu a hri va phawih uhlaw hika ah hin ratpi uh. Pakhatkhat nih, “Zei caahdah a hri nan phoih,” an in ti hna ahcun, “Bawipa nih a herh” tiah va ti ko u,” tiah a ti hna, ti a si tik ah Bawi Jesuh nih a herhmi cu hrem rih lomi laafa no ti a fiang ko. Hrem bal lo laafa no theng kha Bawipa nih a herh mi cu a si. Judah mi hna nunphung ah a um rihmi cu teinak he an kir ahcun rangtum an icit i, remdaihnak he an kir ahcun laa an icit tawn ti a si.

“Bawipa nih a herh” timi baibal cang hi a luancia kum 26 lio April, 1984 ah Lai Sianghleirun Siangngakchia Bu, Rangoon min in kan phun hawi Kalay-kabaw le Chin state town Churches hna sin gospel team kan rak kal lio ah kan tlang thim a rak si. Cu lio kan ram dirhmun cu Ne Win nih kawlram cu Buddhist ram ah ser in Kawl holh hman terdih awk le tlangmi viate hloh in kawl miphun pakhat ah ser (One nation, One religion, One Langue policy) awh ah Mahsahlah party in hruai a rak si caah democracy phung hi hmun a rak ngei lo. Cu lio ahcun atu CNF bantuk miphun caah nunnak thap in rianttuannak zong a rak um ve lo caah cu Ne Win policy doh khawhnak lam cu Chin dihlak khrifa ah thlen long hi lam kan rak ngeihmi a si.

A rak tongkheng ngai vemi cu ZBC nih CCOC program in Chin ram thawngttha a ratnak 1899 in 1999 kum 100 a tlin hlan ah Chin miphun a simi poah sin ah “Jesuh cu Bawi a si” Phil 2:11 timi thawngttha rak aupi a si. Cu lio hrong sianghleikai poah kan lung a rak tling ngaingai. Kan hawi le Mon, Shan le Karen pawl cu Buddish an si hnu cun an miphun zong kawl ah an ican cuahmah kha mit hmuh a rak si caah ZBC nih hi program a rak tuah hi Chin miphun iklihnak ah Pathian aa phuannak ah kan rak ruah. Cu caah sianghleikai tam nawn nih baibal sianginn kai kan rak itim.

Sihmanhsehlaw Pathian rianttuan aa rak idan ve nak cu ram ka dawt caah Pathian rian ka ttuan lai ti awk a si kho ti lo. Cu caah Pathian rianttuan awk ah Bawipa nih a herh takmi ka si maw si lo ti hi a biapi ngaingai cang. Cu caah Lai siangngakchia min in gospel kan rak kal ah kan miphun le kan ram caah Pathian nih a kan herhning kan ifiannak ah “Baawipa nih an herh” timi baibal ca cang hi kan rak thim. Kan rak aupi rihmi cu Pathian rian in Chin miphun ca rian ttuan kan itimh taktak ahcun ZBC progam CCOC ah ithawh ve hrim uh sih tiah cattail tein kan rak aupi.

Atu ka ruah tthan tik ah cu lio kan tlangthim kha ka caah man a rak ngeih ning hi kaa fiang chin lengmang. Baibal zong a rel set lo mi, pumh zong a rak huam set lomi, thawngttha hna a chim thiam lomi, thlacam zong a huam lomi, Bawi Jesuh thisen le kan caah a tuar innak zong a rak hngalh set lomi, atu ka nun hi Pathian dawtnak le vel sa si ti a hngal set bal lomi, ka nun ah hrem a tong bal lo ka vial te Bawipa herhmi an si kha ka nun nih a temh ve cang. Hrem bal lo laa zong Bawi Jesuh nih aa cit tik ah remnak le daihnak he Jerusalem ah a lut.

Cu ve bang in kanmah pakhat cio zong nihin kan nun ah zei bantuk zon hrem bal lo le hrem khawh lo nunzia le lungput hi dah “Bawipa nih cit a herh” tihi thawngttha a hrawmmi pakhat cio nih ichek cio awk ah sawm kan duh hna.

Ceu Mang

Norway

Theihternak: March 28, 2010 ni CIM Caan Hmannak kan tarmi a si.

Palm Sunday

2010-03-27T20:05:00.004-04:00

Palm Sunday

Biahmaithi

Tuzing canah hmunkip ramkip ah a ummi hna dawtmi laitlai hna nan sinah CIM tawlrel nak thawngin thawngtha i ruah ti nak cantha ka hmuh khawh caah kai lawm tuk hringhren. Nunnak a kan pe tu Pathian min ka thangthat cu lawng si lo in thawngtha ai hrawmmi dawtmi hna nan zapi cungah lunglomh nak chim cawk lo ka ngei ko.

Tuzing kai thimmi Cathiang cu Matthai 21: 1-11 a si.

5“Zion fanu cu va chim u law, ‘Na siangpahrang cu nangmah lei ah a ra lio, Amah cu mi nunnem a si i laa cu a hun i cit, Laa note a hun i cit,’ va ti u,” tiah a timi tlinternak caah khan a si. 21:5: Zek 9:9 6Cucaah a zultu kha hmaiah cun an rak kal i Jesuh nih a chimh hna bang khan an tuah. 7Laa le a fate kha an ratpi hna i an puan kha an danh hna i Jesuh cu aa cit. 8Mi tampi nih an puan cu lam ah khan an phah hna i a cheu nih thingnge kha an sam hna i lam ah cun an phah ve hna. 9A hmai i a kalmi hna le a hnu in a zulmi hna cu an bu ning piin an au i, “David Fapa cu thangtthat ko u! B awipa min in a rami cu Pathian nih thluachuah pe ko seh, Pathian cu thangtthat ko u,” tiah an ti. 21:9: Slm 118:25-26

Hi kong hi Thawngttha cauk pali nih an zaa pi in an chim dihmi a si. A chim belte phundang deuh cio in an chim. Matthai nih hin laa cu a pi he an um tiin a kan chimh nain, a dang nih cun citbal lo mi laa fate a si tiin an chim. Cun ai dang ngai rih mi cu Johan thawngttha chungah cun Lanhtak puai a kal pah ah sunglawi ngai in Jerusalem ah a luh hi a si tiin a chim. Nain Lanhtak puai a kal pah a si tiah thawngttha dang a ttialtu nih an chim lo. Johan thawngttha ah mipi nih Jesuh Khrih an sunhsaknak zong hi zeidang ruang nakin Lazaruh thihnak in a thawhter mi, a tuahmi thil khuaruah har ruangah, mipi nih Jesuh Khrih cu khuaruah har a tuah khotu a si tiah an ruahn ak i, cu nih sunlawihnak pek duhnak thinlung ngeihter hna dawh in a ttial. Phundang in chim ah cun, Johan ttial ning bantuk a si ahcun Lazaruh a thawhternak ruangah Jesuh cu mi nih an sunsak kan ti khawh. Thawngtha ttialtu pali hna nih phundang ngai in an chim cio nain an zapi nih an langhter cio mi cu Jesuh Khrih nih a nun chungah a ton ballo mi sunlawihnak a hmuh tihi a si.

Luka thawngttha nih a kan chimh bantuk in Jesuh Khrih hi kum 30 a tlin in rianttuan a thawk tiah hei ruat usih law, Johan thawngttha nih Jesuh Khrih cu Jerusalem i lanhtak puai ah voi thum a kal a ti caah kum thum rian a ttuan tiah kan ruah khawh. Hi kum thum chungah zei tik hmanh ah a ton ballo mi mipi sinin sunlawihnak a ton hi atu bantuk thawhtthan lai zarh hi a rak si. Atu zarh bantuk ahhin sunglawi ngaiin Jerusalem khua chungah a rak luh kha a si. Johan thawngttha a chim ning hi a tuanbia umtuning he i tlak deuh dawh in a um. Aruang cu Lanhtak puai hi kum khat voikhat an tuahmi a si i Izip ram saltan nakin a luattertu hna, anmah lei ah a ttangtu Pathian luatternak theihpengnak ca dingah an tuah tawn hi a si. Cun Judah miphun a kum a tling cangmi pa paoh cu i tel phung a si. Cucaah Bawi Jesuh le a zultu hna nih an eimi a hnu bik zanriah kha Lanhtak puai zanriah a si tiah kan ruah a si ahcun, hi caan hi Lanhtak puai caah an i timhtuah lio caan a si ti cu el awk um tuk lo in kan chim khawhmi a si hnga. Jerusalem khua chungah mi an tam lio bik caan zong si dawh a si fawn.

Ruah lo awk a ttha lo mi cu hi tluk mi tam lio caan le Lanhtak puai an i timhtuah lio caan ah hin zei caah dah mipi nih Jesuh Khrih sunlawihnak an pek hnga timi hi a si. Hi kong he pehtlai in Matthai 21:5 ah kan hmuhmi Profet Zechariah nih a rak chim chungmi bia (Zech 9:9) hi zoh lo awk a ttha lo. La note cit in Bawi Jesuh Khrih cu mipi hmai ah a chuah tikah Judahmi cu Synagogue in an biaknak kong lam ttha tein a cawngmi an si caah a ra lai dingmi Messiah muisam an suai ciami sining chungah Jesuh Khrih hi a rak i khumh kho. Judahmi nih a ra lai dingmi Messiah tiah an hngahmi cu tthawng ngai in an ram i hruainak ah midang kut tang an umnak chungin a chanh, chuahtu hna a si lai tiah an rak ruah. Cu zumhnak cu an pi an pu, an nu an pa chan piin an rak i ngeih cangmi a si. An harnak chungin a khamh khotu ding hna Messiah hngak in an nun lio caan ah Biakam Hlun chung profet hna nih an chimchungmi Messiah muisam he Jesuh Khrih an hmuh tikah sunlawih lo awk an ttha lo. A taktak cu Jesuh Khrih an dawt ruangah si lem lo in anmah an i dawt caah an bochanmi pa thangtthatnak an pek a rak si deuh. An puan zong an phah piak, cu leng ah an au i an conglawmh. Bawipa min in a rami cu Pathian nih thluachuah pe ko seh tiah an ti. An ti awk hrim a si. Zeicatiah an harnak chungin a chuahtu hna ding tiah an ruahmi a si.

Khuaruah har ngai a simi cu, a aumi mipi thotho nih zarh khat hrawng a rauh tikah amah cu vailam cungah that ko uh tiah an au tthan. An ruahning bantuk in Bawi Jesuh Khrih nih Judahmi hna cu Rome uknak chungin khamh loin amah tu Rome cozah tangah biacaih ding a si tikah sualnak a ngei lo ti an theih ko nain vailam cungah that ko uh tiah mipi cu an au.

Nihin kan nunnak ah teh zei ruangah dah Pathian kan biak? Kan biakmi nih rumnak, lianhngannak, thiamnak thluachuah a kan pek lai ti ruahchannak kan ngeih caah maw Pathian kan biak a si loah zei ruang ahdah Khrihfa hi kan si hna hnga? A pa orhlei kam ah sunglawi ngaiin a tthumi Bawi Jesuh Khrih he umtti kan duh a si ahcun vailam a pumi Bawi Jesuh Khrih zong kan zulh ngam a hau ve. Lamphawk rumro in Khrihfa si kan duh a si ahcun kan biaknak hi kan thinlung a remhtu si loin kan thinlung a hrawktu a si ko lai. Rianttuan a kan feltertu si loin thathut a kan cawnpiaktu a si sual lai.

Dawtmi u le nau hna, mi lianngan a simi, a tthawngmi, mi khamh khotu Bawi Jesuh cu sunlawih tu a ngei, a si nain a der thawmmi, san tlailo sining in an hmuhmi Jesuh Khrih cu a zultu hna hmanh nih an zaam tak dih i an hlawt dih. A ngaingai ti ah cun minung hna nih hin kan tthawn lio ah cun bawmtu kan herh cio lem lo. Bawmtu, dawtu ttha taktak kan rak herh cu kan thazaang a der caan, san kan tlaih lo caan tu hi a rak si ko. Sunglawi ngai in kan nunnak kan hman khawh lio caan ah sunlawihnak kan herh cio men lai lo nain, ruahchannak kan ngeih ti lo tikah le chawntu hmanh kan ngeih ti lo lio ah hin thazaang pek kan herh bik lio caan a rak si ko.

Judahmi an rak i palh diam nak zong hi zeidang ruangah si loin anmah suai ciami chungah Jesuh Khrih cu an rak khumh i cu an suai ciami chungah Jesuh Khrih sining a luh khawh caan paoh ah thangtthatnak, sunlawihnak an pek. An suai ciami sining chung i a luh khawh lo caan a phak tikah cun that ko uh ti tiang in an rak au nak a si. Laimi Khrihfa nih kan ruah tthan deuh ah a ttha rua tiah ka ruahmi cu kan biakmi kan Pathian hi khamhtu a sinak lei lawng in kan lak peng i tuaringtu a sinak lei zoh kan huam tawn lo. Bawi a sinak lei i nunpi kan huam ngai nain sal a sinak lei i nunpi kan duh lo. Pathian cu na theihnak tia lawng a si lai lo i ka theihnak tia lawng hi a sining a si bal lai lo. A serchommi minung nih a sining kan theih dih mi Pathian siseh law biak awk zong a tlak hnga lo. A lianngan tuk mi a thil tuahmi vialte zong hi kanmah kan theihnak tia lawngin ri kan khiah piak a si ahcun kan biakmi Pathian hi a hme tuk sual hnga.

Serchom mi minung menmen kan si caah kan biakmi Pathian a sining taktak cu kan thei kho bal lai lo i, kannih kan rian tu cu sermi kan si i theih i sertu Pathian cu kanmah duhning chungah khumh si loin a duhning le a kan tinh piak mi chung tuah a nung kho mi kan si khawh nak hnga Pathian nih thluachuah kan pee cio hram seh.

Vanlam ah Bawipa hnu ngamh ngai in zulh kan duh ahcun vailam tah a pu i thlanti he harnak a tuarmi Bawipa he kan kal hmasa a hau ve lai.

Pathian bia le a sining tampi theih nakin theihmi tlawm te i nunpi a ttha deuh. Pathian bia hi a chim in chim thiam si loin nunpinak lei ah kar hlang cang hna u sih.

Pathian nih kan zapi ca ah thluachuahnak kan pek piak hram seh.

Biak Tha Hnem

Theihternak: Sayama Biak Tha Hnem nih CIM ah March 16, 2008 ah a rak chimmi kan tar thanmi a si.